Καθώς οι αντιδράσεις στις ΗΠΑ για την κατασκευή ενεργοβόρων κέντρων δεδομένων που εξυπηρετούν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης εντείνονται, οι εταιρείες τεχνολογίας εξετάζουν πλέον λύσεις που μέχρι πρόσφατα θα έμοιαζαν με επιστημονική φαντασία. Μετά την αναζήτηση χώρου σε απομονωμένες ερημικές περιοχές, στο τραπέζι μπαίνει πλέον ακόμη και το διάστημα.
Τα τροχιακά data centers θα μπορούσαν θεωρητικά να προσφέρουν νέα περιθώρια για τη μαζική ανάπτυξη της ΤΝ, ωστόσο, σύμφωνα με το CNBC, απαιτούνται ακόμη αρκετές τεχνολογικές και υποδομικές breakthroughs πριν καταστούν πραγματικά λειτουργικά σε μεγάλη κλίμακα.
Ο ιδιοκτήτης της SpaceX, Έλον Μασκ, έχει θέσει ως στόχο μία πρώτη εκτόξευση που θα σχετίζεται με τροχιακό κέντρο δεδομένων προς τα τέλη του 2027. Παρ’ όλα αυτά, αναλυτές του κλάδου θεωρούν πιο ρεαλιστικό η συγκεκριμένη τεχνολογία να αποκτήσει ουσιαστικό μέγεθος μέσα στη δεκαετία του 2030.
Γιατί η πραγματική κλίμακα απέχει ακόμη
Η Έβελιν Τσάου, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου στη Neuberger, εκτιμά ότι πρόκειται περισσότερο για εξέλιξη της επόμενης δεκαετίας παρά για άμεση τεχνολογική ανατροπή.
Όπως εξηγεί, θα χρειαστούν μαζικές εκτοξεύσεις δορυφόρων τα επόμενα τέσσερα έως πέντε χρόνια, παράλληλα με σημαντική πρόοδο στις υποδομές συνδεσιμότητας, πριν μπορεί να γίνει σοβαρή συζήτηση για πραγματικά μεγάλα τροχιακά data centers.
Ανάλογη είναι και η εκτίμηση του Μπλέιν Κούρσιο, ιδρυτή της Orbital Gateway Consulting, ο οποίος χαρακτηρίζει εύλογο το χρονοδιάγραμμα της δεκαετίας του 2030.
Υπενθυμίζει, ωστόσο, ότι η SpaceX έχει ήδη ξεπεράσει επανειλημμένα τις προσδοκίες του κλάδου. Όπως σημειώνει, στα τέλη της δεκαετίας του 2010 ελάχιστοι ειδικοί θα θεωρούσαν πιθανό ότι η εταιρεία θα μπορούσε να έχει εκτοξεύσει 10.000 δορυφόρους έως το 2025.
Η ψύξη στο κενό του διαστήματος
Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια είναι η διαχείριση της θερμότητας.
Τα επίγεια data centers χρησιμοποιούν μεταξύ άλλων συστήματα υγρής ψύξης για να διατηρούν τις υποδομές τους σε ασφαλείς θερμοκρασίες. Στο κενό του διαστήματος, όμως, η αποβολή θερμότητας λειτουργεί με εντελώς διαφορετικό τρόπο.
Η Τσάου χαρακτηρίζει την ψύξη «τεράστιο πρόβλημα», επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο εξοπλισμός θα πρέπει να είναι ανθεκτικός και στην ακτινοβολία, κάτι που αυξάνει ακόμη περισσότερο τις τεχνικές απαιτήσεις.
Ο κίνδυνος να ξεπεραστούν οι GPU πριν αποσβεστούν
Ένα δεύτερο ζήτημα αφορά την εντυπωσιακή ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται ο εξοπλισμός Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο Κούρσιο προειδοποιεί ότι οι GPU ανανεώνονται τόσο γρήγορα, ώστε ένα υπερσύγχρονο data center που θα εκτοξευθεί σήμερα στο διάστημα με τεράστιο κόστος μπορεί να θεωρείται ήδη τεχνολογικά ξεπερασμένο λίγα χρόνια αργότερα.
Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο οικονομικό δίλημμα: οι εταιρείες θα πρέπει να επενδύουν τεράστια ποσά σε υποδομές που είναι ιδιαίτερα δύσκολο και ακριβό να αναβαθμιστούν μετά την εκτόξευσή τους.
Το στοίχημα της μεταφοράς τεράστιου όγκου δεδομένων
Εξίσου κρίσιμη είναι η δυνατότητα μεταφοράς δεδομένων ανάμεσα στα τροχιακά συστήματα και τη Γη.
Η Transcelestial, εταιρεία που ειδικεύεται στις επικοινωνίες μέσω λέιζερ, εργάζεται πάνω σε τεχνολογίες που θα μπορούσαν να επιτρέψουν τη γρήγορη μεταφορά πολύ μεγάλου όγκου δεδομένων.
Ο διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της εταιρείας, Rohit Jha, συνοψίζει το πρόβλημα με απλό τρόπο: ένα data center είναι ουσιαστικά άχρηστο εάν δεν μπορεί να επικοινωνήσει γρήγορα και αξιόπιστα με τη Γη.
Η ανάπτυξη κατάλληλων δικτύων επικοινωνίας αποτελεί επομένως βασική προϋπόθεση για οποιοδήποτε μεγάλο εγχείρημα Τεχνητής Νοημοσύνης σε τροχιά.
Από την ηλιακή ενέργεια στην πυρηνική τροφοδοσία
Το τελευταίο μεγάλο εμπόδιο είναι η ενεργειακή τροφοδοσία.
Τα μελλοντικά τροχιακά data centers θα χρειάζονται τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα εάν φτάσουν στα μεγέθη των σημερινών hyperscale εγκαταστάσεων.
Ο Jha εκτιμά ότι θα χρειαστούν ακόμη πέντε έως επτά χρόνια μέχρι να μπορεί να γίνει λόγος για τροχιακές εγκαταστάσεις υπερμεγέθους κλίμακας.
Σε αυτό το επίπεδο, η ηλιακή ενέργεια ενδέχεται να μην επαρκεί από μόνη της και η λειτουργία των υποδομών πιθανότατα θα απαιτεί πυρηνική ενέργεια.
Το διάστημα ως η επόμενη υποδομή της ΤΝ
Η ιδέα των τροχιακών data centers γεννιέται σε μια περίοδο κατά την οποία η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης αυξάνει δραματικά τις ανάγκες για ηλεκτρική ενέργεια, υπολογιστική ισχύ και νέες φυσικές υποδομές.
Η μεταφορά μέρους αυτής της υποδομής στο διάστημα θα μπορούσε θεωρητικά να περιορίσει ορισμένες από τις πιέσεις που προκαλούνται στη Γη. Για να γίνει όμως αυτό πραγματικότητα, θα πρέπει πρώτα να λυθούν δύσκολα προβλήματα που αφορούν την ψύξη, την ακτινοβολία, τη συνδεσιμότητα, την ταχύτητα απαξίωσης του hardware και την ενεργειακή τροφοδοσία.
Για τον λόγο αυτό, παρά τη φιλόδοξη στόχευση της SpaceX για το 2027, η ουσιαστική εποχή των data centers στο διάστημα φαίνεται να τοποθετείται πιο ρεαλιστικά στη δεκαετία του 2030.
Διαβάστε ακόμη
Η «κατάρα των 30»: Πώς είναι να κλείνεις τα 30 το 2026;
Γιατί ο υποτιμημένος χαλκός γίνεται το νέο πολύτιμο μέταλλο
ΔΕΗ: Μοντέλο Κωτσόβολος στη Ρουμανία με το βλέμμα στη Flanco
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ