Η αντίστροφη μέτρηση για τις καλοκαιρινές διακοπές έχει ξεκινήσει και μαζί της ενεργοποιούνται τα δικαιώματα χιλιάδων εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα σχετικά με την ετήσια άδεια και το επίδομα αδείας. Φέτος, μάλιστα, οι δικαιούχοι θα δουν αυξημένα ποσά, καθώς η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού από την 1η Απριλίου 2026 επηρεάζει άμεσα και το ύψος του επιδόματος.
Την ίδια ώρα, το νέο εργασιακό νομοσχέδιο που αναμένεται να τεθεί σύντομα σε δημόσια διαβούλευση εισάγει μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο χορήγησης της άδειας, επιτρέποντας, υπό προϋποθέσεις, τον καταμερισμό της σε περισσότερες περιόδους μέσα στο ίδιο έτος.
Πώς επηρεάζει το επίδομα η αύξηση του κατώτατου μισθού
Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μεικτά, από 880 ευρώ που ίσχυαν έως τα τέλη Μαρτίου, ανεβάζει αντίστοιχα και τις αποδοχές που συνδέονται με την ετήσια άδεια.
Η εργατική νομοθεσία προβλέπει ότι κάθε εργαζόμενος με ενεργή σύμβαση εργασίας δικαιούται ετήσια άδεια με πλήρεις αποδοχές. Παράλληλα, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κατάθεσης του σχετικού αιτήματος από τον εργαζόμενο.
Το επίδομα αδείας καταβάλλεται είτε ολόκληρο κατά την έναρξη της άδειας είτε τμηματικά μαζί με τις αποδοχές που αντιστοιχούν στο διάστημα απουσίας του εργαζομένου.
Ο τρόπος υπολογισμού του επιδόματος
Το ύψος του επιδόματος υπολογίζεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του εργαζομένου και υπόκειται σε συγκεκριμένα ανώτατα όρια, ανάλογα με το καθεστώς αμοιβής.
Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα αντιστοιχεί συνήθως στο μισό του μηνιαίου μισθού και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις αποδοχές 15 ημερών.
Για τους εργαζομένους που αμείβονται με ημερομίσθιο ή με ποσοστά, το επίδομα αντιστοιχεί σε 13 ημερομίσθια.
Δικαίωμα λήψης του επιδόματος έχουν αποκλειστικά όσοι διατηρούν ενεργή εργασιακή σχέση. Αντίθετα, δεν καταβάλλεται σε ανέργους που λαμβάνουν τακτική επιδότηση ανεργίας από τη ΔΥΠΑ.
Για τη διευκόλυνση των εργαζομένων, το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ διαθέτει ηλεκτρονική εφαρμογή μέσω της οποίας μπορούν να υπολογίσουν το ποσό που δικαιούνται.
Υποχρεωτική χορήγηση αδειών κατά τη θερινή περίοδο
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ειδικές ρυθμίσεις για την καλοκαιρινή περίοδο. Συγκεκριμένα, τουλάχιστον το 50% του προσωπικού κάθε επιχείρησης πρέπει να λάβει την ετήσια άδειά του στο διάστημα από την 1η Μαΐου έως και τις 30 Σεπτεμβρίου.
Το αντίστοιχο επίδομα αδείας μπορεί να καταβληθεί είτε εξ ολοκλήρου με την έναρξη της άδειας είτε σταδιακά μαζί με τις αποδοχές του εργαζομένου.
Τι αλλάζει στη χορήγηση της άδειας
Μέχρι σήμερα, η βασική αρχή ήταν ότι η ετήσια άδεια χορηγείται ενιαία, εκτός εάν ο εργαζόμενος ζητούσε εγγράφως την κατάτμησή της.
Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, μέρος της άδειας έπρεπε υποχρεωτικά να χορηγείται συνεχόμενα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Το νέο εργασιακό νομοσχέδιο επιχειρεί να θεσμοθετήσει μια πρακτική που ήδη εφαρμόζεται άτυπα σε πολλές επιχειρήσεις. Με τη νέα ρύθμιση, ο εργαζόμενος θα μπορεί, κατόπιν συμφωνίας με τον εργοδότη, να κατανέμει την άδειά του σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος.
Για παράδειγμα, αντί να λαμβάνει ολόκληρη την άδεια σε μία ή δύο περιόδους, θα μπορεί να τη μοιράζει σε τέσσερα διαφορετικά χρονικά διαστήματα, προσαρμόζοντάς την στις προσωπικές ή οικογενειακές του ανάγκες.
Η διαδικασία θα γίνεται κατόπιν αίτησης του εργαζομένου και συνεννόησης με τον εργοδότη, αποκτώντας πλέον σαφή νομοθετική βάση.
Οι ημέρες άδειας ανάλογα με την προϋπηρεσία
Για όσους εργάζονται με πενθήμερο σύστημα απασχόλησης, η ετήσια άδεια διαμορφώνεται ως εξής:
-Κατά το πρώτο έτος εργασίας προβλέπονται 20 ημέρες άδειας.
-Με τη συμπλήρωση δωδεκαμήνου, κατά το δεύτερο έτος, οι ημέρες αυξάνονται σε 21.
-Από το τρίτο έτος και μετά χορηγούνται 22 ημέρες άδειας.
-Εργαζόμενοι με 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας δικαιούνται 25 ημέρες άδειας.
-Με προϋπηρεσία 25 ετών, η άδεια αυξάνεται στις 26 ημέρες.
-Για όσους εργάζονται με εξαήμερο σύστημα, προβλέπονται 24 ημέρες άδειας κατά το πρώτο έτος, 25 κατά το δεύτερο και 26 από το τρίτο έτος και μετά.
-Μετά τη συμπλήρωση δέκα ετών εργασίας οι ημέρες άδειας φθάνουν τις 30, ενώ με 25 χρόνια προϋπηρεσίας αυξάνονται στις 31.
Οι δυσκολίες σε κλάδους με αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση
Σήμερα η κατάτμηση της άδειας επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση σε δύο χρονικές περιόδους, υπό την προϋπόθεση ότι η μία περιλαμβάνει τουλάχιστον 12 εργάσιμες ημέρες σε καθεστώς εξαήμερης εργασίας ή 10 εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερο, έπειτα από έγγραφη αίτηση του εργαζομένου.
Στην πράξη, πάντως, η πλειονότητα των επιχειρήσεων εξακολουθεί να χορηγεί τη βασική άδεια κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, μήνα που παραδοσιακά συνδέεται με τις θερινές διακοπές.
Οι μεγαλύτερες δυσκολίες εμφανίζονται σε επιχειρήσεις όπου η καλοκαιρινή περίοδος αποτελεί ταυτόχρονα και περίοδο αιχμής. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται ποτοποιίες, ζυθοποιίες, εταιρείες εμφιαλωμένου νερού, σούπερ μάρκετ σε τουριστικές περιοχές και νησιά, μεταφορικές επιχειρήσεις και γενικότερα κλάδοι που καλούνται να εξυπηρετήσουν αυξημένη ζήτηση τους θερινούς μήνες.
Διαβάστε ακόμη
7 δισ. ευρώ για πρόωρη αποπληρωμή του χρέους
Δεύτερο διαβατήριο: Πόσο κοστίζει να αγοράσεις μια δεύτερη πατρίδα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα