Η τεχνητή νοημοσύνη περνά από τη φάση της τεχνολογικής υπόσχεσης στη φάση των μετρήσιμων επιπτώσεων στην αγορά εργασίας, με τα πρώτα σημάδια να γίνονται ήδη ορατά στις μεγαλύτερες ανεπτυγμένες οικονομίες. Νέα ανάλυση της Goldman Sachs δείχνει ότι οι πιέσεις δεν κατανέμονται ομοιόμορφα: επικεντρώνονται σε συγκεκριμένους κλάδους και, κυρίως, στους εργαζομένους που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της επαγγελματικής τους πορείας.
Τα στοιχεία της επενδυτικής τράπεζας δείχνουν ότι οι τομείς με τη μεγαλύτερη έκθεση στην αυτοματοποίηση μέσω AI εμφανίζουν γενικά ασθενέστερη δημιουργία θέσεων εργασίας από το δεύτερο εξάμηνο του 2022. Η τάση είναι ιδιαίτερα αισθητή στη Γερμανία, την Αυστραλία και τις ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη εξελιχθεί σε γενικευμένη ανατροπή της αγοράς εργασίας.
Στην έκθεσή της, η Goldman επισημαίνει ότι η απασχόληση στους κλάδους της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών, οι οποίοι συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων με τη μεγαλύτερη έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη, έχει επιβραδυνθεί σχεδόν σε όλες τις μεγάλες ανεπτυγμένες οικονομίες από το 2022.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διαφοροποίηση. Εκτός των ΗΠΑ, η απασχόληση στους συγκεκριμένους τομείς εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά ή ακόμη και πάνω από τη μακροπρόθεσμη τάση, γεγονός που δείχνει ότι η εξάπλωση της AI δεν έχει μέχρι στιγμής προκαλέσει μια οριζόντια υποχώρηση των θέσεων εργασίας.
Οι κλάδοι όπου η πίεση είναι ήδη ορατή
Η εικόνα γίνεται πιο ξεκάθαρη όταν η ανάλυση επικεντρώνεται σε επαγγέλματα και δραστηριότητες όπου τα σημερινά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν ήδη να αναλάβουν σημαντικό μέρος της ανθρώπινης εργασίας.
Η Goldman εντόπισε αντίστοιχο μοτίβο στις υπόλοιπες ανεπτυγμένες αγορές, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η επίδραση είναι πιο συγκρατημένη. Τηλεφωνικά κέντρα, εκδόσεις λογισμικού, συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης και διαφήμιση συγκαταλέγονται στους τομείς όπου η απασχόληση έχει υποχωρήσει αισθητά κάτω από την ιστορική της τάση.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η εικόνα στα τηλεφωνικά κέντρα, έναν κλάδο όπου εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης μπορούν πλέον να αυτοματοποιήσουν μεγάλο μέρος της επικοινωνίας και της εξυπηρέτησης πελατών.
Σύμφωνα με την έκθεση, η απασχόληση στα τηλεφωνικά κέντρα βρίσκεται 39% κάτω από την τάση στις ΗΠΑ, 33% στον Καναδά και 27% στη Γερμανία. Για την Goldman, τα στοιχεία αυτά αποτελούν μία από τις σαφέστερες μέχρι στιγμής ενδείξεις ότι η AI αρχίζει να επηρεάζει τις προσλήψεις εκεί όπου υπάρχουν ήδη ώριμα εργαλεία αυτοματοποίησης.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε απώλεια θέσης εργασίας οφείλεται αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, η συσχέτιση ανάμεσα στην έκθεση στην AI και στην ασθενέστερη πορεία της απασχόλησης γίνεται πλέον αρκετά ισχυρή ώστε να αποτυπώνεται στα διεθνή δεδομένα.
Στο επίκεντρο οι εργαζόμενοι εισαγωγικού επιπέδου
Η μεγαλύτερη πίεση φαίνεται να ασκείται στους νεότερους και εισαγωγικού επιπέδου εργαζομένους, καθώς πολλές από τις εργασίες που παραδοσιακά αναλάμβαναν όσοι ξεκινούσαν την καριέρα τους είναι και εκείνες που μπορούν ευκολότερα να υποστηριχθούν ή να αυτοματοποιηθούν από συστήματα AI.
Η Goldman εξέτασε την εξέλιξη της απασχόλησης σε περισσότερα από 800 επαγγέλματα και διαπίστωσε ότι οι αρνητικές επιδράσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη είναι σαφώς ισχυρότερες στις θέσεις εισαγωγικού επιπέδου. Μικρότερη, αλλά επίσης αρνητική, επίδραση καταγράφεται στα επαγγέλματα που θεωρείται ότι αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο υποκατάστασης από την AI.
Στο σύνολο της αγοράς εργασίας, η επίπτωση παραμένει προς το παρόν σχετικά περιορισμένη. Έκθεση ενός επαγγέλματος κατά 10% στην τεχνητή νοημοσύνη συνδέεται με αρνητική επίδραση μόλις 0,1 ποσοστιαίας μονάδας στην ετήσια αύξηση της απασχόλησης στη Γαλλία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ.
Η διαφορά όμως γίνεται πολύ μεγαλύτερη όταν εξετάζονται αποκλειστικά οι εργαζόμενοι εισαγωγικού επιπέδου. Εκεί, η αρνητική επίδραση ξεπερνά τις 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στην Αυστραλία, ενώ στις ΗΠΑ υπερβαίνει τις 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η πρώτη μεγάλη αλλαγή που προκαλεί η AI ενδέχεται να μην είναι η μαζική εξαφάνιση ολόκληρων επαγγελμάτων, αλλά η μείωση της ανάγκης για νέες προσλήψεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες θέσεων. Με άλλα λόγια, η τεχνολογία μπορεί αρχικά να περιορίζει τις «πόρτες εισόδου» στην αγορά εργασίας πριν αρχίσει να μεταβάλλει δραστικά το συνολικό επίπεδο απασχόλησης.
Περιορισμένη ακόμη η συνολική επίδραση
Παρά τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια, η Goldman δεν διαπιστώνει μέχρι στιγμής μια γενικευμένη διαταραχή της απασχόλησης.
Το βασικό συμπέρασμα της τράπεζας είναι ότι οι πιέσεις στις προσλήψεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη είναι πλέον ευδιάκριτες στα στοιχεία διεθνώς, αλλά εξακολουθούν να συγκεντρώνονται σε ένα σχετικά περιορισμένο σύνολο κλάδων, επαγγελμάτων και εργαζομένων.
Αυτό σημαίνει ότι η AI δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε παράγοντα ευρείας συρρίκνωσης της απασχόλησης. Τα δεδομένα, όμως, δείχνουν ότι η μετάβαση έχει αρχίσει και ότι οι συνέπειες εμφανίζονται πρώτα εκεί όπου η τεχνολογία μπορεί ήδη να εκτελέσει καθήκοντα που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν ανθρώπινη εργασία.
Ποιες χώρες προηγούνται στην υιοθέτηση της AI
Οι αλλαγές στην απασχόληση συμβαδίζουν με την ταχεία διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Η Goldman συνδύασε τα αποτελέσματα 11 διαφορετικών ερευνών για να υπολογίσει τον βαθμό υιοθέτησης της AI ανά χώρα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, στις μεγάλες ανεπτυγμένες αγορές το ποσοστό χρήσης της τεχνολογίας κινείται περίπου μεταξύ 15% και 20%.
Στην κορυφή βρίσκονται η Γαλλία, οι ΗΠΑ, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες εμφανίζουν τα υψηλότερα επίπεδα υιοθέτησης μεταξύ των μεγάλων ανεπτυγμένων οικονομιών.
Στην άλλη πλευρά βρίσκονται χώρες όπως η Ιταλία, η Ιαπωνία και η Νέα Ζηλανδία, όπου η διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει χαμηλότερη.
Στις μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες, τα εκτιμώμενα ποσοστά υιοθέτησης κινούνται χαμηλότερα, περίπου μεταξύ 10% και 15%.
Η εικόνα που προκύπτει είναι μιας αγοράς εργασίας που δεν βρίσκεται ακόμη αντιμέτωπη με μια συνολική ανατροπή, αλλά έχει αρχίσει να αισθάνεται τις πρώτες πραγματικές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης. Και προς το παρόν, αυτές γίνονται περισσότερο αισθητές στους κλάδους που μπορούν να αυτοματοποιηθούν άμεσα και στους εργαζομένους που βρίσκονται στην αρχή της επαγγελματικής πυραμίδας.
Διαβάστε ακόμη
Νάξος: 5 καλλιτέχνιδες και μια έκθεση σε έναν ιστορικό ελαιώνα
Στη Σουηδία δίνουν επίδομα φιλίας για να καταπολεμήσουν τη μοναξιά
Η οδηγία 90-10 που δίνει ο Γουόρεν Μπάφετ στη διαθήκη του προς τη σύζυγό του
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ