Παρά τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί το προηγούμενο διάστημα στους συνταξιούχους, δεν υπήρξε τελικά κάποια νέα παρέμβαση για την ελάφρυνση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).
Η ΕΑΣ παραμένει μία από τις τελευταίες επιβαρύνσεις της μνημονιακής περιόδου που συνεχίζουν να επηρεάζουν τις αποδοχές εκατοντάδων χιλιάδων συνταξιούχων. Η συγκεκριμένη κράτηση επιβάλλεται κάθε μήνα στις κύριες συντάξεις περισσότερων από 400.000 δικαιούχων με αποδοχές άνω των 1.468 ευρώ, με ποσοστά που κυμαίνονται από 3% έως 14%. Αντίστοιχα, στις επικουρικές συντάξεις εφαρμόζονται κρατήσεις από 3% έως 10%.
Το δημοσιονομικό κόστος και η επιλογή της ενίσχυσης των 400 ευρώ
Με βάση τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, μια παρέμβαση που θα περιόριζε ή θα καταργούσε την ΕΑΣ θα είχε δημοσιονομικό κόστος περίπου 400 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, τα συνολικά ετήσια έσοδα που προέρχονται από την εισφορά υπολογίζονται σε 721 εκατ. ευρώ.
Η κυβέρνηση επέλεξε τελικά να αξιοποιήσει τους διαθέσιμους πόρους για ένα μέτρο με μεγαλύτερη κάλυψη στον συνταξιοδοτικό πληθυσμό, προκρίνοντας την οικονομική ενίσχυση των 400 ευρώ προς περίπου 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχους, χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια.
Σε ό,τι αφορά τον μηχανισμό της ΕΑΣ, έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή η αναπροσαρμογή των ορίων των κλιμακίων, ώστε οι αυξήσεις στις συντάξεις να συνοδεύονται από αντίστοιχη μεταβολή των σχετικών ορίων. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να αποτρέπεται η αυτόματη μετάβαση ενός συνταξιούχου σε υψηλότερη κλίμακα κράτησης μόνο και μόνο επειδή έλαβε μια ονομαστική αύξηση.
Παρά την παρέμβαση αυτή, η συνολική επιβάρυνση εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλη για τους υψηλοσυνταξιούχους. Για το 2026 εκτιμάται ότι οι συνολικές κρατήσεις θα φτάσουν τα 888 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 721 εκατ. ευρώ αφορούν τις κύριες συντάξεις και τα υπόλοιπα 167 εκατ. ευρώ τις επικουρικές.
Ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ και οι αντιδράσεις
Ένα από τα βασικά σημεία κριτικής απέναντι στο σημερινό σύστημα αφορά τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς. Σύμφωνα με τη θέση που αποδίδεται στον Συνήγορο του Πολίτη, η ΕΑΣ υπολογίζεται στο σύνολο της σύνταξης και όχι κλιμακωτά μόνο στο τμήμα του ποσού που αντιστοιχεί σε κάθε κλιμάκιο.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η επιβάρυνση να αυξάνεται αισθητά όσο μεγαλώνει το ύψος της σύνταξης. Οι επικριτές του συστήματος υποστηρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο προκύπτουν ιδιαίτερα υψηλές κρατήσεις για ασφαλισμένους που έχουν πολλά χρόνια εργασίας και ασφάλισης.
Παράλληλα, νομικοί που έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα έχουν διατυπώσει ενστάσεις ως προς τη συνταγματικότητα και την αναλογικότητα του τρόπου επιβολής της ΕΑΣ. Το συγκεκριμένο ζήτημα βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο νομικών και δικαστικών διεκδικήσεων.
Τα έσοδα από την ΕΑΣ, μαζί με άλλες πηγές χρηματοδότησης, κατευθύνονται στον Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ). Μέχρι το τέλος του 2026 εκτιμάται ότι τα αποθεματικά του ΑΚΑΓΕ θα έχουν ξεπεράσει τα 23 δισ. ευρώ. Τα συγκεκριμένα κεφάλαια έχουν ως στόχο να αποτελέσουν μελλοντικό απόθεμα για τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος, ιδιαίτερα όταν ενταθούν οι δημογραφικές πιέσεις λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.
Στις 7 Οκτωβρίου 2026 η κρίσιμη δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο
Το θέμα της ΕΑΣ, πάντως, δεν θεωρείται κλειστό, καθώς το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης. Για τις 7 Οκτωβρίου 2026 έχει προγραμματιστεί κρίσιμη δίκη ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η έκβαση της οποίας ενδέχεται να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η εισφορά.
Διαβάστε ακόμη
Πότε συμφέρουν οι 72 δόσεις και πότε ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ