Σχεδόν το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, για τις χώρες του Κόλπου, το πέρασμα αυτό δεν είναι απλώς ένας ενεργειακός διάδρομος, αλλά η ίδια η βάση της καθημερινής τους λειτουργίας.
Σε μια περιοχή με ακραίες θερμοκρασίες και ελάχιστη καλλιεργήσιμη γη, η τοπική παραγωγή τροφίμων δεν επαρκεί, σημειώνει το CNN.
Οι περισσότερες χώρες εξαρτώνται σχεδόν ολοκληρωτικά από εισαγωγές. Η Σαουδική Αραβία καλύπτει από το εξωτερικό πάνω από το 80% των αναγκών της, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα περίπου το 90%, ενώ το Κατάρ φτάνει σχεδόν στο απόλυτο, με ποσοστά που αγγίζουν το 98%.
Ακόμη και χώρες με ισχυρούς υδάτινους πόρους, όπως το Ιράκ, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις θαλάσσιες εισαγωγές που περνούν από το Ορμούζ. Το ίδιο ισχύει και για κρίσιμες υποδομές, όπως τα εργοστάσια αφαλάτωσης, που εξασφαλίζουν πόσιμο νερό.
Η σύγκρουση έχει μετατρέψει την περιοχή σε ζώνη υψηλού κινδύνου. Επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η γενικευμένη αβεβαιότητα έχουν οδηγήσει σε δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας. Πλοία αποφεύγουν να εισέλθουν στα Στενά, ενώ δεκάδες φορτία – μεταξύ αυτών και ευπαθή τρόφιμα – παραμένουν εγκλωβισμένα σε αναμονή.
Η εικόνα θυμίζει τις πιο δύσκολες στιγμές της πανδημίας ή την αναστάτωση που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία, σχολιάζει το CNN, με τη διαφορά ότι εδώ η διαταραχή είναι πιο άμεση και πιο συγκεντρωμένη σε έναν κρίσιμο κόμβο. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα, οι εφοδιαστικές αλυσίδες βρίσκονται κοντά στο όριο μιας νέας μεγάλης κρίσης, καθώς το κόστος μεταφοράς αυξάνεται και οι χρόνοι παράδοσης γίνονται απρόβλεπτοι.
Η κρίση αποτυπώνεται ήδη στα κόστη. Οι λεγόμενεςς«ρήτρες πολέμου» ενεργοποιούνται στα ναυτιλιακά συμβόλαια, επιτρέποντας στις εταιρείες να αποφεύγουν επικίνδυνες διαδρομές ή να αλλάζουν προορισμούς.
Έτσι, κοντέινερ με τρόφιμα που είχαν προορισμό τα λιμάνια του Κόλπου καταλήγουν σε Ινδία ή Σρι Λάνκα, δημιουργώντας ένα πρωτοφανές επιχειρησιακό αδιέξοδο για τους εισαγωγείς. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο να φτάσει το φορτίο, αλλά και τι θα γίνει όταν φτάσει σε λάθος χώρα. Την ίδια στιγμή, τα μεταφορικά κόστη έχουν εκτοξευθεί. Διαδρομές που κόστιζαν μερικές χιλιάδες ευρώ πλέον κοστίζουν πολλαπλάσια, ενώ προστίθενται επιπλέον επιβαρύνσεις για ασφάλιση και χερσαία μεταφορά. Το αποτέλεσμα είναι αναπόφευκτο: η αύξηση μετακυλίεται στον τελικό καταναλωτή.
Ήδη επιχειρήσεις του κλάδου προειδοποιούν για αυξήσεις τιμών έως και 20% σε βασικά προϊόντα, όπως γαλακτοκομικά και φρέσκα τρόφιμα.
Αναζητώντας λύση
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, εταιρείες και κυβερνήσεις προσπαθούν να βρουν εναλλακτικές λύσεις. Χερσαίες διαδρομές μέσω Ευρώπης και Τουρκίας, νέοι εμπορικοί διάδρομοι μεταξύ Ομάν και ΗΑΕ και αυξημένη χρήση αερομεταφορών βρίσκονται στο τραπέζι.
Ωστόσο, όλες αυτές οι λύσεις έχουν περιορισμούς. Είναι πιο ακριβές, πιο αργές και δεν μπορούν να καλύψουν τον όγκο που διακινούν τα Στενά του Ορμούζ. Ακόμη και οι αερομεταφορές, που λειτουργούν ως «ανάσα» για ευπαθή προϊόντα, έχουν δεχθεί πλήγμα από επιθέσεις και προσωρινές διακοπές λειτουργίας μεγάλων αεροδρομίων.
Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος έλλειψης τροφίμων, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Τα αποθέματα επαρκούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα και η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της κρίσης παραμένει υψηλή.
Οι κυβερνήσεις της περιοχής επιχειρούν να μειώσουν τις πιέσεις, διευκολύνοντας τη διακίνηση εμπορευμάτων και δημιουργώντας νέους διαδρόμους. Όμως όσο η σύγκρουση συνεχίζεται, το κόστος αυξάνεται και οι επιλογές περιορίζονται.
Στρατιωτική προστασία
Στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο στρατιωτικής προστασίας των Στενών, με συνοδεία πλοίων από πολεμικά ναυτικά. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το σενάριο, η προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί στα πετρελαιοφόρα.
Και αυτό είναι που αποκαλύπτει τη βαθύτερη διάσταση της κρίσης, αναφέρει το CNN: το παγκόσμιο σύστημα μπορεί να κινητοποιηθεί γρήγορα για την ενέργεια, αλλά όχι απαραίτητα με την ίδια ταχύτητα για τα τρόφιμα.
Τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπονται ξανά σε σημείο καμπής για την παγκόσμια οικονομία. Όμως αυτή τη φορά, το διακύβευμα δεν είναι μόνο οι τιμές του πετρελαίου. Είναι η καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων, η πρόσβαση σε βασικά αγαθά και η ανθεκτικότητα ενός ολόκληρου περιφερειακού συστήματος.
Και αν κάτι δείχνει ήδη αυτή η κρίση, είναι ότι οι επιπτώσεις της θα φτάσουν πολύ πιο μακριά από τα νερά του Κόλπου.
Διαβάστε ακόμη
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: Η Ελλάδα από το Grexit στο Grecovery
Ο «χάρτης» των πληρωμών από e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ έως τις 27 Μαρτίου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.