Μια νέα γενιά πετρελαϊκών γεωτρήσεων, όπου οι βαριές και επικίνδυνες εργασίες περνούν σταδιακά από τα ανθρώπινα χέρια στις μηχανές, αναπτύσσει η ExxonMobil στο δυτικό Τέξας. Ρομποτικοί βραχίονες που μετακινούν σωλήνες εκατοντάδων κιλών, αυτοματοποιημένες διαδικασίες και απομακρυσμένος έλεγχος των εργασιών μπαίνουν πλέον στο επίκεντρο της στρατηγικής της εταιρείας για τη λεκάνη Permian.
Η μεγαλύτερη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία βάσει παραγωγής επιδιώκει μέσα από την αυτοματοποίηση να αυξήσει την ταχύτητα των γεωτρήσεων, να περιορίσει το λειτουργικό κόστος και να μειώσει την έκθεση του προσωπικού σε εργασίες υψηλού κινδύνου. Παράλληλα, η τεχνολογία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι ενός πολύ μεγαλύτερου σχεδίου για σημαντική ενίσχυση της παραγωγής στο σημαντικότερο πετρελαϊκό πεδίο των ΗΠΑ.
Σήμερα η Exxon διαθέτει δύο εξέδρες εξοπλισμένες με ρομποτικά συστήματα, όμως το σχέδιο προβλέπει πολύ ταχύτερη ανάπτυξη της τεχνολογίας τα επόμενα χρόνια. Έως το 2028 στόχος είναι να έχει αυτοματοποιηθεί το 50% των περισσότερων από 30 εξεδρών γεώτρησης που χρησιμοποιεί η εταιρεία στη λεκάνη Permian.
Το πρόγραμμα συνδέεται άμεσα με τον φιλόδοξο παραγωγικό στόχο της Exxon για την περιοχή. Μέχρι το 2030 επιδιώκει να αυξήσει κατά σχεδόν 40% την παραγωγή της, στα 2,5 εκατ. βαρέλια ισοδυνάμου πετρελαίου ημερησίως, αξιοποιώντας όχι μόνο περισσότερες γεωτρήσεις αλλά και τεχνολογίες που επιτρέπουν την ταχύτερη και αποδοτικότερη εκμετάλλευση των κοιτασμάτων.
Ρομποτικοί βραχίονες αντί για εργαζομένους στις «κόκκινες ζώνες»
Η σημαντικότερη αλλαγή στις αυτοματοποιημένες εξέδρες αφορά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται ορισμένες από τις πιο απαιτητικές εργασίες στο δάπεδο της εγκατάστασης.
Παραδοσιακά, εργαζόμενοι πρέπει να βρίσκονται κοντά στον εξοπλισμό προκειμένου να χειρίζονται και να μετακινούν τους μεγάλους μεταλλικούς σωλήνες που χρησιμοποιούνται κατά τη γεώτρηση. Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί ακρίβεια και ταυτόχρονα συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο τραυματισμού λόγω του μεγάλου βάρους και της κίνησης του εξοπλισμού.
Στο νέο μοντέλο της Exxon, αυτή την εργασία αναλαμβάνουν ρομποτικοί βραχίονες ικανοί να διαχειρίζονται σωλήνες βάρους περίπου 900 κιλών. Τα μηχανήματα σηκώνουν τους σωλήνες, τους μεταφέρουν στην απαιτούμενη θέση και τους συνδέουν με το σύστημα γεώτρησης χωρίς να χρειάζεται η φυσική παρουσία εργαζομένων στο πιο επικίνδυνο σημείο της εξέδρας.
Το ανθρώπινο προσωπικό μεταφέρεται σε προστατευμένο χώρο, από όπου ελέγχει τις κινήσεις μέσω οθονών και ψηφιακών συστημάτων. Παράλληλα, υπάρχει σύνδεση με το κέντρο επιχειρήσεων της Exxon στο Χιούστον, επιτρέποντας ευρύτερη παρακολούθηση και υποστήριξη της διαδικασίας.
Η απομάκρυνση των εργαζομένων από τις λεγόμενες «κόκκινες ζώνες» αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα. Περίπου το ένα τρίτο των σοβαρών τραυματισμών που συνδέονται με τις εργασίες γεώτρησης καταγράφεται στο δάπεδο της εξέδρας, σύμφωνα με τον ανώτερο αντιπρόεδρο της Exxon για τις μη συμβατικές δραστηριότητες, Μπαρτ Κάχιρ.
Η αυτοματοποίηση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ασφάλεια. Οι μηχανές μπορούν να εκτελούν επαναλαμβανόμενες κινήσεις με μεγαλύτερη συνέπεια, μειώνοντας τις αποκλίσεις μεταξύ διαφορετικών εργασιών και επιτρέποντας τη διάνοιξη περισσότερων μέτρων γεώτρησης μέσα στην ίδια ημέρα.
Γεώτρηση 3,2 χιλιομέτρων σε λίγο πάνω από έξι ημέρες
Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει η νέα τεχνολογία. Η πρώτη αυτοματοποιημένη εξέδρα της Exxon τέθηκε σε λειτουργία το 2025, με τον εξοπλισμό να προέρχεται από την εταιρεία γεωτρήσεων Helmerich & Payne.
Σε μία από τις πρώτες σημαντικές δοκιμές της, η εγκατάσταση ολοκλήρωσε οριζόντια γεώτρηση μήκους δύο μιλίων, δηλαδή περίπου 3,2 χιλιομέτρων, σε λίγο περισσότερο από έξι ημέρες.
Η επίδοση κατατάχθηκε ως η τρίτη ταχύτερη αντίστοιχη γεώτρηση στην ιστορία της Exxon, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι η αυτοματοποίηση μπορεί να προσφέρει ουσιαστική βελτίωση στην παραγωγικότητα και όχι απλώς μεγαλύτερη ασφάλεια.
Η ανάπτυξη του προγράμματος θα γίνει σταδιακά. Η Exxon σχεδιάζει οι αυτοματοποιημένες εξέδρες να αντιστοιχούν στο 25% του στόλου της στο Permian το 2027, πριν το ποσοστό διπλασιαστεί στο 50% το 2028.
Αν το σχέδιο προχωρήσει με βάση το σημερινό χρονοδιάγραμμα, μέσα σε λίγα χρόνια ένα σημαντικό μέρος των γεωτρήσεων της εταιρείας στο δυτικό Τέξας θα πραγματοποιείται με πολύ μικρότερη ανθρώπινη παρουσία στις εργασίες υψηλού κινδύνου.
Το στοίχημα των 2,5 εκατ. βαρελιών στο Permian
Η επένδυση στην αυτοματοποίηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του στρατηγικού ρόλου της λεκάνης Permian, η οποία εκτείνεται στο Τέξας και το Νέο Μεξικό και αποτελεί τη σημαντικότερη περιοχή παραγωγής πετρελαίου στις ΗΠΑ.
Η εκρηκτική ανάπτυξη του σχιστολιθικού πετρελαίου στο Permian συνέβαλε καθοριστικά στην άνοδο της αμερικανικής παραγωγής και στην ενίσχυση της θέσης των ΗΠΑ στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.
Η εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων συνοδεύεται, ωστόσο, από μία βασική πρόκληση. Τα πηγάδια σχιστολιθικού πετρελαίου παρουσιάζουν ταχύτερη πτώση της παραγωγής σε σχέση με πολλά συμβατικά κοιτάσματα. Για να διατηρήσουν υψηλά επίπεδα παραγωγής, οι εταιρείες πρέπει να ανοίγουν διαρκώς νέα πηγάδια και να βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα των τεχνικών εξόρυξης.
Η Exxon ποντάρει γι’ αυτό όχι μόνο στα ρομπότ αλλά σε ένα ευρύτερο τεχνολογικό πρόγραμμα. Η εταιρεία αναπτύσσει περισσότερες από 40 διαφορετικές τεχνολογίες, επιδιώκοντας μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2030 να διπλασιάσει το ποσοστό του πετρελαίου που μπορεί να ανακτήσει από τα πετρώματα του Permian.
Το περιθώριο βελτίωσης είναι μεγάλο. Σήμερα, από τα συμπαγή πετρώματα στα οποία βρίσκεται εγκλωβισμένο το σχιστολιθικό πετρέλαιο, ο κλάδος καταφέρνει συνήθως να ανακτήσει μόλις περίπου το 10% των διαθέσιμων ποσοτήτων. Ακόμη και μικρή βελτίωση αυτού του ποσοστού μπορεί συνεπώς να μεταφραστεί σε σημαντικά πρόσθετα αποθέματα και παραγωγή.
Η στρατηγική της Exxon διαφοροποιείται παράλληλα από την προσέγγιση της Chevron. Η τελευταία προσανατολίζεται στη διατήρηση της παραγωγής της στο Permian κοντά στο 1 εκατ. βαρέλια ισοδυνάμου πετρελαίου ημερησίως, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στη δημιουργία ταμειακών ροών αντί στην επιθετική αύξηση του όγκου παραγωγής.
Για την Exxon, αντίθετα, τα ρομποτικά συστήματα αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για μεγαλύτερη παραγωγή με υψηλότερη αποδοτικότητα. Η εταιρεία θέλει να μειώσει τον χρόνο κάθε γεώτρησης, να περιορίσει το κόστος, να βελτιώσει την ασφάλεια και ταυτόχρονα να αντλήσει μεγαλύτερο μέρος των υδρογονανθράκων που παραμένουν σήμερα εγκλωβισμένοι στο υπέδαφος.
Η μετάβαση σε περισσότερο αυτοματοποιημένες εξέδρες δείχνει έτσι πώς η τεχνολογία μετασχηματίζει ακόμη και έναν από τους πιο παραδοσιακούς κλάδους της βαριάς βιομηχανίας. Για την Exxon, το μεγάλο στοίχημα είναι τα ρομπότ να μετατραπούν σε βασικό μοχλό για την επίτευξη του στόχου των 2,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως στο Permian έως το 2030, συνδυάζοντας υψηλότερη παραγωγικότητα, χαμηλότερο κόστος και ασφαλέστερες συνθήκες εργασίας.
Διαβάστε επίσης
OpenAI: Δώρα στους υπαλλήλους ελβετικά ρολόγια αξίας 1 εκατ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ