Μετά από ένα ιδιαίτερα έντονο Σαββατοκύριακο διαβουλεύσεων, κατά το οποίο συνομίλησε σχεδόν με ολόκληρο το κόμμα, τους υπουργούς, τους συμβούλους και τους βασικούς πολιτικούς εταίρους του, ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, εμφανίζεται έτοιμος να ανακοινώσει την απόφασή του για το εάν θα οδηγήσει άμεσα τη χώρα σε πρόωρες εκλογές.
Η ανακοίνωση αναμένεται ακόμη και σήμερα, καθώς αρκετοί συνεργάτες του και στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE) τού έχουν εισηγηθεί να επισπεύσει την προσφυγή στις κάλπες. Η τελική απόφαση ανήκει αποκλειστικά στον ίδιο, καθώς ο καθορισμός του χρόνου των εκλογών αποτελεί βασικό προνόμιο του εκάστοτε Ισπανού Πρωθυπουργού.
Τις τελευταίες ημέρες ο Σάντσεθ εξέταζε τη στρατηγική με την οποία θα απαντήσει στην κοινοβουλευτική ήττα για τα διατάγματα που αφορούν στη στέγαση. Ωστόσο, σχεδόν όλες οι πηγές που επικαλείται το ισπανικό δημοσίευμα συγκλίνουν προς την ίδια κατεύθυνση: ανακοίνωση πρόωρων εκλογών ακόμη και τη Δευτέρα.
Ο Σάντσεθ διατηρεί προς το παρόν στο πρόγραμμά του ομιλία στις 9:30 το πρωί της Δευτέρας στο Εθνικό Συνέδριο Οικογενειακών Επιχειρήσεων, στο Teatro Príncipe Pío της Μαδρίτης, χωρίς να αποκλείεται η ακύρωσή της ανά πάσα στιγμή.
Την ίδια ημέρα, ο Βασιλιάς Φελίπε ΣΤ΄, ο οποίος κατά παράδοση ενημερώνεται εκ των προτέρων για μια τέτοια απόφαση, αναχωρεί για επίσημη επίσκεψη στη Φινλανδία. Ο Σάντσεθ, ωστόσο, θα μπορούσε να τον ενημερώσει πριν από την αναχώρησή του, ακόμη και τηλεφωνικά.
Το κυβερνητικό επιτελείο προετοιμάζεται για κάλπες
Η κατεύθυνση προς τις πρόωρες εκλογές φαίνεται ότι είχε διαμορφωθεί ήδη μέσα στο Σαββατοκύριακο, αν και η τελική απόφαση παραμένει στα χέρια του Σάντσεθ. Τα μέλη της κυβέρνησης που έχουν τοποθετηθεί σχετικά φέρονται να αντιμετωπίζουν πλέον αυτό το σενάριο όχι μόνο ως σχεδόν αναπόφευκτο, αλλά ακόμη και ως πολιτικά επιθυμητό.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο εκτιμούν ότι η κοινωνική αγανάκτηση μετά την καταψήφιση από PP, Vox και Junts του αποκαλούμενου «διατάγματος Μαρίκαρμεν» μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την κινητοποίηση της απογοητευμένης αριστερής εκλογικής βάσης.
Το διάταγμα επιχειρούσε, μεταξύ άλλων, να προστατεύσει από εξώσεις ανθρώπους όπως η Μαρίκαρμεν, η υπόθεση της οποίας απέκτησε μεγάλη δημοσιότητα στην Ισπανία. Πρόκειται για περιπτώσεις ενοικιαστών που βρίσκονται αντιμέτωποι με επενδυτικά funds τα οποία αγοράζουν μαζικά κατοικίες σε πολυκατοικίες, προχωρούν σε εξώσεις και στη συνέχεια διαθέτουν εκ νέου τα ακίνητα σε σημαντικά υψηλότερες τιμές.
Έτσι, το στενό επιτελείο του πρωθυπουργού επικεντρώθηκε μέσα στο Σαββατοκύριακο όχι τόσο στην ίδια την απόφαση για τις κάλπες, η οποία είχε αρχίσει να ωριμάζει ήδη μετά την ψηφοφορία της Παρασκευής στο Κοινοβούλιο, όσο στα διαφορετικά εκλογικά σενάρια και στις κινήσεις που θα μπορούσαν να μετατρέψουν την κοινωνική δυσαρέσκεια σε μια ισχυρή προεκλογική πρόταση.
Οργή στη Μονκλόα για το Junts
Στη Μονκλόα επικρατεί έντονη δυσαρέσκεια για την έκβαση της ψηφοφορίας της Παρασκευής. Κυβερνητικές πηγές δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να κατανοήσουν πώς το Junts, το οποίο σύμφωνα με την κυβέρνηση είχε συμφωνήσει και διαπραγματευτεί το διάταγμα, κατέληξε τελικά να το καταψηφίσει.
Κριτική ασκείται και στο Λαϊκό Κόμμα (PP), καθώς στο κυβερνητικό στρατόπεδο επισημαίνουν ότι στο παρελθόν είχε στηρίξει σειρά μέτρων προστασίας από τις εξώσεις. Στη Μονκλόα θεωρούν ότι το PP θα μπορούσε τουλάχιστον να είχε επιλέξει την αποχή, επιτρέποντας την έγκριση ενός μέτρου το οποίο η κυβέρνηση παρουσιάζει ως απάντηση σε μια επείγουσα κοινωνική ανάγκη.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί πλέον και η τύχη των διαταγμάτων που καταψηφίστηκαν. Η κυβέρνηση εξετάζει λεπτομερώς την καταλληλότερη νομική φόρμουλα για την επαναφορά όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους των μέτρων, με προτεραιότητα στο πρώτο διάταγμα για την προστασία από τις εξώσεις.
Το «παράθυρο» για επαναφορά των διαταγμάτων
Ακόμη και εάν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές, η κυβέρνηση δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε υπηρεσιακή. Αυτό συμβαίνει μετά τη διεξαγωγή των εκλογών και, επομένως, μέχρι τότε εξακολουθεί να διαθέτει το σύνολο των αρμοδιοτήτων της και μπορεί να εγκρίνει εκ νέου ίδια ή παρόμοια διατάγματα.
Με τη διάλυση του Κοινοβουλίου, η επικύρωσή τους θα περάσει από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Κοινοβουλίου (Diputación Permanente). Εκεί οι συσχετισμοί είναι διαφορετικοί και, σύμφωνα με τους κυβερνητικούς υπολογισμούς, η ψήφος του Junts παύει να είναι καθοριστική.
Για την απόλυτη πλειοψηφία απαιτούνται 35 από τις συνολικά 69 ψήφους. Το PSOE διαθέτει 25 και το Sumar έξι, επομένως χρειάζονται ακόμη τέσσερις. Εφόσον στηρίξουν το μέτρο τα EH Bildu, ERC, Podemos και PNV, που είχαν ήδη υπερψηφίσει το πρώτο διάταγμα, αυτό θα μπορούσε να εγκριθεί ακόμη και με την αντίθεση του Junts. Αντίθετα, το δεύτερο διάταγμα εκτιμάται ότι δεν θα μπορούσε να περάσει εξαιτίας της αντίθεσης του PNV.
Στέγαση και κοινωνικό κράτος στην προεκλογική ατζέντα
Στις επιλογές που εξετάστηκαν περιλαμβάνεται ακόμη και το ενδεχόμενο να μην προκηρυχθούν άμεσα εκλογές και να επιχειρηθεί νέα ψηφοφορία για τα διατάγματα, ώστε η κυβέρνηση να αυξήσει την πολιτική πίεση προς τη δεξιά.
Το βασικό εμπόδιο είναι ότι κάτι τέτοιο θα απαιτούσε νέα διαπραγμάτευση με το Junts, η οποία αυτή τη στιγμή θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη. Στη Μονκλόα η στάση του καταλανικού κόμματος αντιμετωπίζεται ως ουσιαστική «προδοσία», και μάλιστα λίγες ημέρες πριν ο Κάρλες Πουτζντεμόν εξασφαλίσει οριστικά την αμνηστία και μπορέσει να επιστρέψει στην Καταλονία.
Παρά ταύτα, ο Σάντσεθ διατηρεί πλήρη ελευθερία κινήσεων και θα μπορούσε ακόμη και την τελευταία στιγμή να επιλέξει διαφορετική στρατηγική, εφόσον κρίνει ότι μια μικρή καθυστέρηση των εκλογών θα του έδινε περισσότερο χρόνο για καλύτερη προετοιμασία.
Εφόσον οριστικοποιηθεί η ημερομηνία των εκλογών, στο PSOE και στη Μονκλόα εκτιμούν ότι μπορούν να οργανώσουν μια καμπάνια με σαφώς προοδευτικό πολιτικό μήνυμα, υποστηρίζοντας ότι με ισχυρότερη κοινοβουλευτική στήριξη θα μπορέσουν να παρέμβουν αποτελεσματικότερα στην αγορά κατοικίας.
Παράλληλα, βασικός άξονας της προεκλογικής στρατηγικής αναμένεται να είναι η υπεράσπιση των δημόσιων υπηρεσιών, με έμφαση στην εκπαίδευση, την υγεία και την κοινωνική φροντίδα, απέναντι σε αυτό που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει ως «κύμα ιδιωτικοποιήσεων» στις αυτόνομες κοινότητες που ελέγχονται από το PP.
Διαβάστε ακόμη
Ανάχωμα στη στεγαστική κρίση τα μέτρα για τους servicers
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ