Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου είχε επενδύσει πολιτικά και στρατηγικά στην κοινή πολεμική προσπάθεια με τον Ντόναλντ Τραμπ, θεωρώντας ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει στην αποδυνάμωση ή ακόμη και στην πτώση του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε τη δική του θέση ενόψει των επερχόμενων εκλογών στο Ισραήλ.
Αντί γι’ αυτό, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ βρίσκεται πλέον σε τροχιά σύγκρουσης με τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος επιδιώκει να απεμπλακεί από τον πόλεμο και να προχωρήσει σε συμφωνία με την Τεχεράνη.
Η κατάσταση δημιουργεί μια πρωτοφανή αντίφαση: ούτε οι στόχοι του Τραμπ ούτε οι στόχοι του Νετανιάχου έχουν επιτευχθεί πλήρως, ενώ οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο συνεχίζουν να απορροφούν σημαντικούς πόρους και πολιτικό κεφάλαιο.
Έντονη δυσαρέσκεια στο Ισραήλ
Παρότι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αποφεύγουν δημοσίως τις επιθετικές τοποθετήσεις απέναντι στην Ουάσιγκτον, ώστε να μη διαταράξουν τις σχέσεις με τον σημαντικότερο σύμμαχό τους, στο παρασκήνιο επικρατεί έντονος εκνευρισμός.
«Η συμφωνία είναι καταστροφική για το Ισραήλ», δήλωσε στο Reuters ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος υπό καθεστώς ανωνυμίας. «Και δεν υπάρχει κανείς στην ισραηλινή ηγεσία που να τη βλέπει διαφορετικά, από τον πρωθυπουργό μέχρι τον αρχηγό του γενικού επιτελείου», πρόσθεσε.
Η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι η προσωρινή συμφωνία αποτελεί απλώς το πρώτο βήμα μιας διαδικασίας που θα διαρκέσει τουλάχιστον 60 ημέρες και θα οδηγήσει σε συνολική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ωστόσο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι η διαπραγματευτική περίοδος θα παραταθεί, περιορίζοντας την ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ χωρίς να αντιμετωπίζονται οι βασικές ανησυχίες του.
Οι συγκρούσεις Τραμπ – Νετανιάχου
Οι σχέσεις των δύο ηγετών έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες. Κεντρικό σημείο τριβής αποτελεί η στάση του Ισραήλ απέναντι στη Χεζμπολάχ και οι επιχειρήσεις στον Λίβανο, τις οποίες η Ουάσιγκτον θεωρεί εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.
Στις αρχές του μήνα, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ο Τραμπ είχε μια ιδιαίτερα έντονη τηλεφωνική συνομιλία με τον Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον «εντελώς τρελό» και ζητώντας του να μην προχωρήσει σε πλήγματα στη Βηρυτό όσο οι ΗΠΑ επιχειρούσαν να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν.
Αν και ο Νετανιάχου ακύρωσε τις επιθέσεις εκείνη την ημέρα, επανήλθε μία εβδομάδα αργότερα με χτυπήματα στα νότια προάστια της Βηρυτού, γεγονός που προκάλεσε νέα ιρανικά πυραυλικά αντίποινα και δημόσια ενόχληση από τον Τραμπ.
Μάλιστα, λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν, το Ισραήλ πραγματοποίησε νέα επιδρομή στη λιβανική πρωτεύουσα, μετά από εκτόξευση ρουκετών από τον Λίβανο προς το ισραηλινό έδαφος.
Ο Τραμπ υποβάθμισε το επεισόδιο, χαρακτηρίζοντάς το «μικρό και ασήμαντο».
«Το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία»
Ο Νετανιάχου επιχείρησε να εμφανιστεί καθησυχαστικός σε συνέντευξη Τύπου στην Ιερουσαλήμ. Αναγνώρισε ότι υπάρχουν διαφωνίες με τον Τραμπ, αλλά υπογράμμισε ότι προτεραιότητά του παραμένει η ασφάλεια του Ισραήλ.
«Εκείνος είναι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και εγώ είμαι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ. Πολλές φορές συμφωνούμε απόλυτα, άλλες φορές λιγότερο. Εγώ είμαι υπεύθυνος για τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ», δήλωσε.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα παραμείνουν στο νότιο Λίβανο και ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει πλήρη ελευθερία δράσης απέναντι στη Χεζμπολάχ.
«Το Ιράν ήθελε να αποχωρήσουμε, αλλά δεν υποχώρησα. Διατηρούμε τη ζώνη ασφαλείας και την επιχειρησιακή μας ελευθερία για την προστασία των πολιτών μας στον βορρά», τόνισε.
Τα μεγάλα αγκάθια παραμένουν
Η προσωρινή συμφωνία επικεντρώνεται κυρίως στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στη δημιουργία ενός πλαισίου διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, δύο από τα βασικά ζητήματα που τόσο ο Τραμπ όσο και ο Νετανιάχου είχαν επικαλεστεί ως λόγους για την έναρξη του πολέμου φαίνεται πως μένουν εκτός των συνομιλιών.
Πρόκειται για το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και τη στήριξη που παρέχει σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς. Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν μάλιστα πιθανό η αρχική περίοδος των 60 ημερών να παραταθεί σε 90 ημέρες, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιχειρούν να καταλήξουν σε ευρύτερη συμφωνία με την Τεχεράνη.
Πολιτικό πλήγμα για τον Νετανιάχου
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί επιπλέον πολιτικά προβλήματα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Ο Νετανιάχου έχει χτίσει εδώ και χρόνια το πολιτικό του προφίλ πάνω στη στενή σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Κατά την πρώτη θητεία του Αμερικανού προέδρου, το Ισραήλ πέτυχε σημαντικές διπλωματικές νίκες, όπως η μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ, οι Συμφωνίες του Αβραάμ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, καθώς και η αποχώρηση των ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία του Μπαράκ Ομπάμα με το Ιράν.
Το 2019, ο Νετανιάχου είχε γεμίσει το Τελ Αβίβ και την Ιερουσαλήμ με προεκλογικές αφίσες που τον έδειχναν να χαμογελά δίπλα στον Τραμπ. Σήμερα όμως η νέα συμφωνία υπονομεύει αυτό το αφήγημα.
«Ο Νετανιάχου δεν μπορεί να πουλήσει αυτή τη συμφωνία στην ισραηλινή κοινή γνώμη», εκτιμά ο πολιτικός επιστήμονας Τζόναθαν Ράινχολντ του Πανεπιστημίου Μπαρ-Ιλάν. «Το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει είναι να αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις και να επανεκκινήσει ο πόλεμος σε 60 ημέρες υπό πιο ευνοϊκούς όρους για το Ισραήλ», προσθέτει.
Αυξάνεται η δυσπιστία απέναντι στον Τραμπ
Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η εικόνα του Τραμπ στο Ισραήλ επιδεινώνεται.
Σύμφωνα με έρευνα του Israel Democracy Institute που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, μόλις το 41% των Εβραίων Ισραηλινών θεωρεί πλέον ότι η ασφάλεια του Ισραήλ αποτελεί βασική προτεραιότητα για τον Αμερικανό πρόεδρο. Τον Μάρτιο το αντίστοιχο ποσοστό ανερχόταν στο 64%. Παρά τις επιφυλάξεις, η ισραηλινή κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με την Ουάσιγκτον.
Ο υπουργός Ενέργειας Έλι Κοέν προειδοποίησε πάντως ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να ενεργήσει μονομερώς εάν το Ιράν επιχειρήσει να επανεκκινήσει το πυρηνικό ή το βαλλιστικό του πρόγραμμα. «Αν το Ιράν προσπαθήσει να επαναφέρει τα πυρηνικά και βαλλιστικά του προγράμματα, θα είμαστε εκεί και θα δράσουμε», δήλωσε.
Η προσωρινή συμφωνία μπορεί να μείωσε τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, αλλά για το Ισραήλ ανοίγει μια νέα περίοδο αβεβαιότητας, κατά την οποία η σχέση Τραμπ – Νετανιάχου δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε.
Διαβάστε ακόμη
O άνθρωπος που άλλαξε τα αρώματα
Τράπεζα της Ιαπωνίας: Αύξηση των επιτοκίων στο υψηλότερο επίπεδο από το 1995
Το ξενοδοχείο που κάθε του δωμάτιο είναι ένα έργο τέχνης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.