Σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις της εισέρχεται η γεωπολιτική ένταση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν,  καθώς η προοπτική δεύτερου γύρου συνομιλιών συνυπάρχει με τον ναυτικό αποκλεισμό, τις διακοπές στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και τις έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές. Οι τελευταίες εξελίξεις αποτυπώνουν ένα σκηνικό όπου η διπλωματία, οι στρατιωτικές πιέσεις και οι οικονομικές προσδοκίες συγκρούονται σε πραγματικό χρόνο.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εμφανίζεται αισιόδοξος για την κατάληξη των συνομιλιών, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει τη ρητορική πίεσης προς την Τεχεράνη. Σε δηλώσεις του, όπως μετέδωσε το Anadolu, τόνισε ότι «έχουμε κάνει εξαιρετική δουλειά και θα το κλείσουμε, και όλοι θα είναι ευχαριστημένοι», ενώ προειδοποίησε ότι σε περίπτωση άρνησης «θα δουν προβλήματα που δεν έχουν ξαναδεί». Παράλληλα, επανέλαβε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα αποκλείει πλήρως την πρόσβαση του Ιράν σε πυρηνικά όπλα.

Ωστόσο, η εικόνα από την ιρανική πλευρά είναι διαφορετική. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, απέρριψε κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης «υπό τη σκιά απειλών», κατηγορώντας τον Τραμπ ότι επιχειρεί να μετατρέψει τον διάλογο «σε τραπέζι παράδοσης ή σε πρόσχημα για νέα πολεμική κλιμάκωση». Όπως σημείωσε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, το Ιράν εξετάζει ακόμη και εναλλακτικές στρατιωτικές επιλογές εάν η εκεχειρία που έχει διαμεσολαβήσει το Πακιστάν δεν παραταθεί.

Η διπλωματική ένταση επιτείνεται από το γεγονός ότι η συμμετοχή του Ιράν στον δεύτερο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ παραμένει αβέβαιη. Σύμφωνα με BBC και Axios, η αμερικανική αντιπροσωπεία —με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τη συμμετοχή του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ— αναμένεται να αναχωρήσει σύντομα, όμως η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει την παρουσία της. Ο Βανς θα φτάσει στο Πακιστάν την ώρα που η εκεχειρία σχεδόν θα εκπνέει – τυπικά αυτό είναι γύρω στα μεσάνυχτα της 21ης Απριλίου. Δεν υπάρχει κάποια συμφωνία για την παράτασή της, αλλά πολύ περισσότερο δεν είναι σαφές αν το Ιράν θα παραστεί στις συνομιλίες. Την ίδια στιγμή, στο Πακιστάν έχουν ήδη ληφθεί αυστηρά μέτρα ασφαλείας, ενώ το Serena Hotel στο Ισλαμαμπάντ προετοιμάζεται για τη φιλοξενία των συνομιλιών.

Τραμπ: Αποκλεισμός των Στενών μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία

Καθοριστικός παράγοντας για την έκβαση των διαπραγματεύσεων παραμένει ο ναυτικός αποκλεισμός. Όπως μεταδίδει το BBC, οι ΗΠΑ διατηρούν πλήρως σε ισχύ το μπλόκο στα ιρανικά λιμάνια, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι «δεν θα αρθεί μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία». Το αμερικανικό Κεντρικό Διοικητήριο (CENTCOM) έχει ήδη αναγκάσει 27 πλοία να αλλάξουν πορεία, ενώ προχώρησε και στην κατάσχεση ιρανικού φορτηγού πλοίου — την πρώτη τέτοια ενέργεια μετά την επιβολή του αποκλεισμού. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε την κίνηση «πράξη πειρατείας» και παραβίαση της εύθραυστης εκεχειρίας.

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, όπως καταγράφεται από το Bloomberg, παραμένει εξαιρετικά τεταμένη. Περίπου 800 πλοία είναι εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, ενώ η κυκλοφορία έχει περιοριστεί σχεδόν στο μηδέν. Τρεις κινήσεις πλοίων καταγράφηκαν τις τελευταίες ώρες: το ιρανικό Shoja 2 διέσχισε το πέρασμα προς τον Κόλπο του Ομάν αλλά στη συνέχεια σταμάτησε να εκπέμπει σήμα, το φορτηγό Lian Star πέρασε και κατευθύνθηκε νότια, ενώ το δεξαμενόπλοιο Ean Spir κινείται προς το Ομάν, με ασαφή ιδιοκτησιακά στοιχεία — χαρακτηριστικό των λεγόμενων «dark fleet» τάνκερ.

Η αβεβαιότητα ενισχύεται από τις αντιφατικές κινήσεις της Τεχεράνης. Όπως επισημαίνει το Bloomberg, το Ιράν ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι ανοίγει τα Στενά του Ορμούζ, αλλά μέσα στο Σαββατοκύριακο ανέστρεψε την απόφαση, περιορίζοντας εκ νέου τη ναυσιπλοΐα, με το επιχείρημα ότι οι ΗΠΑ δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις τους. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον κατηγορεί την Τεχεράνη για παραβίαση της εκεχειρίας, υποστηρίζοντας ότι «άνοιξε πυρ» κατά πλοίων.

Ασανσέρ οι αγορές – Ράλι με φόντο τις ελπίδες για δεύτερο γύρο συνομιλιών

Στο μέτωπο των αγορών, η εικόνα είναι εξίσου σύνθετη. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι διεθνείς μετοχές κινούνται ανοδικά, με τον MSCI All Country World Index να ενισχύεται, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν σε διπλωματική αποκλιμάκωση. Η αισιοδοξία αυτή τροφοδοτείται και από την επαναφορά της δυναμικής στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, που ενισχύει ιδιαίτερα τις ασιατικές αγορές.

Την ίδια στιγμή, το πετρέλαιο καταγράφει πτώση, με το Brent να υποχωρεί κάτω από τα 95 δολάρια το βαρέλι, καθώς η αγορά προεξοφλεί ότι οι συνομιλίες μπορεί να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση της κρίσης και επαναλειτουργία των θαλάσσιων ροών. Ωστόσο, η μεταβλητότητα παραμένει υψηλή, καθώς κάθε νέα εξέλιξη στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να ανατρέψει τις προσδοκίες.

Τα παραδοσιακά ασφαλή καταφύγια, όπως το δολάριο και τα αμερικανικά ομόλογα, εμφανίζουν περιορισμένες μεταβολές, αντανακλώντας στάση αναμονής. Όπως επισημαίνουν αναλυτές της Capital Group στο Bloomberg, «η έναρξη συνομιλιών είναι σαφώς θετικό σημάδι, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως».

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η κρίση βρίσκεται σε οριακό σημείο. Από τη μία πλευρά, η διπλωματική διαδικασία δημιουργεί ελπίδες για αποκλιμάκωση. Από την άλλη, ο ναυτικός αποκλεισμός, η στρατιωτική ένταση και η αβεβαιότητα για τη συμμετοχή του Ιράν στις συνομιλίες διατηρούν το ρίσκο σε υψηλά επίπεδα.

Οι επόμενες ώρες —με τη λήξη της εκεχειρίας να πλησιάζει— θα είναι καθοριστικές όχι μόνο για την πορεία των σχέσεων ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία παραμένει άμεσα εκτεθειμένη σε κάθε εξέλιξη στα Στενά του Ορμούζ.

Διαβάστε ακόμη

ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή: Η Masdar τοποθετεί την Ελλάδα στο κέντρο του νέου ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης

Ψηφιακοί έλεγχοι της ΑΑΔΕ: «Πρωταθλητές» φοροδιαφυγής συνεργεία αυτοκινήτων, εστιατόρια, καταλύματα

Αθήνα: Τουριστική άνοδος με «καμπανάκι» κορεσμού – Στο τραπέζι νέοι κανόνες και περιορισμοί (pic)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα