Μια νέα κατηγορία αναρρωτικής άδειας, με ευνοϊκότερους όρους οικονομικής κάλυψης για τις εργαζόμενες, εισάγει η Ισπανία, αναγνωρίζοντας για πρώτη φορά με ειδική ρύθμιση ότι ορισμένες σοβαρές παθήσεις που συνδέονται με την εμμηνόπαυση μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την ικανότητα μιας γυναίκας να εργαστεί.
Από την 1η Δεκεμβρίου 2026, οι γυναίκες που ζουν και εργάζονται στη χώρα θα μπορούν, υπό συγκεκριμένες ιατρικές προϋποθέσεις, να λαμβάνουν ειδική άδεια και οικονομική παροχή από τη δεύτερη ημέρα απουσίας, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη ελάχιστη περίοδος ασφαλιστικών εισφορών.
Η μεταρρύθμιση, που εγκρίθηκε από την ισπανική κυβέρνηση στις 20 Οκτωβρίου, αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας της υγείας των γυναικών στον εργασιακό χώρο και στην αντιμετώπιση προβλημάτων που επί χρόνια δεν αναγνωρίζονταν επαρκώς από το σύστημα εργασιακής και κοινωνικής προστασίας.
Ωστόσο, η εμμηνόπαυση από μόνη της δεν αρκεί για τη χορήγηση άδειας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να διαπιστωθεί ιατρικά συγκεκριμένη παθολογία που συνδέεται με δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης και προκαλεί προσωρινή ανικανότητα για εργασία.
Τη σημασία της νέας ρύθμισης υπογράμμισε η υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, Έλμα Σάιθ, κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Η Ισπανία είχε ήδη προχωρήσει το 2023 στη θέσπιση ειδικής άδειας για γυναίκες που αντιμετωπίζουν εξουθενωτικά συμπτώματα κατά την έμμηνο ρύση, υιοθετώντας ένα μέτρο που θεωρήθηκε πρωτοποριακό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Με τη νέα παρέμβαση, η προστασία επεκτείνεται και σε συγκεκριμένες παθολογικές καταστάσεις που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση.
Ποιες εργαζόμενες δικαιούνται τη νέα άδεια
Η εμμηνόπαυση μπορεί να συνοδεύεται από συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα, όπως έντονες εξάψεις, διαταραχές ύπνου, επίμονη κόπωση και δυσκολία συγκέντρωσης.
Για ορισμένες γυναίκες, οι επιπτώσεις είναι τέτοιες ώστε να δυσχεραίνεται η κανονική άσκηση των επαγγελματικών τους καθηκόντων.
Ωστόσο, η παρουσία αυτών των συμπτωμάτων δεν συνεπάγεται αυτόματα δικαίωμα στη νέα άδεια.
Η εργαζόμενη πρέπει να υποβληθεί σε ιατρική αξιολόγηση, κατά την οποία θα διαπιστώνεται εάν αντιμετωπίζει παθολογία σχετιζόμενη με δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης, η οποία προκαλεί προσωρινή ανικανότητα για εργασία.
Η σχετική διάγνωση πρέπει να καταχωρίζεται με τον προβλεπόμενο ιατρικό κωδικό, ενώ η γυναίκα πρέπει να παρακολουθείται από το δημόσιο σύστημα υγείας.
Επομένως, η νέα διάταξη αφορά συγκεκριμένες, ιατρικά τεκμηριωμένες περιπτώσεις και όχι το σύνολο των εργαζόμενων γυναικών που βρίσκονται στην περίοδο της εμμηνόπαυσης.
Επίδομα από τη δεύτερη ημέρα – Πόσα χρήματα καταβάλλονται
Η σημαντικότερη διαφοροποίηση σε σχέση με τη συνήθη αναρρωτική άδεια αφορά τον χρόνο έναρξης της οικονομικής ενίσχυσης.
Στην περίπτωση μιας κοινής ασθένειας, η καταβολή του σχετικού επιδόματος αρχίζει από την τέταρτη ημέρα απουσίας.
Αντίθετα, με τη νέα ρύθμιση, οι εργαζόμενες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια θα αποκτούν δικαίωμα στην παροχή από τη δεύτερη ημέρα της άδειας.
Ειδικότερα:
- Πρώτη ημέρα: Η οικονομική κάλυψη βαρύνει την επιχείρηση.
- Από τη δεύτερη έως και την 20ή ημέρα: Η εργαζόμενη λαμβάνει παροχή από την Κοινωνική Ασφάλιση ίση με το 60% της βάσης υπολογισμού.
- Από την 21η ημέρα και μετά: Το ποσοστό της παροχής αυξάνεται στο 75% της βάσης υπολογισμού.
Μία ακόμη ουσιαστική αλλαγή αφορά τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία άδειας καταργείται η υποχρέωση συμπλήρωσης τουλάχιστον 180 ημερών εισφορών κατά την προηγούμενη πενταετία, που ισχύει κανονικά για την παροχή λόγω κοινής ασθένειας.
Έτσι, οι γυναίκες που πληρούν τις ιατρικές προϋποθέσεις θα μπορούν να λάβουν την οικονομική ενίσχυση ανεξάρτητα από τον χρόνο ασφάλισής τους.
Η πρόβλεψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για εργαζόμενες με περιορισμένο ασφαλιστικό ιστορικό ή με διακοπές στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία.
Πώς γίνεται η αίτηση και ποια δικαιολογητικά απαιτούνται
Η διαδικασία για τη χορήγηση της ειδικής άδειας ξεκινά από το δημόσιο σύστημα υγείας.
Η ενδιαφερόμενη πρέπει να επισκεφθεί επαγγελματία υγείας και να περιγράψει τα συμπτώματα που αντιμετωπίζει, εξηγώντας με ποιον τρόπο επηρεάζουν την ικανότητά της να ανταποκριθεί στις επαγγελματικές της υποχρεώσεις.
Εφόσον ο γιατρός διαπιστώσει ότι υπάρχει παθολογία συνδεόμενη με δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης, η οποία καθιστά προσωρινά αδύνατη την εργασία, εκδίδει το προβλεπόμενο ιατρικό πιστοποιητικό αναρρωτικής άδειας.
Η εργαζόμενη δεν χρειάζεται να προσκομίσει έντυπο πιστοποιητικό στον εργοδότη της.
Όπως προβλέπεται και σε άλλες κατηγορίες αναρρωτικών αδειών στην Ισπανία, τα σχετικά στοιχεία διαβιβάζονται ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης.
Το νέο καθεστώς θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Δεκεμβρίου 2026, οπότε και θα τεθούν σε ισχύ οι ευνοϊκότερες προϋποθέσεις.
Τι ισχύει στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες
Η ισπανική μεταρρύθμιση αναδεικνύει και τις σημαντικές διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των ευρωπαϊκών συστημάτων εργασιακής προστασίας.
Η Ελλάδα δεν διαθέτει ειδική εργασιακή άδεια για παθήσεις που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση, ενώ αντίστοιχη αυτοτελής πρόβλεψη δεν υπάρχει στη Γερμανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Τουρκία.
Στη Γερμανία και την Πορτογαλία, οι γυναίκες που αδυνατούν να εργαστούν εξαιτίας σοβαρών συμπτωμάτων μπορούν να αξιοποιήσουν τις γενικές διατάξεις περί αναρρωτικής άδειας, χωρίς να προβλέπεται ξεχωριστή κατηγορία ειδικά για την εμμηνόπαυση.
Αντίστοιχα, στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Τουρκία δεν έχει θεσπιστεί ειδική οικονομική παροχή για τη συγκεκριμένη κατηγορία παθήσεων.
Η απουσία ειδικής ρύθμισης δεν σημαίνει ότι οι εργαζόμενες αποκλείονται από τις συνήθεις διαδικασίες αναρρωτικής άδειας, αλλά ότι δεν προβλέπεται αυτοτελές πλαίσιο με τους ευνοϊκότερους όρους που εισάγει η Ισπανία.
Με τη νέα μεταρρύθμιση, η ισπανική κυβέρνηση διευρύνει το πεδίο των εργασιακών δικαιωμάτων που συνδέονται με την υγεία των γυναικών, συνεχίζοντας την πολιτική που ξεκίνησε το 2023 με την ειδική άδεια λόγω εξουθενωτικής εμμήνου ρύσεως.
Παράλληλα, επαναφέρει στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τη συζήτηση για την ανάγκη προσαρμογής της κοινωνικής ασφάλισης και της εργατικής νομοθεσίας στις ιδιαίτερες ανάγκες υγείας των γυναικών, ιδίως όταν αυτές επηρεάζουν αποδεδειγμένα τη δυνατότητα απασχόλησής τους.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.