Σημαντική οικονομική ανάσα για χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας έφερε ο νόμος 5322/2026, που ψηφίστηκε στις 24 Ιουλίου και έβαλε τέλος στο «ψαλίδι» μετά την πρώτη τριετία. Με τη νέα ρύθμιση καταργήθηκε η περικοπή κατά 50% της κύριας σύνταξης για όσους εργάζονται ή λαμβάνουν ήδη άλλη σύνταξη, με το ποσοστό να παραμένει στο 70% αντί να υποχωρεί στο 35%. Παράλληλα, δόθηκε η δυνατότητα σώρευσης δύο εθνικών συντάξεων, ενώ διαγράφηκαν παλαιές αναδρομικές οφειλές στον ιδιωτικό τομέα.
Περίπου 8.552 συνταξιούχοι του Δημοσίου είδαν από τον Σεπτέμβριο του 2026 το μηνιαίο εισόδημά τους να αυξάνεται κατά περίπου 470 ευρώ. Παρά τις θετικές αυτές αλλαγές, ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται τέσσερις σημαντικές εκκρεμότητες, οι οποίες δημιουργούν διαφορετική μεταχείριση για εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους.
Στο παλαιό καθεστώς περίπου 100.000 δικαιούχοι
Το σημαντικότερο πρόβλημα αφορά στον διαχωρισμό των δικαιούχων ανάλογα με την ημερομηνία θανάτου. Η ευνοϊκή πρόβλεψη του νόμου 5322/2026 καλύπτει αποκλειστικά τις περιπτώσεις που εντάσσονται στο καθεστώς του νόμου 4387/2016, δηλαδή θανάτους που σημειώθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά.
Αντίθετα, περίπου 100.000 επιζώντες σύζυγοι, για τους οποίους ο θάνατος επήλθε πριν από τη συγκεκριμένη ημερομηνία, εξακολουθούν να υπάγονται στο προηγούμενο θεσμικό πλαίσιο. Ως αποτέλεσμα, λαμβάνουν συντάξεις που αντιστοιχούν μόλις στο 25% έως 35%, διατηρώντας στην πράξη ένα καθεστώς συνταξιούχων δύο διαφορετικών ταχυτήτων.
Χωρίς επιστροφή των προηγούμενων περικοπών στο Δημόσιο
Ένα ακόμη ανοικτό ζήτημα αφορά στα αναδρομικά των συνταξιούχων του Δημοσίου. Παρότι το κράτος επανέφερε στο 70% τις συντάξεις των 8.552 δικαιούχων από τον Σεπτέμβριο του 2026 και για το επόμενο διάστημα, δεν προχώρησε στην επιστροφή των χρημάτων που είχαν παρακρατηθεί κατά τα προηγούμενα χρόνια εφαρμογής της περικοπής.
Οι οργανώσεις των συνταξιούχων χαρακτηρίζουν την κατάσταση άδικη, επισημαίνοντας ότι οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι υπέστησαν πραγματικές και σημαντικές εισοδηματικές απώλειες επί σειρά ετών. Την ίδια στιγμή, για τις αντίστοιχες οφειλές στον ιδιωτικό τομέα προβλέφθηκε με τη νέα νομοθεσία η οριστική διαγραφή τους.
Εκτός της ρύθμισης οι επικουρικές συντάξεις
Μία ακόμη σημαντική εκκρεμότητα προκύπτει από τη διατύπωση του άρθρου 91 του νέου νόμου, καθώς η κατάργηση της περικοπής αφορά ρητά και αποκλειστικά στις κύριες συντάξεις.
Αυτό σημαίνει ότι οι επικουρικές συντάξεις χηρείας εξακολουθούν να περικόπτονται κατά 50% μετά την ολοκλήρωση της πρώτης τριετίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις συνδικαλιστικών φορέων, το συγκεκριμένο ζήτημα επηρεάζει άμεσα από 120.000 έως 280.000 δικαιούχους επικουρικών ταμείων. Πρόκειται, μάλιστα, για τη μεγαλύτερη αριθμητικά κατηγορία συνταξιούχων που δεν επωφελήθηκε από τις αλλαγές της νέας νομοθεσίας.
Η εκκρεμότητα για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ
Ιδιαίτερα σοβαρό εξακολουθεί να είναι το πρόβλημα για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ. Στον αγροτικό τομέα, η έναρξη καταβολής σύνταξης χηρείας συνεπάγεται την αυτόματη διακοπή του τμήματος της βασικής αγροτικής σύνταξης γήρατος, σύμφωνα με τον παλαιό κανονισμό του ταμείου.
Όταν οι υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ καθυστερούν να προχωρήσουν στην προβλεπόμενη διακοπή, τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί ζητούνται στη συνέχεια αναδρομικά ως αχρεωστήτως καταβληθέντα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ιδιαίτερα υψηλές παρακρατήσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και σε πλήρες «πάγωμα» της σύνταξης.
Πρόκειται για μία χρόνια εκκρεμότητα, στην οποία το κόστος της γραφειοκρατικής καθυστέρησης μεταφέρεται ουσιαστικά στους ασφαλισμένους. Το πρόβλημα παραμένει χωρίς οριστική λύση, παρά τις επανειλημμένες σχετικές συστάσεις που έχει διατυπώσει ο Συνήγορος του Πολίτη.
Διαβάστε ακόμη
Ρολόι 26.000 ευρώ χωρίς απόδειξη «έκαψε» κοσμηματοπωλείο: Τι ισχυρίστηκε για να γλιτώσει το πρόστιμο
Προϋπολογισμός 2027: Με ανάπτυξη 2,3%, και μόνιμες παροχές 2,8 δισ. ευρώ (πίνακας)
Ανάχωμα στη στεγαστική κρίση τα μέτρα για τους servicers
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ