Διεθνή

ΗΠΑ – υπόθεση Κασόγκι: Ο Μπάιντεν ταράζει τα νερά στις σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία

  • newsroom


Η απόφαση του Τζο Μπάιντεν να δημοσιοποιήσει την έκθεση για τη δολοφονία Κασόγκι, που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε βάλει στην άκρη για χάρη των προνομιακών σχέσεών του με τον Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν, επανακαθορίζει τη στάσης της Ουάσινγκτον απέναντι στο Ριάντ

Ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν μπορεί να μην επλήγη απευθείας από την έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, που τον εμπλέκει στην άγρια δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, αλλά δεν βγήκε και αλώβητος.

Η αποχαρακτηρισμένη έκθεση των ΗΠΑ, βασισμένη σε πληροφορίες της CIA, συμπεραίνει ότι ο πρίγκιπας διάδοχος και ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας ενέκρινε την επιχείρηση για τη «σύλληψη ή τον φόνο» του Κασόγκι, ο οποίος δολοφονήθηκε στο προξενείο της χώρας του στην Κωνσταντινούπολη το 2018.

Όπως αναφέρει το Reuters, το περιεχόμενο της έκθεσης δεν αποτελεί αποκάλυψη, ούτε προσθέτει νέα στοιχεία στην υπόθεση, αλλά επιβεβαιώνει μια γνωστή σε όλους εκτίμηση. Ωστόσο, η απόφαση του Τζο Μπάιντεν για την δημοσιοποίηση μιας έκθεσης που ο προκάτοχός του, Ντόναλντ Τραμπ, είχε βάλει στην άκρη, θυσία στον βωμό των προνομιακών σχέσεων του ιδίου και μελών της οικογενείας του με τον Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν, σημαίνει τον επανακαθορισμό της στάσης της Ουάσινγκτον απέναντι στο Ριάντ, απέναντι στις επιδόσεις του στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και απέναντι στις αθρόες αγορές πολεμικού εξοπλισμού.

Δείχνοντας τον πρίγκιπα διάδοχο ως υπεύθυνο της δολοφονίας Κασόγκι, η Ουάσινγκτον δυσκολεύει εκτός των άλλων και τους δυτικούς της συμμάχους στις απευθείας σχέσεις τους μαζί του.

Αλλά την ώρα που μπορεί να θέλει να βάλει τον 35χρονο Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν στην θέση του, η Ουάσινγκτον γνωρίζει καλά ότι δεν μπορεί να διαρρήξει πλήρως τις σχέσεις της με τον παλαιότερο σύμμαχό της μεταξύ των αραβικών χωρών και κύριο αντίβαρο στο Ιράν στην περιοχή.

«Αυτό που κάναμε […] δεν είναι να διαρρήξουμε την σχέση μας, αλλά να την αναπλαισιώσουμε ώστε να εναρμονισθεί περισσότερο με τα συμφέροντα και τις αξίες μας», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν.

Σύμφωνα με την Elisabeth Kendall, ερευνήτρια Αραβικών και Ισλαμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η έκθεση είναι «εξόχως ενοχλητική για τη Σαουδική Αραβία» και «θέτει άλλους ηγέτες στην αμήχανη θέση να πρέπει να αποφασίσουν αν, πότε και πώς θα συνεχίσουν να έχουν σχέσεις με τον πρίγκιπα διάδοχο».

Τα ανθρώπινα δικαιώματα στο επίκεντρο

Ο πρίγκιπας διάδοχος έχει αρνηθεί την εμπλοκή του στη δολοφονία Κασόγκι, για την οποία έχουν φυλακιστεί οκτώ άνθρωποι στη Σαουδική Αραβία, αλλά έχει πει ότι έχει την τελική ευθύνη διότι συνέβη υπό την ηγεσία του.

Η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε κυρώσεις σε 76 Σαουδάραβες, ανάμεσά τους και στενοί συνεργάτες του πρίγκιπα, αλλά δεν έπληξε τον ίδιο.

Αλλά ο Μπάιντεν είπε ότι θα εξετάσει ευρύτερα τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Σαουδική Αραβία, όπου ο Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν στη σύντομη διαδρομή του για την εδραίωση της κυριαρχίας του έχει συντρίψει, παραμερίσει ή φυλακίσει διαφωνούντες και ανταγωνιστές, ανάμεσά τους και στενούς συγγενείς.

Ο Τζο Μπάιντεν στη χθεσινή τηλεφωνική του επικοινωνία με τον βασιλιά Σαλμάν, κατέστησε σαφές ότι οι φόνοι πολιτικών αντιπάλων δεν είναι αποδεκτοί και ότι η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Ήδη, δύο Σαουδάραβες πολιτικοί ακτιβιστές με αμερικανική υπηκοότητα απελευθερώθηκαν με αναστολή εν αναμονή της δίκης τους. Η γνωστή ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών Λουζάιν αλ-Χατλούλ απελευθερώθηκε επίσης, έπειτα από τρία χρόνια στη φυλακή, όπου σύμφωνα με τους συγγενείς της βασανίστηκε -κάτι που αρνείται το Ριάντ.

Πηγή που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης της σαουδαραβικής ηγεσίας, δήλωσε ότι οι δύο κινήσεις εντάσσονται στην αναζήτηση νέων ισορροπιών στη σχέση με την κυβέρνηση Μπάιντεν.

Το τηλεφώνημα προς το βασιλιά Σαλμάν δείχνει ότι ο Μπάιντεν ήθελε να δηλώσει ότι έχει την πρόθεση να ανατρέψει το πρόσφατο πρωτόκολλο, επικοινωνώντας με τον ίδιο τον βασιλιά και όχι με τον διάδοχό του, που έχει επιβληθεί ως ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας.

«Είναι μια κίνηση με αρκετά συμβολική σημασία, για να δείξει ότι ο Τραμπ τοποθέτησε τον πρίγκιπα Μοχάμαντ σε μια θέση που δεν του αξίζει, σε μια θέση που δεν είναι στα μέτρα του και ότι είναι καιρός να πάει πίσω στη θέση του», δήλωσε δυτικός διπλωμάτης στο Ριάντ.

Όπλα έναντι πετρελαίου

Ωστόσο, ο Μπάιντεν μπορεί να προχωρήσει πέραν του συμβολισμού, καθώς η κυβέρνησή του έχει προειδοποιήσει ότι πιθανόν να ακυρώσει τις πωλήσεις όπλων σε έναν από τους μεγαλύτερους αγοραστές της, εάν τίθενται ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ότι θα περιορίσει μελλοντικές συμφωνίες στην προμήθεια αποκλειστικά «αμυντικών όπλων».

Επίσης, η Ουάσινγκτον ήρε την απαγόρευση Τραμπ στις σχέσεις με το κίνημα των φιλοϊρανών ανταρτών Χούτι στην Υεμένη, οι οποίοι εκδίωξαν τη φιλοσαουδαραβική κυβέρνηση και βρίσκονται σε πόλεμο με τις σαουδαραβικές στρατιωτικές δυνάμεις και τους συμμάχους του Ριάντ.

Ο πόλεμος της Υεμένης έχει φέρει εκατομμύρια ανθρώπους στο χείλος της ανθρωπιστικής καταστροφής και η Ουάσινγκτον θέλει να τερματιστεί.

«Ένα γερό χαστούκι»

Αλλά ο Μπάιντεν πρέπει να βαδίσει με προσοχή. Ο βασιλιάς Σαλμάν είναι 85 ετών και καταβεβλημένος, ενώ ο γιος του είναι πιθανόν να βρίσκεται στην ηγεσία της κορυφαίας εξαγωγού πετρελαίου του κόσμου και ενός σημαντικού συμμάχου κατά του Ιράν για δεκαετίες.

Σύμφωνα με τον Neil Quilliam του Chatham House, η έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών αποτελεί «ένα γερό χαστούκι», αλλά ακόμη και με σχέσεις επανατοποθετημένες σε πιο επίσημη βάση, η Ουάσινγκτον θα παραμείνει βασικός αρωγός στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας του Ριάντ.

Η συμμαχία διαρκεί από το 1945, όταν ο πρόεδρος Φράνκλιν Ρούσβελτ συναντήθηκε με τον Σαουδάραβα βασιλιά Αμπντουλαζίζ Ιμπν Σαούντ σε αμερικανικό πολεμικό πλοίο και υποσχέθηκε στρατιωτική προστασία με αντάλλαγμα την αμερικανική πρόσβαση στα πετρελαϊκά αποθέματα του βασιλείου.

Ή αλλιώς, όπως δήλωσε δυτικός διπλωμάτης στην περιοχή του Κόλπου, «κοινά συμφέροντα δεν διακυβεύονται».

Διαβάστε ακόμη:

Επτά Χιώτες-Χιώτισσες στο Top 100 της Lloyd’s List

Τέλη κυκλοφορίας 2021: Παράταση ως και τη Δευτέρα 1η Μαρτίου για την καταβολή τους

Επίδομα 534 ευρώ: Πώς θα γίνονται οι δηλώσεις για την αποζημίωση ειδικού σκοπού

 

Απόρρητο Απόρρητο