(Last update 21:00)
Η αμερικανική κυβέρνηση θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πρόσβαση σε 6 δισ. δολάρια από έσοδα πετρελαίου που παραμένουν δεσμευμένα στο Κατάρ, προκειμένου να αγοράσει ανθρωπιστικά αγαθά και άλλα μη κυρωμένα προϊόντα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Αυτό αναφέρουν σε ρεπορτάζ τους οι Financial Times.
Η κίνηση αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πακέτου οικονομικών κινήτρων δισεκατομμυρίων δολαρίων που προσφέρει η αμερικανική κυβέρνηση, με στόχο να διασφαλίσει ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα τηρήσει το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε με τις ΗΠΑ την Τετάρτη και θα συμμετάσχει στις επόμενες φάσεις των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες των FT, τα χρήματα θα αποδεσμευθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια της 60ήμερης παρατεταμένης εκεχειρίας που προβλέπει η συμφωνία. Η εκταμίευση θα εξαρτάται από την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και από την πρόοδο των συνομιλιών για μια οριστική διευθέτηση.
Τα κεφάλαια αυτά, πάντως, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την αγορά αμερικανικών προϊόντων.
Ο Λευκός Οίκος δεν σχολίασε τις λεπτομέρειες των πληροφοριών, ωστόσο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον προτίθεται να αποδεσμεύσει μέρος των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων κατά τη διάρκεια των τελικών διαπραγματεύσεων, εφόσον η Τεχεράνη επιδείξει «καλή συμπεριφορά», όπως για παράδειγμα η παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ θα χορηγήσει εξαίρεση που θα επιτρέπει στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο κατά τη διάρκεια της 60ήμερης μεταβατικής περιόδου.
Την Πέμπτη, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν επίσης ότι ήραν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια από τα έσοδα του Ιράν από το πετρέλαιο εκτιμάται ότι παραμένουν παγωμένα σε κεντρικές τράπεζες του εξωτερικού λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, μεταξύ άλλων στην Ινδία, το Ιράκ, την Κίνα και την Ιαπωνία.
Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν μεταδώσει ότι η Τεχεράνη αναμένει να αποκτήσει πρόσβαση σε περίπου 12 δισ. δολάρια κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου των 60 ημερών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ήδη σε δηλώσεις του την Τετάρτη είχε επιβεβαιώσει ότι η η κυβέρνησή του θα αποδεσμεύσει τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και θα άρει κυρώσεις «μόλις αρχίσουν να συμπεριφέρονται σωστά».
«Έχουμε πάρει τα χρήματά τους, είναι δικά τους χρήματα», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «αν δεν τα επιστρέφαμε, κανείς δεν θα επένδυε ποτέ ξανά στο δολάριο».
Τραμπ: Δεν υπάρχει πληρωμή 300 δισ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος σε νέα ανάρτηση του στο Truth Social νωρίτερα, υπερασπίστηκε και πάλι τους όρους της συμφωνίας, εστιάζοντας σε όσους θεωρούν ότι είναι υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη.
«Δεν υπάρχει πληρωμή 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ιράν από τις ΗΠΑ. Αυτές είναι ψευδείς πληροφορίες! Το μόνο που βρίσκουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτό είναι επιτυχία, τις τιμές του πετρελαίου σε πτώση και μια νίκη. Κοιτάξτε τη χρηματιστηριακή αγορά», έγραψε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Βανς: Δεν δίνουμε ούτε σεντ
Στα οικονομικά ανταλλάγματα που προσφέρει η συμφωνία στην Τεχεράνη και τις επικρίσεις που έχει δεχτεί ο Λευκός Οίκος αναφέρθηκε σε δηλώσεις του, την Πέμπτη, και ο αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, υπερασπιζόμενους τους όρους του μνημονίου.
Ο Βανς επέμεινε ότι η Ουάσιγκτον δεν προσφέρει οικονομικά ανταλλάγματα στην Ισλαμική Δημοκρατία και ότι οποιοδήποτε οικονομικό όφελος θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την πλήρη εφαρμογή των όρων της συμφωνίας.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν δίνουν ούτε ένα σεντ στο Ιράν», τόνισε χαρακτηριστικά ο Βανς.
Οι δηλώσεις του έγιναν ενώ ο Λευκός Οίκος βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες αντιδράσεις από Ρεπουμπλικανούς βουλευτές και πολιτικούς συμμάχους του Τραμπ, οι οποίοι θεωρούν ότι η νέα συμφωνία περιλαμβάνει υπερβολικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη. Το 14 σημείων μνημόνιο κατανόησης προβλέπει μεταξύ άλλων ελάφρυνση κυρώσεων, πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαια και ένα προτεινόμενο σχέδιο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισ. δολαρίων.
«Ο μόνος τρόπος να αποκτήσουν οι Ιρανοί πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους είναι να συμμορφωθούν πλήρως με τους όρους της συμφωνίας», υπογράμμισε.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος απέρριψε επίσης τις επικρίσεις ότι η άρση κυρώσεων συνιστά σημαντική υποχώρηση της Ουάσιγκτον. «Το πραγματικό σημείο πίεσης στο ιρανικό πετρέλαιο δεν ήταν ποτέ οι κυρώσεις. Δεν θεωρήσαμε ότι αυτό αποτελούσε μια μεγάλη παραχώρηση προς τους Ιρανούς», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν συνέχιζε να πουλά πετρέλαιο παρά το καθεστώς αμερικανικών κυρώσεων, το οποίο χαρακτήρισε «ουσιαστικά αναποτελεσματικό» τη στιγμή που επιτεύχθηκε η συμφωνία.
Ο Βανς υποστήριξε μάλιστα ότι η χαλάρωση των κυρώσεων μπορεί να δώσει στις αμερικανικές αρχές μεγαλύτερη εικόνα για τις χρηματοοικονομικές ροές της Τεχεράνης. «Με την άρση των κυρώσεων θα είμαστε σε θέση να βλέπουμε καλύτερα πού στέλνει χρήματα και από πού λαμβάνει χρήματα το ιρανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα», είπε. «Αυτό αποτελεί πραγματικό όφελος για τον αμερικανικό λαό», πρόσθεσε.
Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει πλέον εξουδετερωθεί.
«Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει καταστραφεί ολοκληρωτικά», δήλωσε, παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως το επόμενο βήμα της στρατηγικής πίεσης που ακολούθησε ο Αμερικανός πρόεδρος και όχι ως υποχώρηση απέναντι στην Τεχεράνη. «Τώρα θα δούμε αν είναι διατεθειμένοι να συμμορφωθούν με το επόμενο στάδιο του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου», πρόσθεσε.
Ο αντιπρόεδρος αποκάλυψε επίσης ότι τα μέλη του Κογκρέσου έλαβαν το πρωί της Πέμπτης επίσημο αντίγραφο της υπογεγραμμένης συμφωνίας, στο πλαίσιο της ενημέρωσης τους. Παρά δε, τις αντιδράσεις ακόμη και από το συντηρητικό κόμμα, εμφανίστηκε βέβαιος ότι η κυβέρνηση διαθέτει τη νομική δυνατότητα να προχωρήσει σε προσωρινή άρση ορισμένων κυρώσεων χωρίς να απαιτείται προηγούμενη έγκριση από το Κογκρέσο.
«Αισθανόμαστε αρκετά βέβαιοι» ότι αυτό μπορεί να γίνει, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η συμφωνία, πάντως, τόσο Ρεπουμπλικανοί όσο και Δημοκρατικοί έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η Ουάσιγκτον κινδυνεύει να επιβραβεύσει την Τεχεράνη έπειτα από μήνες πολεμικών συγκρούσεων, ανοίγοντας μια νέα πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η αντίδραση των Ρεπουμπλικάνων αποτελεί σαφώς πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο.
Ενδεικτικά ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε τη συμφωνία «το χειρότερο φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής εδώ και δεκαετίες». «Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά ήταν ανοιχτά, το Ιράν είχε συντριβεί από τις κυρώσεις και οι 13 στρατιώτες μας ήταν ακόμη εν ζωή. Σήμερα, 13 Αμερικανοί είναι νεκροί, οι οικογένειες ξόδεψαν δισεκατομμύρια στις αντλίες, οι κυρώσεις θα αρθούν και οι βομβαρδισμοί σταμάτησαν», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο γερουσιαστής από τη Λουιζιάνα.
Διαβάστε ακόμη
S&P Global Ratings: Αναβάθμιση της ΔΕΗ σε «BB» μετά το επενδυτικό σχέδιο των 24 δισ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.