Καθώς η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στην επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση, μια διαφορετική εξέλιξη φαίνεται να επηρεάζει ήδη πιο άμεσα τις επαγγελματικές προοπτικές των νέων. Η αλλαγή του τρόπου εργασίας που ακολούθησε την πανδημία και η μαζική εξάπλωση της τηλεργασίας αναδεικνύονται σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που δυσκολεύουν την είσοδο των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας.
Νέες ακαδημαϊκές έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η αύξηση της ανεργίας μεταξύ των νέων πτυχιούχων τα τελευταία χρόνια συνδέεται περισσότερο με την εξ αποστάσεως εργασία παρά με την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει διαδραματίσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο που πολλοί προέβλεπαν.
Η ανεργία των νέων ακολουθεί διαφορετική πορεία
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η εικόνα στην αγορά εργασίας διαφοροποιείται αισθητά ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες. Ενώ οι πιο έμπειροι πτυχιούχοι είδαν τις συνθήκες απασχόλησής τους να παραμένουν σταθερές ή και να βελτιώνονται ελαφρώς μετά την πανδημία, οι νεότεροι εργαζόμενοι αντιμετώπισαν δυσκολότερες συνθήκες.
Η ανεργία μεταξύ αποφοίτων πανεπιστημίων ηλικίας έως 29 ετών αυξήθηκε σημαντικά μετά το 2022, καταγράφοντας αισθητά υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με την περίοδο πριν από την υγειονομική κρίση. Αντίθετα, για τους μεγαλύτερους και πιο έμπειρους εργαζόμενους με αντίστοιχα προσόντα η τάση ήταν ηπιότερη, με ορισμένους κλάδους να εμφανίζουν ακόμη και μικρή βελτίωση.
Το φαινόμενο γίνεται ακόμη πιο έντονο σε επαγγέλματα που μπορούν να ασκηθούν εξ αποστάσεως. Εκεί, οι νέοι εργαζόμενοι δυσκολεύονται περισσότερο να βρουν θέση εργασίας, ενώ οι ήδη εγκατεστημένοι επαγγελματίες φαίνεται να επωφελούνται από τη μεγαλύτερη ευελιξία που προσφέρει το νέο μοντέλο εργασίας.
Η τηλεργασία ως εμπόδιο για την πρώτη επαγγελματική εμπειρία
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ένα μεγάλο μέρος της αύξησης της ανεργίας στους νέους πτυχιούχους σχετίζεται άμεσα με την εξάπλωση της τηλεργασίας. Σύμφωνα με τις αναλύσεις τους, περισσότερο από το ήμισυ της επιδείνωσης που παρατηρείται μετά την πανδημία μπορεί να αποδοθεί σε αυτή τη μεταβολή του εργασιακού μοντέλου.
Η εξήγηση είναι σχετικά απλή. Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο διστακτικές στο να προσλάβουν εργαζόμενους χωρίς προηγούμενη εμπειρία όταν η καθημερινή λειτουργία των ομάδων πραγματοποιείται εξ αποστάσεως. Η εκπαίδευση νέων στελεχών, η συνεχής καθοδήγηση, η παρακολούθηση της προόδου και η μεταφορά γνώσεων από τους πιο έμπειρους συναδέλφους γίνονται πιο σύνθετες διαδικασίες όταν δεν υπάρχει φυσική παρουσία στον ίδιο χώρο εργασίας.
Για πολλούς οργανισμούς, η παραγωγικότητα ενός έμπειρου εργαζομένου μπορεί να διατηρηθεί σχετικά εύκολα σε καθεστώς τηλεργασίας. Το ίδιο όμως δεν ισχύει απαραίτητα για κάποιον που κάνει τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα και χρειάζεται συνεχή υποστήριξη και καθοδήγηση.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ακόμη ο βασικός παράγοντας
Μια δεύτερη ερευνητική προσέγγιση καταλήγει σε παρόμοια συμπεράσματα. Όταν λαμβάνεται υπόψη η επίδραση της τηλεργασίας, η σχέση μεταξύ της εξάπλωσης της τεχνητής νοημοσύνης και της μείωσης των προσλήψεων νέων εργαζομένων αποδεικνύεται σημαντικά ασθενέστερη από ό,τι αρχικά φαινόταν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα επηρεάσει βαθιά την αγορά εργασίας στο μέλλον. Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι τα επόμενα χρόνια οι αυτοματισμοί και τα συστήματα AI ενδέχεται να μεταβάλουν ριζικά πολλές επαγγελματικές δραστηριότητες.
Ωστόσο, επισημαίνουν ότι το πρώτο μεγάλο σοκ για τους νέους πτυχιούχους που επιδιώκουν να ξεκινήσουν καριέρα σε επαγγέλματα γραφείου ή σε θέσεις γνώσης φαίνεται πως προήλθε από την αναδιάρθρωση του τρόπου εργασίας μετά την πανδημία και όχι από τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Ο κίνδυνος για το μέλλον των επιχειρήσεων
Η μεγαλύτερη ανησυχία των ειδικών δεν αφορά μόνο τη σημερινή δυσκολία εύρεσης εργασίας από τους νέους αποφοίτους. Το πρόβλημα αποκτά στρατηγική διάσταση για ολόκληρη την οικονομία.
Εάν οι επιχειρήσεις μειώνουν συστηματικά τις προσλήψεις εργαζομένων χωρίς εμπειρία, περιορίζεται ταυτόχρονα και η δεξαμενή ανθρώπων που θα αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες και πρακτική εμπειρία για να αναλάβουν μελλοντικά θέσεις ευθύνης.
Οι σημερινοί νεοεισερχόμενοι αποτελούν τα στελέχη, τους διευθυντές και τους εξειδικευμένους επαγγελματίες της επόμενης δεκαετίας. Αν η είσοδός τους στην αγορά εργασίας καθυστερεί ή γίνεται δυσκολότερη, το πρόβλημα μπορεί να μεταφερθεί στο μέλλον με τη μορφή ελλείψεων σε έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό.
Με άλλα λόγια, η πρόκληση δεν περιορίζεται στην ανεργία των νέων σήμερα. Αφορά τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να δημιουργήσουν την επόμενη γενιά επαγγελματιών που θα στηρίξει την ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τα επόμενα χρόνια. Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση γύρω από την τηλεργασία αποκτά πλέον διαστάσεις που ξεπερνούν την ευελιξία και αγγίζουν τον πυρήνα της μακροπρόθεσμης λειτουργίας της αγοράς εργασίας.
Διαβάστε ακόμη
Η SpaceX έρχεται στη Wall Street: Αυτές είναι οι μετοχές που κινδυνεύουν περισσότερο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα