Οι δυτικές κοινωνίες πιστεύουν ολοένα και περισσότερο ότι ο κόσμος οδεύει προς έναν παγκόσμιο πόλεμο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης The POLITICO Poll, που καταγράφει την αυξανόμενη ανησυχία της κοινής γνώμης για τον κίνδυνο και το κόστος μιας νέας εποχής συγκρούσεων.
Και στις πέντε χώρες όπου πραγματοποιήθηκε η έρευνα — Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία — η μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο κόσμος γίνεται πιο επικίνδυνος. Στις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Γαλλία και τη Βρετανία, οι πολίτες εκτιμούν ότι το ενδεχόμενο ενός τρίτου παγκόσμιου πολέμου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια είναι πιθανότερο παρά απίθανο.
Αλλαγή στάσης μέσα σε έναν μόλις χρόνο
Το ποσοστό των ψηφοφόρων που προβλέπουν μια νέα παγκόσμια σύγκρουση έχει αυξηθεί σημαντικά από τον Μάρτιο του 2025, όταν η ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων Public First έθεσε για πρώτη φορά το σχετικό ερώτημα. «Η αλλαγή στη στάση της κοινής γνώμης στη Δύση μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο αντανακλά μια δραματική μετατόπιση προς έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες λιγότερο σταθερές», δήλωσε ο Σέμπ Ράιντ, επικεφαλής δημοσκοπήσεων της Public First.
Παράλληλα, η δημοσκόπηση αποκαλύπτει περιορισμένη διάθεση των πολιτών να κάνουν θυσίες προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Αν και υπάρχει ευρεία στήριξη στην ιδέα της ενίσχυσης των αμυντικών προϋπολογισμών στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τον Καναδά, αυτή μειώνεται αισθητά όταν οι πολίτες καλούνται να εξετάσουν το ενδεχόμενο αύξησης του δημόσιου χρέους, περικοπών σε άλλες δαπάνες ή αύξησης φόρων.
«Η αυξανόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει πολιτική εντολή για σημαντικές αμυντικές δαπάνες», σημείωσε ο Ράιντ. «Οι ψηφοφόροι εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να αποδεχθούν τους συμβιβασμούς που απαιτούνται για την ενίσχυση της στρατιωτικής ασφάλειας. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται έτσι σε δύσκολη θέση — δεν μπορούν να βασίζονται πλήρως στις ΗΠΑ, αλλά ούτε να χρησιμοποιήσουν αυτό ως επιχείρημα για μεγαλύτερες εγχώριες επενδύσεις στην άμυνα, ενώ η πίεση αυξάνεται σε έναν κόσμο όπου η σύγκρουση μοιάζει πιο κοντινή από ποτέ».
Τα ευρήματα, που βασίζονται σε έρευνα με περισσότερους από 2.000 πολίτες από κάθε χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, αναδεικνύουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ στην προσπάθεια ενίσχυσης της ασφάλειας σε μια περίοδο δημοσιονομικών περιορισμών.
Η συζήτηση αυτή αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των επαφών πολιτικών από όλο τον κόσμο στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου που ξεκινά την Παρασκευή.
Καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συνεχίζεται για τέταρτο χρόνο χωρίς ορατό τέλος και οι ΗΠΑ προχωρούν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και την Αφρική υπό τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, πολλοί πολίτες θεωρούν ότι ενισχύεται ο κίνδυνος μιας παγκόσμιας σύγκρουσης.
Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 43% θεωρεί «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να ξεσπάσει νέος παγκόσμιος πόλεμος έως το 2031, έναντι 30% τον Μάρτιο του 2025. Στις ΗΠΑ, σχεδόν οι μισοί πολίτες — 46% — εκτιμούν ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι πιθανό έως το 2031, από 38% πέρυσι. Από τις πέντε χώρες της έρευνας, μόνο στη Γερμανία η πλειονότητα θεωρεί ότι ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δεν είναι πιθανός μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι Αμερικανοί θεωρούν πιο πιθανό ότι η χώρα τους θα εμπλακεί σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ακολουθούμενοι από τους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας.
Το εύρημα αυτό δείχνει ότι οι χώρες ΝΑΤΟ οι οποίες διαθέτουν πυρηνικά εμφανίζονται πιο προετοιμασμένες ψυχολογικά για σύγκρουση από άλλες χώρες και ότι η εικόνα του Τραμπ ως «προέδρου της ειρήνης» δεν πείθει πλήρως τους Αμερικανούς ψηφοφόρους.
Τουλάχιστον ένας στους τρεις πολίτες στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τον Καναδά θεωρεί πιθανή ή πολύ πιθανή τη χρήση πυρηνικού όπλου σε πόλεμο μέσα στην επόμενη πενταετία.
Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ στον Καναδά η μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια θεωρούνται οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Τραμπ. Στη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρούνται επίσης οι ΗΠΑ, πολύ συχνότερα από την Κίνα.
Το κόστος της άμυνας
Η πλειονότητα των ψηφοφόρων στη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά θεωρεί ότι οι χώρες τους πρέπει να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, με τη στήριξη να είναι ισχυρότερη στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει πώς θα χρηματοδοτηθούν αυτές οι δαπάνες.
Η δημοσκόπηση έδειξε ότι η στήριξη για μεγαλύτερους αμυντικούς προϋπολογισμούς μειώνεται όταν οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν μεταξύ περικοπών σε άλλες δαπάνες, αύξησης του δημόσιου δανεισμού ή επιβολής υψηλότερων φόρων.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι κοινωνίες της Γαλλίας και της Γερμανίας είναι πλέον λιγότερο πρόθυμες να στηρίξουν αυξημένες αμυντικές δαπάνες σε σχέση με πέρυσι, όταν τίθεται το ζήτημα των δημοσιονομικών συμβιβασμών.
Στη Γερμανία, οι αμυντικές δαπάνες συγκαταλέγονται στις λιγότερο δημοφιλείς χρήσεις δημόσιων πόρων, πάνω μόνο από την εξωτερική βοήθεια.
Το 2025, το 40% των Γάλλων και το 37% των Γερμανών δήλωναν ότι θα στήριζαν αυξημένες αμυντικές δαπάνες όταν αναφέρονταν οι σχετικοί συμβιβασμοί. Φέτος, το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 28% στη Γαλλία και στο 24% στη Γερμανία.
Και στις δύο χώρες, οι πολίτες εμφανίζονται πλέον πιθανότερο να αντιτίθενται σε αύξηση των αμυντικών δαπανών όταν εξετάζεται ο τρόπος χρηματοδότησής τους.
Η δημοσκόπηση κατέγραψε επίσης σημαντικό σκεπτικισμό απέναντι στη δημιουργία ενός μόνιμου στρατού της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό ενιαία διοίκηση — μια ιδέα που έχει αναφερθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση συγκέντρωσε μόλις 22% υποστήριξη στη Γερμανία και 17% στη Γαλλία.
Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία εμφανίζεται πιο δημοφιλής στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί πολίτες στηρίζουν την ιδέα.
Διαβάστε ακόμη
Χρυσός: Rebound μετά την απότομη πτώση λόγω Wall Street – Τι βλέπουν οι αναλυτές (γράφημα)
Σύνταξη: Η ευκαιρία για επιπλέον ποσό – Οι δικαιούχοι και οι προϋποθέσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα