Η αιφνιδιαστική απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ έχει προκαλέσει αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, καθώς οι ποσοστώσεις παραγωγής ενδέχεται να ωθήσουν και άλλα μέλη να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους.
Η απόφαση της χώρας ακολουθεί εβδομάδες επιθέσεων με πυραύλους και drones από το Ιράν, επίσης μέλος του ΟΠΕΚ, με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ να διαταράσσει τις εξαγωγές της, ασκώντας πίεση στην οικονομία της.
«Η αποχώρηση των ΗΑΕ είναι ένα ακόμη κεφάλαιο στην εξελισσόμενη σύνθεση της ομάδας», δήλωσε ο Άντι Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates. «Εάν οι χώρες που τηρούν τις ποσοστώσεις τους αηδιαστούν με εκείνες που δεν το κάνουν, θα μπορούσαμε να δούμε επιπλέον αποχωρήσεις που θα μπορούσαν τελικά να καταστήσουν τον ΟΠΕΚ άσχετο», δήλωσε στο CNBC.
Χώρες όπως το Κατάρ, ο Ισημερινός και η Ανγκόλα έχουν αποχωρήσει από την ομάδα τα τελευταία χρόνια, επικαλούμενες την απογοήτευσή τους από τις ποσοστώσεις ή τις μεταβαλλόμενες εθνικές προτεραιότητες. Η Ανγκόλα αποχώρησε το 2024, ενώ το Κατάρ τερμάτισε τη συμμετοχή του το 2019.
Ο Οργανισμός αντιμετωπίζει εδώ και καιρό το πρόβλημα της άνισης συμμόρφωσης, με ορισμένα μέλη να υπερβαίνουν ιστορικά τις ποσοστώσεις παραγωγής τους, όπως το Ιράκ και το Καζακστάν.
Στο επίκεντρο της απόφασης των ΗΑΕ βρίσκεται μια γνωστή ένσταση: τα μέλη που έχουν επενδύσει σημαντικά στην ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας είναι όλο και πιο απρόθυμα να περιορίζονται από ποσοστώσεις που έχουν σχεδιαστεί για τη στήριξη των τιμών.
Η χώρα άντλησε περίπου 2,37 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο, σε σύγκριση με τη βιώσιμη παραγωγική της ικανότητα περίπου 4,3 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΙΕΑ.
Αναλυτές επεσήμαναν αρκετές χώρες που ενδέχεται να παρουσιάσουν «κίνδυνο αποχώρησης», οι οποίες, ενοχλημένες από τους περιορισμούς του ΟΠΕΚ+, θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να παραιτηθούν από τη συμμετοχή τους.
Ο Ματ Σμιθ, επικεφαλής αναλυτής πετρελαίου στην Kpler, ανέφερε το Καζακστάν ως βασικό υποψήφιο, επισημαίνοντας τη συνεχιζόμενη υπερπαραγωγή του. «Το Καζακστάν είχε τεράστια υπερπαραγωγή πέρυσι και έτσι μπορεί να το βλέπουν ως πιθανή διέξοδο για να αποχωρήσουν και αυτοί από την ομάδα», είπε ο Σμιθ, προσθέτοντας ότι και η Νιγηρία θα μπορούσε να είναι μια χώρα που ενδέχεται να ακολουθήσει.
Η Νιγηρία, ο μεγαλύτερος παραγωγός αργού πετρελαίου στην Αφρική, δίνει όλο και μεγαλύτερη προτεραιότητα στην εγχώρια διύλιση, ιδίως μέσω του διυλιστηρίου Dangote, μειώνοντας την εξάρτησή της από τις αγορές και ενδεχομένως αποδυναμώνοντας το κίνητρό της να παραμείνει δεσμευμένη από τις ποσοστώσεις.
«Η Νιγηρία βρίσκεται σε παρόμοια θέση όσον αφορά τη μη επιθυμία της να παραμείνει περιορισμένη: αποτελεί πιθανό κίνδυνο αποχώρησης, καθώς γίνεται όλο και πιο αυτάρκης», σημείωσε ο Σμιθ. «Με την ανακατεύθυνση της εγχώριας παραγωγής αργού προς το διυλιστήριο Dangote, η Νιγηρία εξαρτάται λιγότερο από τις δυναμικές της παγκόσμιας αγοράς».
Η Βενεζουέλα είναι ένας άλλος πιθανός υποψήφιος, σύμφωνα με παρατηρητές της αγοράς. Με την παραγωγή να ανακάμπτει ταχύτερα από το αναμενόμενο και ένα πολιτικό περιβάλλον που ενδεχομένως θα είναι πιο φιλικό προς τις ΗΠΑ να αναδύεται, το Καράκας θα μπορούσε να επιδιώξει μεγαλύτερη ευελιξία.
«Η Βενεζουέλα θα μπορούσε να είναι η επόμενη, μετά την αλλαγή ηγεσίας εκεί προς μια πιο φιλική προς τις ΗΠΑ θέση», δήλωσε ο Σολ Κάβονιτς, αναλυτής ενέργειας στην MST Marquee.
Ο Σμιθ της Kpler ανέφερε επίσης ότι η Βενεζουέλα αποτελεί πιθανό υποψήφιο, καθώς αυξάνει την παραγωγή και τις εξαγωγές με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι αναμενόταν. Οι εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο για πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο.
Ο ΟΠΕΚ+ επιβάλλει βασικές ποσοστώσεις παραγωγής που, σύμφωνα με πληροφορίες, μειώνουν την παραγωγή κατά περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέχρι το τέλος του 2026.
Οκτώ βασικοί παραγωγοί του ΟΠΕΚ+, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας και της Ρωσίας, συμφώνησαν να ξεκινήσουν μια προσεκτική χαλάρωση των εθελοντικών περικοπών παραγωγής τους, επιστρέφοντας σταδιακά περίπου 206.000 βαρέλια την ημέρα στην αγορά τον Μάιο, από μια ευρύτερη μείωση 1,65 εκατομμυρίων βαρελιών/ημέρα που αποφασίστηκε για πρώτη φορά το 2023, σύμφωνα με επίσημη δήλωση του ΟΠΕΚ.
Η αποχώρηση των ΗΑΕ έρχεται σε μια περίοδο που ο ΟΠΕΚ αντιμετωπίζει προβλήματα κατακερματισμού. Αρκετά μέλη, μεταξύ των οποίων το Ιράν, η Λιβύη και η Βενεζουέλα, έχουν εξαιρεθεί από τις ποσοστώσεις λόγω κυρώσεων ή συγκρούσεων, περιπλέκοντας τις προσπάθειες διατήρησης της συνοχής.
Ο πρόεδρος της Lipow Oil Associates, Άντι Λίποου, σημείωσε ότι η απογοήτευση λόγω της άνισης συμμόρφωσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αποχωρήσεις. «Χώρες που έχουν κουραστεί να βλέπουν τα άλλα μέλη του ΟΠΕΚ και του ΟΠΕΚ+ να παραβαίνουν συνεχώς τις ποσοστώσεις τους είναι υποψήφιες να αποχωρήσουν από αυτές τις ομάδες». Η μειωμένη συνοχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο ασταθείς αγορές πετρελαίου.
Ο Μπομπ ΜακΝάλι, πρόεδρος της Rapidan Energy Group, δήλωσε ότι οποιαδήποτε διάβρωση της πειθαρχίας του ΟΠΕΚ+ πιθανότατα θα εντείνει τις διακυμάνσεις των τιμών. «Η κύρια επίπτωση θα είναι η αύξηση της μεταβλητότητας των τιμών του πετρελαίου», τόνισε.
Ωστόσο, άλλοι υποστηρίζουν ότι η βασική λειτουργία του ΟΠΕΚ, που είναι η σταθεροποίηση των αγορών, παραμένει ανέπαφη, ακόμη και με λιγότερα μέλη.
Ο Κλαούντιο Γκαλιμπέρτι, ανώτερος αντιπρόεδρος της Rystad Energy, δήλωσε ότι το ιστορικό της ομάδας, ιδίως κατά τη διάρκεια κρίσεων όπως η πανδημία, υποδηλώνει ανθεκτικότητα.
«Η ομάδα τα τελευταία 10 χρόνια κατάφερε να ισορροπήσει την αγορά με έναν απίστευτο τρόπο», είπε. «Αν ο ΟΠΕΚ+ δεν υπήρχε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, θα είχαμε τεράστια μεταβλητότητα στην αγορά».
Διαβάστε ακόμη
Λαγκάρντ: Aυξημένοι κίνδυνοι λόγω ενέργειας και γεωπολιτικής αστάθειας αλλά όχι στασιμοπληθωρισμός
Μόνο ο Ελον Μασκ μπορεί να απολύσει τον Ελον Μασκ από τη SpaceX
Θραύση κάνουν οι συσκευές μέτρησης σακχάρου από όσους δεν πάσχουν από διαβήτη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα