Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν επιβεβαίωσαν ότι θα συμμετάσχουν στις συνομιλίες που θα πραγματοποιηθούν αύριο, Κυριακή 21/6, στην Ελβετία, παρά το γεγονός ότι οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στον Λίβανο εξακολουθούν να απειλούν τη διπλωματική διαδικασία. Ειδικά μετά την απειλή της Τεχεράνης νωρίτερα ότι κλείνει και πάλι τα Στενά του Ορμούζ.
Οι διαπραγματεύσεις θα πραγματοποιηθούν στο ελβετικό θέρετρο Μπίργκενστοκ, όπου είχε προγραμματιστεί και η συνάντηση της Παρασκευής που τελικά αναβλήθηκε λόγω της αναζωπύρωσης των συγκρούσεων στον Λίβανο.
Εφόσον πραγματοποιηθούν τελικά απευθείας επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, θα πρόκειται για τις πρώτες πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης των 14 σημείων που συμφωνήθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.
Από αμερικανικής πλευράς, στις συνομιλίες θα συμμετάσχουν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το CNN, στην Ελβετία μεταβαίνει και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος δήλωσε ότι οι συνομιλίες θα ξεκινήσουν όταν φθάσουν οι επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας καθώς και οι εκπρόσωποι του Κατάρ και του Πακιστάν.
Επίσης, σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, στο Μπίργκενστοκ θα προσέλθει και ο Πακιστανός πρωθυπουργός, Σεχμπάζ Σαρίφ, δεδομένου του σημαντικού διαμεσολαβητικού ρόλου που έχει αναλάβει η μουσουλμανική χώρα.
Η δύσκολη ατζέντα
Στην κορυφή της ατζέντας αναμένεται να βρεθεί το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Στο πλαίσιο της αρχικής συμφωνίας, η Τεχεράνη δεσμεύθηκε ότι «δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα». Παράλληλα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να αξιοποιήσουν το χρονικό περιθώριο των 60 ημερών που προβλέπει το μνημόνιο προκειμένου να αποφασίσουν τι θα γίνει με τα αποθέματα εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού του Ιράν, ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα που έχουν επανειλημμένα μπλοκάρει τις διαπραγματεύσεις στο παρελθόν.
Εξίσου κρίσιμο θέμα θεωρείται η κατάσταση στον Λίβανο. Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε οποιαδήποτε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τους βομβαρδισμούς στο λιβανικό έδαφος. Η σημερινή εμπλοκή με επίκεντρο τα Στενά έδειξε ξεκάθαρα το πόσο ψηλά στην ατζέντα τοποθετεί η Τεχεράνη το ζήτημα του Λιβάνου.
Νωρίτερα σήμερα, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, η στρατιωτική ηγεσία της χώρας ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, επικαλούμενη τις «συνεχιζόμενες» παραβιάσεις της εκεχειρίας στον Λίβανο από το Ισραήλ, αλλά και την «αποτυχία» των Ηνωμένων Πολιτειών να αποτρέψουν αυτές τις ενέργειες.
Τα Στενά του Ορμούζ αναμένεται να αποτελέσουν ξεχωριστό και ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο των συνομιλιών. Η ναυτιλιακή κίνηση μόλις είχε αρχίσει να αποκαθίσταται μετά τον τερματισμό του προηγούμενου, ουσιαστικού αποκλεισμού της στρατηγικής θαλάσσιας οδού από το Ιράν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα. Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση με ανακοίνωση της υποστήριξε ότι η ροή από τα Στενά συνεχίζεται κανονικά, διαψεύδοντας έτσι τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης.
Ακόμη και πριν από τη νέα ανακοίνωση του Ιράν για κλείσιμο των Στενών, οι διαπραγματευτές επιδίωκαν να καθορίσουν τους όρους που θα διασφαλίσουν τη διαρκή λειτουργία ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο και τις ενεργειακές αγορές.
Οι εξελίξεις καθιστούν σαφές ότι οι συνομιλίες στην Ελβετία δεν θα περιοριστούν μόνο στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά θα επεκταθούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής ασφάλειας, όπου ο Λίβανος και τα Στενά του Ορμούζ συνδέονται πλέον άμεσα με τις προοπτικές μιας συνολικής συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ο Λίβανος και το παιχνίδι με τα Στενά
Η νέα ένταση πυροδοτήθηκε όταν το Μεικτό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν ανακοίνωσε το Σάββατο το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παραβιάζουν τους όρους της κατάπαυσης του πυρός που προβλέπονται στο μνημόνιο κατανόησης. Σε ανακοίνωσή του, το ιρανικό επιτελείο χαρακτήρισε την απόφαση ως «πρώτο βήμα» και προειδοποίησε ότι θα ακολουθήσουν πρόσθετα μέτρα εάν συνεχιστούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η αμερικανική πλευρά αμφισβήτησε αμέσως τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης.
Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι «το Ιράν δεν ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ» και ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται κανονικά.
Λίγο αργότερα, η CENTCOM ανέφερε ότι 55 εμπορικά πλοία διέσχισαν το πέρασμα μέσα στην ημέρα, μεταφέροντας περισσότερα από 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές, ενώ τόνισε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε επιφυλακή για να διασφαλίσουν την εφαρμογή της συμφωνίας.
Στο επίκεντρο της ιρανικής αντίδρασης βρίσκεται το λιβανικό μέτωπο. Η Τεχεράνη θεωρεί ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο υπονομεύουν άμεσα το πλαίσιο αποκλιμάκωσης που συμφωνήθηκε τις προηγούμενες ημέρες και έχει πλέον συνδέσει ανοιχτά την πρόοδο των συνομιλιών με την εξέλιξη των γεγονότων στην περιοχή.
Τις τελευταίες ώρες καταγράφηκαν νέες ανταλλαγές πυρών και αεροπορικές επιδρομές. Διεθνή μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ισραηλινά πλήγματα στις περιοχές Ναμπατίγια και Τύρου προκάλεσαν δεκάδες θύματα, ενώ το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αποτελούν απάντηση σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ που οδήγησαν στον θάνατο τεσσάρων Ισραηλινών στρατιωτών. Η ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία έχει διαμηνύσει ότι θα διατηρήσει την παρουσία της στον νότιο Λίβανο έως ότου εξουδετερωθούν οι απειλές από τη σιιτική οργάνωση.
Από την πλευρά της, η Χεζμπολάχ κατηγορεί το Ισραήλ για συστηματική παραβίαση όλων των συμφωνιών κατάπαυσης του πυρός και υποστηρίζει ότι οι δικές της ενέργειες είναι αμυντικού χαρακτήρα.
Η λιβανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, ζητεί διεθνείς εγγυήσεις για μια μόνιμη και βιώσιμη εκεχειρία, καθώς η κρίση στον Λίβανο εξελίσσεται πλέον σε έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχία ή την αποτυχία των συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Διαβάστε ακόμη
Barclays: Η νέα αυστηρή στροφή των κεντρικών τραπεζών απειλεί το ράλι των χρηματιστηρίων
Δάνεια του Νόμου Κατσέλη: Ο πόλεμος των τόκων (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα