Η εικόνα της ποιότητας του αέρα παγκοσμίως γίνεται ολοένα και πιο ανησυχητική, με το 2025 να αναδεικνύει νέες «πρωταθλήτριες» χώρες στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Στην κορυφή της λίστας βρέθηκε το Πακιστάν, καταγράφοντας επίπεδα μικροσωματιδίων PM2.5 έως και 13 φορές υψηλότερα από τα όρια που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Η ετήσια έκθεση της IQAir καταγράφει μια διττή εικόνα: από τη μία, ορισμένες χώρες βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα τους· από την άλλη, η πλειονότητα εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τα διεθνή πρότυπα.

Η μεγάλη εικόνα: Η πλειονότητα εκτός ορίων

Τα στοιχεία δείχνουν ότι 130 από τις 143 χώρες και περιοχές που εξετάστηκαν δεν πληρούν τα όρια του ΠΟΥ για τα PM2.5, επιβεβαιώνοντας ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει ένα από τα πιο επίμονα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Στη δεύτερη και τρίτη θέση της λίστας βρίσκονται το Μπανγκλαντές και το Τατζικιστάν, ενώ το Τσαντ —που είχε την πρωτιά το 2024— υποχώρησε στην τέταρτη θέση, με τα δεδομένα ωστόσο να θεωρούνται ελλιπή.

Κενά δεδομένων και αβεβαιότητα

Η αξιοπιστία ορισμένων στοιχείων επηρεάστηκε από την απόφαση των ΗΠΑ να διακόψουν, τον Μάρτιο, ένα διεθνές πρόγραμμα παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσω πρεσβειών και προξενείων.

Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε σημαντικά κενά στην πληροφόρηση, οδηγώντας ακόμη και στον αποκλεισμό χωρών όπως το Μπουρούντι, το Τουρκμενιστάν και το Τόγκο από την έκθεση του 2025.

Όπως σημειώνει η επικεφαλής της έρευνας, η φαινομενική βελτίωση σε ορισμένες περιοχές μπορεί να μην αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, αλλά την έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων.

Οι πιο επιβαρυμένες πόλεις

Σε επίπεδο πόλεων, το Λόνι στην Ινδία καταγράφηκε ως η πιο μολυσμένη περιοχή παγκοσμίως, με μέσο όρο PM2.5 στα 112,5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Ακολουθεί το Χοτάν στην περιοχή Σινγιάνγκ της Κίνας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι και οι 25 πιο επιβαρυμένες πόλεις βρίσκονται στην Ινδία, το Πακιστάν και την Κίνα, αναδεικνύοντας τη γεωγραφική συγκέντρωση του προβλήματος.

Μόλις το 14% των πόλεων παγκοσμίως πληρούσε τα όρια του ΠΟΥ το 2025, έναντι 17% το 2024, γεγονός που δείχνει επιδείνωση της συνολικής εικόνας.

Παράλληλα, περιβαλλοντικά φαινόμενα όπως οι δασικές πυρκαγιές στον Καναδά επηρέασαν αρνητικά την ποιότητα του αέρα όχι μόνο στη Βόρεια Αμερική, αλλά και σε περιοχές της Ευρώπης.

Ωστόσο, ορισμένες χώρες —όπως η Αυστραλία, η Ισλανδία, η Εσθονία και ο Παναμάς— κατάφεραν να διατηρήσουν τα επίπεδα ρύπανσης εντός των ορίων.

Οι εξαιρέσεις και οι θετικές τάσεις

Σε περιφερειακό επίπεδο, χώρες όπως το Λάος, η Καμπότζη και η Ινδονησία παρουσίασαν σημαντική βελτίωση, εν μέρει λόγω του φαινομένου Λα Νίνια, που συνδέεται με αυξημένη υγρασία και ισχυρότερους ανέμους.

Αντίστοιχα, στη Μογγολία καταγράφηκε μείωση κατά 31% στη συγκέντρωση PM2.5.

Συνολικά, 75 χώρες βελτίωσαν τα επίπεδα ρύπανσης σε σχέση με το 2024, ενώ 54 κατέγραψαν επιδείνωση. Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν αποτελεί πλέον πρόβλημα συγκεκριμένων περιοχών, αλλά μια παγκόσμια πρόκληση με έντονες ανισότητες.

Η πρόοδος είναι άνιση, τα δεδομένα συχνά ελλιπή και η ανάγκη για συντονισμένη δράση πιο επιτακτική από ποτέ.

Διαβάστε ακόμη

Λαζάρ Κομανέσκου (BSEC): Η συνεργασία Ελλάδας – Τουρκίας αποτελεί παράδειγμα (tweets)

Νέος αγωγός Ιράκ-Τουρκίας η πρόταση της IEA για την παράκαμψη του Ορμούζ

Νέο «Ανακαινίζω»: Ερχεται τον Ιούνιο με έως 95% επιδότηση για όλο το σπίτι

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα