Χαρακτήρισε τη γέννηση παιδιών πράξη πατριωτισμού, άσκησε πιέσεις σε νεόνυμφους να δημιουργήσουν οικογένεια, έφτασε ακόμη και στη φορολόγηση των προφυλακτικών. Η κινεζική κυβέρνηση έχει επιστρατεύσει μια εντυπωσιακά ευρεία γκάμα παρεμβάσεων για να αντιμετωπίσει το δημογραφικό αδιέξοδο. Παρ’ όλα αυτά, το 2025 καταγράφηκε για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά περισσότερος αριθμός θανάτων από γεννήσεις.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι πέρυσι γεννήθηκαν 7,92 εκατομμύρια παιδιά, από 9,54 εκατομμύρια το 2024. Αντίθετα, οι θάνατοι αυξήθηκαν στα 11,31 εκατομμύρια, ενώ ο δείκτης γεννήσεων υποχώρησε στις 5,63 ανά 1.000 κατοίκους — το χαμηλότερο επίπεδο από το 1949, όταν ξεκίνησε η επίσημη καταγραφή.

Το δημογραφικό αποτελεί πρόκληση για πολλές κυβερνήσεις διεθνώς. Στην περίπτωση της Κίνας, όμως, η ένταση είναι μεγαλύτερη, καθώς η μείωση των γεννήσεων συνεπάγεται λιγότερους μελλοντικούς εργαζόμενους, την ώρα που ο αριθμός των συνταξιούχων αυξάνεται διαρκώς. Η επιβράδυνση της οικονομίας καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη διαχείριση αυτής της ανισορροπίας.

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ κάλεσε σε διαμόρφωση «μιας νέας κουλτούρας γάμου και τεκνοποίησης». Στο πλαίσιο αυτό, οι αρχές υιοθέτησαν ολοένα πιο παρεμβατικά μέτρα: από την παρακολούθηση του έμμηνου κύκλου των γυναικών έως την έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για τον περιορισμό αμβλώσεων που δεν κρίνονται ιατρικά απαραίτητες. Σε ορισμένες περιοχές, προσφέρονται ακόμη και οικονομικά κίνητρα σε μεσολαβητές που φέρνουν σε επαφή υποψήφια ζευγάρια.

Ωστόσο, πολλοί νέοι που δεν επιθυμούν γάμο ή οικογένεια αγνόησαν τις κυβερνητικές εκκλήσεις. Από την 1η Ιανουαρίου επιβλήθηκε ΦΠΑ 13% στα αντισυλληπτικά χάπια και τα προφυλακτικά. «Συνεχίζω να τα χρησιμοποιώ», δήλωσε 28χρονος στους New York Times, εξηγώντας ότι αναβάλλει την πατρότητα λόγω οικονομικών πιέσεων. Η 26χρονη σύντροφός του ανέφερε πως το αυξημένο κόστος δεν αλλάζει τη στάση της: «Δεν νιώθω ότι είναι ακόμη η σωστή στιγμή».

Αντίστοιχη τύχη είχαν και άλλα μέτρα, όπως τα επιδόματα γέννησης και οι επιδοτήσεις στέγασης για νέα ζευγάρια, τα οποία δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Η Κίνα βρέθηκε αντιμέτωπη με το πρόβλημα νωρίτερα απ’ όσο είχε προβλεφθεί πριν από μία δεκαετία, όταν χαλάρωσε η πολιτική του ενός παιδιού και επιτράπηκαν δύο γεννήσεις ανά ζευγάρι. Το 2021 το όριο αυξήθηκε στα τρία παιδιά. Πλέον, όμως, η κυβέρνηση διαθέτει περιορισμένο χρόνο για να αναμορφώσει το συνταξιοδοτικό και το σύστημα υγείας, τα οποία αντιμετωπίζουν σοβαρά χρηματοδοτικά κενά.

Παράλληλα, ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας συρρικνώνεται ταχύτατα, ενώ ο αριθμός των πολιτών άνω των 60 ετών εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 400 εκατομμύρια έως το 2035.

Ειδικοί θεωρούν ότι η ανατροπή της τάσης είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολη. Εκτιμούν πως η χώρα έχει περάσει ένα δημογραφικό κατώφλι, όπου ο δείκτης γονιμότητας —ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα— είναι τόσο χαμηλός, ώστε η πληθυσμιακή συρρίκνωση να μοιάζει αναπόφευκτη.

Για πολλούς νέους, το κόστος ανατροφής ενός παιδιού λειτουργεί αποτρεπτικά, ιδίως σε ένα περιβάλλον οικονομικής επιβράδυνσης και παρατεταμένης κρίσης στην αγορά ακινήτων. Την ίδια στιγμή, η ανεργία των νέων παραμένει υψηλή και πολλοί πρόσφατοι απόφοιτοι δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν σταθερό εισόδημα.

Διαβάστε ακόμη

Κέβιν Γουόρς: Ποιος είναι ο εκλεκτός του Τραμπ για επικεφαλής της Fed

Αλουμίνιο: Γιατί η Goldman Sachs παραμένει «αρκούδα» – Ο ρόλος της Κίνας και η Ινδονησία (γραφήματα)

Η ιδέα πίσω από το πρώτο ρομπότ που αλλάζει τις χειρουργικές επεμβάσεις

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα