Πέρυσι, το POLITICO επέλεξε να είναι αισιόδοξο για το μέλλον, καθώς παρουσίασε ορισμένους όχι εντελώς ειρωνικούς λόγους για αισιοδοξία όσον αφορά το 2025. Ορισμένες προβλέψεις ήταν ακριβείς, ενώ άλλες όχι και τόσο: ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε να τερματίσει -ας το πούμε έτσι- τον πόλεμο στη Γάζα, αλλά η ειρήνη στην Ουκρανία δεν δείχνει να πλησιάζει.
Τα πολιτικά «στοιχήματα» σε αυτή την ταραχώδη εποχή είναι ακόμη λιγότερο προβλέψιμα από τον αθλητισμό. Μετά από μια ταραχώδη χρονιά στην αρχή της δεύτερης θητείας του Τραμπ, το POLITICO παρουσίασε πως προβλέπει να εξελίσσονται τα πράγματα σε όλο τον κόσμο το 2026.
Ας δούμε πόσα από αυτά παραμένουν σε μια διαρκή στασιμότητα ή, με ό,τι και να σημαίνει αυτό, συνεχίζουν να υφίστανται.
Ειρήνη στην Ουκρανία
Παρά τις φήμες ότι οι δυτικές κυρώσεις θα καταστρέψουν τη ρωσική οικονομία και θα υποτάξουν το Κρεμλίνο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν φαίνεται ατάραχος. Ανεξάρτητα από τη σφαγή στα μέτωπα ή τους Ρώσους που κάνουν ουρά για βενζίνη λόγω των ουκρανικών επιθέσεων με drones σε διυλιστήρια πετρελαίου, ο Πούτιν παραμένει αποφασισμένος να επιβάλει τις απαιτήσεις του.
Εν τω μεταξύ, υπάρχουν εσωτερικά πολιτικά όρια σε ό,τι μπορεί να συμφωνήσει ο Ζελένσκι χωρίς να προκαλέσει δημόσια αντίδραση. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ πιστεύει ότι μια συμφωνία είναι εφικτή. Φυσικά, το πείσμα του Ρώσου ηγέτη τον έχει απογοητεύσει.
Αναμφισβήτητα, η παράταση του πολέμου είναι χρήσιμη για τον Πούτιν. Έχει το πλεονέκτημα ότι επιβαρύνει περαιτέρω τις ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και κινδυνεύει να διαρρήξει τη διατλαντική συμμαχία. Μια διασπασμένη Δύση βοηθά επίσης τον σύμμαχο του Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ, καθώς υπολογίζει αν και πότε θα κάνει μια κίνηση στην Ταϊβάν.
Το καθεστώς του Πούτιν, όμως, θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο αν τερματίσει απότομα τη σύγκρουση. Μια ταχεία μετάβαση από μια πολεμική οικονομία θα μπορούσε να προκαλέσει επικίνδυνες κοινωνικοπολιτικές διαμάχες, σύμφωνα με την Έλλα Πανιάχ, κοινωνιολόγο στο think tank New Eurasian Strategies Centre.
Αγορά ομολόγων
Ο γκουρού της εκστρατείας του Μπιλ Κλίντον, Τζέιμς Κάρβιλ, είχε πει κάποτε ότι θα ήταν διασκεδαστικό να μετενσαρκωθεί ως… αγορά ομολόγων. «Μπορείς να εκφοβίσεις τους πάντες», είχε πει.
Ακόμη και ο Τραμπ φαίνεται να αναγνωρίζει ότι υστερεί σε σχέση με τους πραγματικούς κυρίαρχους του σύμπαντος — τους «ομολογιακούς τιμωρούς», τους διευθυντές των hedge funds και των συνταξιοδοτικών ταμείων και τους μεγάλους χρηματοδότες.
Την άνοιξη, αναγκάστηκε να αναστείλει την χαρακτηριστική πολιτική του για «αμοιβαία δασμολόγηση» όταν η αγορά ομολόγων έδειξε τη δυσαρέσκειά της.
Η τρομερή συλλογική δύναμη των παγκόσμιων επενδυτικών κολοσσών αποδείχθηκε πριν από τρία χρόνια, όταν αντέδρασαν αρνητικά στον κακώς σχεδιασμένο μίνι προϋπολογισμό της Βρετανίδας Λιζ Τρας. Η πρωθυπουργία της ήταν η πιο βραχύβια στην ιστορία της Βρετανίας.
Η δεινή κατάσταση των δημοσιονομικών — από την Ιαπωνία έως τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες — έχει διατηρήσει το κόστος των μακροπρόθεσμων δανείων κοντά στα πολυετή υψηλά επίπεδα φέτος. Οι δημοσιονομικές προκλήσεις των υψηλών επιπέδων κρατικού δανεισμού, της αργής ανάπτυξης και της υποτονικής παραγωγικότητας αυξάνονται συνεχώς.
Η ζήτηση για κρατικά ομόλογα σε όλο τον κόσμο έχει μειωθεί, καθώς οι θεσμικοί επενδυτές αποθαρρύνονται από τις προοπτικές ορισμένων μεγάλων κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, να διατηρήσουν τα οικονομικά τους υπό έλεγχο.
Η επιβίωση του Νετανιάχου
Τον αποκαλούν «Μάγο» για έναν λόγο. Όταν όλα φαινόταν χαμένα στην μακρά πολιτική καριέρα του Μπενιαμίν Νετανιάχου, αυτός κατάφερε να ανακάμψει με απίστευτο τρόπο.
Ο Ισραηλινός ηγέτης πήρε για πρώτη φορά το παρατσούκλι «Μπίμπι ο Μάγος» τη δεκαετία του 1990, αφού νίκησε τον Σιμόν Πέρες στις εκλογές που διεξήχθησαν λίγους μήνες μετά τη δολοφονία του τότε πρωθυπουργού Γιτζάκ Ραμπίν. Αργότερα, λίγοι πίστευαν ότι θα μπορούσε να κερδίσει το 2015, δεδομένων των συζητήσεων για ποινικές έρευνες και των κατηγοριών για κατάχρηση εξουσίας και δωροδοκίες. Ωστόσο, ο Μπίμπι «έβγαλε άλλο ένα λαγό από το καπέλο του» και εξασφάλισε την επανεκλογή του, προσεγγίζοντας την ισραηλινή ακροδεξιά και τους θρησκευτικούς εθνικιστές — μια τακτική που επανέλαβε το 2019 για να επιστρέψει στην εξουσία.
Οι κοινοβουλευτικές εκλογές του Ισραήλ πρέπει να διεξαχθούν μέχρι τον Οκτώβριο του επόμενου έτους. Το πιο πιθανό είναι να διεξαχθούν νωρίτερα, κάτι που πιθανώς προτιμά ο Νετανιάχου. Και παρά την 7η Οκτωβρίου και τις νομικές περιπέτειές του, έχει βελτιώσει σιγά-σιγά την πολιτική του θέση. Τα χαμηλά ποσοστά δημοτικότητας του κυβερνώντος κόμματός του άρχισαν να ανεβαίνουν μετά την στρατιωτική εκστρατεία εναντίον της Χεζμπολάχ στο Λίβανο και συνέχισαν να ανεβαίνουν με την ταπείνωση του Ιράν.
Ο Νετανιάχου μπόρεσε να χρησιμοποιήσει τον Τραμπ ως δικαιολογία για να σταματήσει τη στρατιωτική εκστρατεία στη Γάζα, επιτρέποντάς του να παρακάμψει τους θρησκευτικούς εθνικιστές και τους ακροδεξιούς εταίρους του στην ταραχώδη συμμαχία του, οι οποίοι ήθελαν να συνεχιστεί η σύγκρουση.
Η καλύτερη ελπίδα για τους αντιπάλους του Νετανιάχου είναι να ενωθούν και να προσφέρουν στους Ισραηλινούς μια απλή επιλογή. Αυτή είναι η στρατηγική που ακολουθεί ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος προσπαθεί να προσελκύσει τον Γκάντι Αϊζενκότ, πρώην επικεφαλής του IDF, σε μια προσπάθεια να μετατρέψει τις εκλογές σε μια μάχη μεταξύ του ίδιου και του «Μπίμπι».
Σκιώδες τραπεζικό σύστημα
Ο συνήθως σοβαρός διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, έχει ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου.
Τον Οκτώβριο, προειδοποίησε για ομοιότητες με την οικονομική κρίση του 2008, η οποία πυροδοτήθηκε από την αμερικανική φούσκα ακινήτων που τροφοδοτήθηκε από την εύκολη πίστωση και την έκδοση επικίνδυνων ενυπόθηκων δανείων, με την επακόλουθη ενσωμάτωσή τους σε αδιαφανή χρηματοοικονομικά προϊόντα που διέσπειραν τον κίνδυνο σε όλο το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα. Ο κίνδυνος μετατράπηκε σε μετάδοση.
Θα γονατίσει για άλλη μια φορά το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα; Οι ιδιωτικές αγορές πιστώσεων έχουν αποτελέσει σημαντική πηγή χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι παραδοσιακές τράπεζες δεν ανέκτησαν ποτέ την προθυμία τους για πιο ριψοκίνδυνες χορηγήσεις δανείων μετά την κρίση του 2008, ενώ έχουν επίσης περιοριστεί λόγω της αυστηρότερης ρυθμιστικής εποπτείας.
Τα καλά νέα είναι ότι, οι ιδιωτικές εταιρείες πίστωσης σε αντίθεση με τις παραδοσιακές και τις επενδυτικές τράπεζες, δεν χρησιμοποιούν τις καταθέσεις των καταναλωτών για να επενδύσουν σε μακροπρόθεσμα, μη ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία. Αντλούν και δανείζονται κεφάλαια από επενδυτές, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό συμφωνούν να δεσμεύσουν τις επενδύσεις τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Αυτό μειώνει τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους για τις σκιώδεις τράπεζες, οπότε θεωρητικά δε θα πρέπει να δημιουργηθεί σωρεία αναλήψεων, όπως, για παράδειγμα, αυτό που συνέβη με την Lehman Brothers το 2008.
Εάν η ιδιωτική αγορά πιστώσεων αναστατωθεί, όμως, είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει αντίκτυπος σε άλλα μέρη του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες δε θα είναι σε θέση να οργανώσουν ένα πακέτο διάσωσης όπως το 2008. Επιπλέον, οι σκιώδεις τράπεζες έχουν στοιχηματίσει σε μεγάλο βαθμό στην τεχνητή νοημοσύνη — η έκρηξη της οποίας μπορεί να είναι μια φούσκα που έτοιμη να σκάσει.
Δημοκρατικοί εναντίον Ρεπουμπλικάνων
Θα είναι δύσκολο για τους Ρεπουμπλικάνους να διατηρήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων. Το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου χάνει σχεδόν πάντα τον έλεγχο της Βουλής στις ενδιάμεσες κοινοβουλευτικές εκλογές.
Αυτό που περιπλέκει το έργο των Δημοκρατικών το επόμενο έτος είναι ένα σχέδιο αναδιαμόρφωσης των εκλογικών περιφερειών που προωθεί ο Τραμπ στο Τέξας και σε άλλες πολιτείες, το οποίο αναμένεται να προσφέρει στους Ρεπουμπλικάνους επιπλέον έδρες, αν και μέρος αυτού θα αντισταθμιστεί από την αναδιαμόρφωση των εκλογικών περιφερειών από τους Δημοκρατικούς στην Καλιφόρνια.
Παρ’ όλα αυτά, με τους Ρεπουμπλικανούς να απολαμβάνουν μόνο μια μικρή πλειοψηφία στη Βουλή, οι Δημοκρατικοί πρέπει να θεωρούνται φαβορί για να ανακτήσουν τον έλεγχο, ειδικά αν η δημοτικότητα του Τραμπ παραμείνει χαμηλή.
Η Γερουσία είναι ένα άλλο θέμα. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει επί του παρόντος πλειοψηφία έξι εδρών και παίζει σε πολύ πιο ασφαλές έδαφος. Αν και θα υπερασπιστούν 22 έδρες το επόμενο έτος σε σύγκριση με τις 13 των Δημοκρατικών, οι περισσότεροι από τους εν ενεργεία γερουσιαστές τους θεωρούνται ασφαλείς. Μόνο ένας Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής είναι υποψήφιος σε πολιτεία που ψήφισε την Κάμαλα Χάρις στις προεδρικές εκλογές του περασμένου έτους. Δύο εν ενεργεία Δημοκρατικοί θα είναι υποψήφιοι σε πολιτείες που κέρδισε ο Τραμπ πέρυσι.
Συνολικά, οι Ρεπουμπλικανοί στη Γερουσία φαίνεται να βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη θέση από τους ομολόγους τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Για να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί τη Γερουσία, θα χρειαστεί ένα τεράστιο κύμα κατά του Τραμπ που θα σαρώσει ακόμη και μερικές από τις πιο συντηρητικές πολιτείες της χώρας. Είναι απίθανο, αλλά έχουν συμβεί και πιο περίεργα πράγματα.
Σε όλο αυτό, δεν υπάρχει η δύσκολη εξίσωση «Μέση Ανατολή». Οπου όλοι ξέρουν ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τις εξελίξεις και κάπως έτσι οι παγκόσμιες οικονομίες αισθάνονται απειλή…
Διαβάστε ακόμη
ΗΠΑ: Δικαστική ήττα για τον Eλον Μασκ στην υπόθεση κατά της OpenAI και του Σαμ Άλτμαν
Food delivery: Νέος γύρος συγκέντρωσης στoν κλάδο – Μεγαλύτερος μέτοχος της Delivery Hero η Uber
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα