Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ανακτώνται ποσά που καταβλήθηκαν χωρίς να δικαιούνται οι συνταξιούχοι φέρνει νέα νομοθετική ρύθμιση, η οποία εντάχθηκε στο νομοσχέδιο για την ισότητα των αμοιβών και αναμένεται να συζητηθεί στη Βουλή. Η παρέμβαση επιδιώκει να βάλει τέλος στο καθεστώς που ίσχυε έως σήμερα, θεσπίζοντας έναν ενιαίο μηχανισμό παρακρατήσεων για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών συντάξεων, επιδομάτων και λοιπών ασφαλιστικών παροχών.
Η βασική αλλαγή αφορά τον καθορισμό ενιαίου ποσοστού παρακράτησης 10% επί της σύνταξης, ανεξάρτητα από την προέλευση της οφειλής ή το πρώην ασφαλιστικό ταμείο στο οποίο υπαγόταν ο συνταξιούχος. Παράλληλα, τίθεται κατώτατο όριο μηνιαίας επιστροφής τα 50 ευρώ, ώστε να διασφαλίζεται η σταδιακή αποπληρωμή των ποσών που οφείλονται.
Ως αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές θεωρούνται τα χρηματικά ποσά που καταβλήθηκαν σε πολίτες χωρίς να υπάρχει νόμιμη βάση ή εξαιτίας λανθασμένου υπολογισμού, με αποτέλεσμα να προκύπτει υποχρέωση επιστροφής τους προς τον ασφαλιστικό φορέα ή το Δημόσιο.
Τέλος στις διαφορετικές ταχύτητες παρακρατήσεων
Η νέα διάταξη στοχεύει κυρίως στη δημιουργία ενός ενιαίου και προβλέψιμου πλαισίου αντιμετώπισης αυτών των περιπτώσεων. Μέχρι σήμερα, οι κανόνες διέφεραν σημαντικά ανάλογα με το ταμείο προέλευσης ή τη φύση της παροχής, δημιουργώντας συχνά άνιση μεταχείριση μεταξύ συνταξιούχων.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι παρακρατήσεις ήταν ιδιαίτερα υψηλές. Για παράδειγμα, στο πρώην ΙΚΑ η επιστροφή των ποσών γινόταν με παρακράτηση που έφθανε το 33% της σύνταξης. Αντίστοιχα, στο Δημόσιο ίσχυε κράτηση 10% για το τμήμα της σύνταξης έως τα 1.000 ευρώ και 16,67% για το ποσό που υπερέβαινε το συγκεκριμένο όριο, με ελάχιστη μηνιαία επιστροφή 50 ευρώ.
Με τη νέα ρύθμιση οι διαφορετικοί αυτοί συντελεστές καταργούνται και αντικαθίστανται από έναν ενιαίο μηχανισμό, ο οποίος θεωρείται ηπιότερος για τη μεγάλη πλειονότητα των δικαιούχων.
Πώς θα υπολογίζεται η νέα παρακράτηση
Μία από τις σημαντικότερες διαφοροποιήσεις του νέου συστήματος αφορά τη βάση υπολογισμού της κράτησης. Στο παρελθόν, οι παρακρατήσεις επιβάλλονταν επί του μεικτού ποσού της σύνταξης. Πλέον, το ποσοστό 10% θα εφαρμόζεται στο ποσό που απομένει μετά την αφαίρεση των κρατήσεων για εισφορά αλληλεγγύης και υγειονομική περίθαλψη.
Η αλλαγή αυτή οδηγεί σε μικρότερη τελική επιβάρυνση για τον συνταξιούχο. Ενδεικτικά, σε σύνταξη ύψους 1.500 ευρώ, αφού αφαιρεθούν οι προβλεπόμενες κρατήσεις για εισφορά αλληλεγγύης και ασθένειας, η παρακράτηση του 10% θα υπολογίζεται στο καθαρότερο ποσό που απομένει και όχι στο αρχικό μεικτό ύψος της σύνταξης.
Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα, γεγονός που αναμένεται να διευκολύνει την εξόφληση των οφειλών χωρίς να προκαλείται υπέρμετρη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι στο επίκεντρο
Η εφαρμογή του νέου καθεστώτος συνδέεται άμεσα και με τις κυρώσεις που επιβάλλονται στους εργαζόμενους συνταξιούχους όταν δεν τηρούν τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις έναντι του ασφαλιστικού συστήματος.
Η πρώτη κατηγορία αφορά όσους συνεχίζουν να εργάζονται χωρίς να δηλώνουν την απασχόλησή τους στον ΕΦΚΑ. Μέχρι σήμερα, στις περιπτώσεις αυτές προβλεπόταν επιστροφή ποσού που αντιστοιχούσε σε δώδεκα συντάξεις, με παρακράτηση 25% από τη σύνταξη.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά τους συνταξιούχους που έχουν δηλώσει την απασχόλησή τους, αλλά δεν καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές που προβλέπει η νομοθεσία. Στις περιπτώσεις αυτές μπορούσε να παρακρατηθεί ακόμη και ολόκληρη η σύνταξη έως την εξόφληση των οφειλών.
Με τη νέα διάταξη, και στις δύο περιπτώσεις η παρακράτηση περιορίζεται στο ενιαίο ποσοστό 10%, δημιουργώντας ένα σαφώς πιο ήπιο πλαίσιο αποπληρωμής.
Χωρίς αναδρομική εφαρμογή
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη ότι το νέο καθεστώς δεν θα εφαρμοστεί αναδρομικά. Αυτό σημαίνει ότι συνταξιούχοι οι οποίοι ήδη εξυπηρετούν οφειλές μέσω παρακρατήσεων μεγαλύτερων του 10% δεν θα δουν αυτόματα μείωση των κρατήσεων που ήδη έχουν επιβληθεί.
Οι υφιστάμενες υποθέσεις θα συνεχίσουν να διέπονται από το καθεστώς με το οποίο ξεκίνησε η διαδικασία επιστροφής των ποσών, μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής τους. Αντίθετα, οι νέες περιπτώσεις που θα προκύψουν μετά την έναρξη ισχύος της διάταξης θα υπαχθούν στο νέο ενιαίο πλαίσιο.
Με την παρέμβαση αυτή επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα πιο ξεκάθαρο και ομοιόμορφο σύστημα διαχείρισης των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, περιορίζοντας τις μεγάλες αποκλίσεις που ίσχυαν μεταξύ των ασφαλισμένων και προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα τόσο στους συνταξιούχους όσο και στις υπηρεσίες του ασφαλιστικού συστήματος.
Διαβάστε ακόμη
Ιδιωτικό χρέος: 5 παρεμβάσεις για την προστασία των πολιτών (πίνακας)
Honda: Πώς η «παλιά φρουρά» προσπάθησε –και απέτυχε– να ανατρέψει τον CEO
Οι αντισυμβατικοί κανόνες μιας 29χρονης εργοδότριας: «Δεν με ενδιαφέρει αν έχετε πτυχίο» (pic)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα