Στο απόγειο της επαγγελματικής τους ζωής, πολλοί άνθρωποι της λεγόμενης γενιάς Χ βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα που χαρακτηρίζεται από οικονομική πίεση, ανασφάλεια και ελάχιστη προετοιμασία για τη συνταξιοδότηση.

Από προβλήματα υγείας και αβεβαιότητα στην εργασία έως το αυξανόμενο κόστος ζωής και τις μειωμένες συντάξεις, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι ηλικίας 45 έως 60 ετών φτάνουν στη μέση της ζωής τους με έντονο άγχος και περιορισμένα οικονομικά περιθώρια. Η περίπτωση του Τζόελ Γιανγκ είναι χαρακτηριστική. Για δεκαετίες εργαζόταν με επιτυχία στον τομέα των μέσων ενημέρωσης στο Λονδίνο, συνεργαζόμενος με το BBC και άλλους οργανισμούς. Είχε καταφέρει να αποταμιεύσει περίπου 35.000 λίρες, ποσό που θα μπορούσε να αποτελέσει προκαταβολή για την αγορά κατοικίας. Όμως, η πανδημία άλλαξε τα πάντα.

Αφού νόσησε επανειλημμένα από Covid-19, η υγεία του επιδεινώθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε το 2023 πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς στο κρεβάτι, αδυνατώντας να εργαστεί. «Έκανα όλα όσα έπρεπε, αποταμίευσα, είχα ασφάλιση εισοδήματος και ζωής. Και τη στιγμή που άρχισα να βγάζω καλά χρήματα, αρρώστησα. Αυτό ήταν το τέλος», αναφέρει.

Οι αποταμιεύσεις του εξαντλήθηκαν και αναγκάστηκε να επιστρέψει στη γενέτειρά του, το Μίντλεσμπρο, ζώντας για ένα διάστημα φιλοξενούμενος σε σπίτια φίλων. Σήμερα εργάζεται μόνο μερικώς, ενώ εκφράζει φόβους για μια φτωχή συνταξιοδότηση. Λίγο πριν τα 50, ανήκει σε μια γενιά που μεγάλωσε με την υπόσχεση ευημερίας, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Παρότι αρκετοί επωφελήθηκαν από την άνοδο της αγοράς ακινήτων και την οικονομική ανάπτυξη των δεκαετιών του ’90 και του 2000, η γενιά Χ χαρακτηρίζεται από μεγάλες ανισότητες.

Έρευνα του UCL αποδεικνύει ότι περισσότερο από το ένα τέταρτο των ατόμων στα 50 τους δηλώνουν ότι «τα βγάζουν πέρα οριακά» ή αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες. Δύο στους τρεις ανησυχούν για τα οικονομικά τους μετά τη συνταξιοδότηση, ενώ η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, εντείνει την αβεβαιότητα. Η ίδια μελέτη αποκαλύπτει ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ των πιο εύπορων και των λιγότερο προνομιούχων. Οι οικονομικά ασθενέστεροι είναι 25 φορές πιο πιθανό να μην εργάζονται λόγω προβλημάτων υγείας και εννέα φορές πιο πιθανό να αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.

Η γενιά αυτή έχει περάσει διαδοχικά από σημαντικές κρίσεις. Πολλοί μπήκαν στην αγορά εργασίας στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν η ανεργία ήταν υψηλή και τα επιτόκια δανεισμού ξεπερνούσαν το 15%. Στη συνέχεια βίωσαν την κρίση του 2008 και τη στασιμότητα μισθών, ενώ σήμερα καλούνται να σχεδιάσουν τη συνταξιοδότησή τους σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται ραγδαία, με την τεχνητή νοημοσύνη να αλλάζει την αγορά εργασίας.

Ταυτόχρονα, πολλοί βρίσκονται «παγιδευμένοι» ανάμεσα σε δύο γενιές, υποστηρίζουν οικονομικά τόσο τους ηλικιωμένους γονείς τους όσο και τα ενήλικα παιδιά τους. Περίπου ένας στους τέσσερις ιδιοκτήτες άνω των 50 ετών εξακολουθεί να αποπληρώνει στεγαστικό δάνειο, με μέσο υπόλοιπο άνω των 200.000 λιρών.

Η οικονομική πίεση δημιουργεί ένα περιβάλλον έντονου άγχους. «Υπάρχει μια βαθιά ανασφάλεια και μια ανάγκη προστασίας όσων περιουσιακών στοιχείων διαθέτουν», επισημαίνει η οικονομική σύμβουλος Λέσλι Τόμας. Όπως αναφέρει, πολλοί πελάτες της προχώρησαν ακόμη και σε πρόωρη ρευστοποίηση συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων, φοβούμενοι αλλαγές στη φορολογία.

Η ίδια τονίζει ότι το βασικό βήμα είναι ο σαφής σχεδιασμός: «Πρέπει να γνωρίζεις ακριβώς τι σημαίνει για εσένα οικονομική σταθερότητα». Μόνο έτσι μπορεί κάποιος να αξιολογήσει ρεαλιστικά την κατάσταση και να κινηθεί αναλόγως.

Ανάλογες ανησυχίες εκφράζει και η Μπεθ Ντάφελ, 44 ετών, μητέρα και εργαζόμενη σε φιλανθρωπικό οργανισμό. Αν και ανήκει στην ενδιάμεση γενιά μεταξύ της Χ και των millennials, βιώνει ήδη την πίεση. Δηλώνει ότι δεν ξεκίνησε εγκαίρως συνταξιοδοτική αποταμίευση και ανησυχεί για το μέλλον της, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί θέσεις εργασίας. «Ακόμη και βασικά προϊόντα έχουν γίνει πολυτέλεια», σημειώνει, αναφερόμενη στο αυξημένο κόστος ζωής.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι η αδράνεια. Πολλοί αποφεύγουν να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα, είτε αγνοώντας τις δαπάνες τους είτε παραμελώντας τη διαχείριση των αποταμιεύσεων και των επενδύσεών τους. Η Μάντι Αλεξάντερ-Γκράουτ, σύμβουλος επιχειρήσεων και οικονομικών, αναφέρει ότι πολλοί άνθρωποι της γενιάς Χ αισθάνονται ότι έχουν «μείνει πίσω» σε σχέση με τους άλλους. «Υπάρχει έντονο άγχος και μια αίσθηση αποτυχίας, ενώ στην πραγματικότητα το πρόβλημα είναι συστημικό», σημειώνει.

Ωστόσο, η λύση μπορεί να ξεκινήσει από μικρά βήματα. Ακόμη και μια μικρή μηνιαία αποταμίευση μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο σε βάθος χρόνου. Το βασικό είναι να υπάρξει δράση. «Δεν είναι αποτυχία αν δεν έχεις ξεκινήσει. Είναι μια ευκαιρία επανεκκίνησης», τονίζει.

Διαβάστε ακόμη 

Κόουλ Τόμας: Ποιος είναι ο 31 χρονος δάσκαλος από την Καλιφόρνια που άνοιξε πυρ στο δείπνο των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου

Κεντρικές τράπεζες: Στάση αναμονής για τα επιτόκια στη σκιά του πολέμου με το Ιράν και των φόβων για νέο πληθωριστικό σοκ

Όταν ο Μανόλο συνάντησε τον Γιώργο Προκοπίου

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα