business stories

Παντελής Παντελιάδης: Ο τελευταίος μίας μεγάλης γενιάς αυτοδημιούργητων σουπερμαρκετάδων

  • Στέλιος Μορφίδης


Τα δύσκολα παιδικά χρόνια του ιδρυτή του ομίλου ΜΕΤΡΟ ΑΒΕΕ, το «εισιτήριο» διαφυγής απ’ την φτώχεια και η πορεία προς την κορυφή του τελευταίου «μεγάλου» αυτοδημιούργητου επιχειρηματία του οργανωμένου λιανεμπορίου που έφυγε από τη ζωή

Με το θάνατο του Παντελή Παντελιάδη, του ανθρώπου που δημιούργησε απ’ το μηδέν τον όμιλο ΜΕΤΡΟ ΑΒΕΕ και την ΟΠΤΙΜΑ, κλείνει και τυπικά ο κύκλος με τους μεγάλους και αυτοδημιούργητους επιχειρηματίες του οργανωμένου λιανεμπορίου στην Αττική. Ο ίδιος εξάλλου, μαζί με τον Σπύρο Σκλαβενίτη, τον Γεράσιμο Βασιλόπουλο, τους αδελφούς Κώστα και Αλέκο Βερόπουλο και τους αδελφούς Δημήτρη και Γιάννη Μαρινόπουλο, θέλοντας και μη, «έγραψαν» την ιστορία ενός κλάδου που άρχισε να σχηματοποιείται επί των ημερών τους ακολουθώντας τις τάσεις της εποχής. Σε αυτούς πρέπει να προστεθεί φυσικά και ο εκ Θεσσαλονίκης ορμώμενος Διαμαντής Μασούτης ο οποίος «βλέπει» την ομώνυμη αλυσίδα στα χέρια του γιου του Γιάννη να αναπτύσσεται και στην Αττική.

Ο Παντελής Παντελιάδης ευτύχησε δε να δει τα επιχειρηματικά δημιουργήματα του στα χέρια των παιδιών του, Αριστοτέλη και Στέφανου, να εξελίσσονται μεταξύ των κυρίαρχων δυνάμεων της αγοράς. Προφανώς στη χονδρική όπου τα Metro Cash & Carry, ένα concept καταστημάτων που ο ίδιος πρωτοπαρουσίασε στην ελληνική αγορά, παραμένουν leader, στο οργανωμένο λιανεμπόριο όπου η αλυσίδα My Market βρίσκεται στην τέταρτη θέση, και στην παραγωγή και διανομή τυροκομικών προϊόντων όπου η ΟΠΤΙΜΑ κατέχει επίσης τη θέση του leader.

Γιος πρόσφυγα έμπορου απ’ την Κωνσταντινούπολη ο Παντελής Παντελιάδης πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια ως μέλος μίας φτωχής πολύτεκνης οικογένειας στην Ιερισσό της Χαλκιδικής. «Εισιτήριο» διαφυγής απ’ την φτώχεια θα αποτελέσει το –τότε- Γυμνάσιο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής στη Θεσσαλονίκη, στο οποία έγινε δεκτός ως οικότροφος το 1948.

Είναι η εποχή που το εκπαιδευτικό ίδρυμα λειτουργούσε κατά βάση ως σχολείο με βασική αποστολή την παροχή εκπαίδευσης σε παιδιά απόρων οικογενειών της ελληνικής επαρχίας. Και πράγματι στα έξι χρόνια που πέρασε μέσα στη Σχολή ο Παντελής Παντελιάδης κατάφερε να καλλιεργήσει κορυφαίες επιχειρηματικές δεξιότητες, που θα τον βοηθήσουν να επιτύχει αργότερα μια λαμπρή σταδιοδρομία.

“Ο Παντελής Παντελιάδης λίγο πριν την αποφοίτηση του απ’ το Γυμνάσιο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής στη Θεσσαλονίκη το 1954”

Και ο Παντελής Παντελιάδης δεν θα το ξεχάσει ποτέ. Έτσι μετά από χρόνια από τη θέση του πετυχημένου επιχειρηματία θα χρηματοδοτεί πολλαπλές υποτροφίες στη Σχολή προκειμένου να έχουν και άλλοι την ευκαιρία που είχε ο ίδιος. Μάλιστα η τελευταία του πράξη στη ζωή ήταν να χρηματοδοτήσει την ανέγερση νέου κτιρίου που θα στεγάσει το Γενικό και το Επαγγελματικό Λύκειο της Σχολής. Ένα κτίριο το οποίο θα φέρει το όνομα του, και που από την επόμενη σχολική χρονιά κιόλας θα υποδεχθεί μαθητές.

Από το 1954 όταν και αποφοιτά απ’ το Γυμνάσιο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής ακολουθεί μία πορεία δουλειάς, και παράλληλα σπουδών στη Βιέννη και αργότερα στο Αμβούργο. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων είναι που θα γνωρίσει τη σύζυγο του Ουρανία.

Μεταξύ άλλων εργάστηκε ως εργολάβος κατεδαφίσεων σε οικοδομές στην Aυστρία και κατόπιν στη Γερμανία. Μάλιστα όταν επέστρεψε στην Eλλάδα, η επιχειρηματική του δραστηριότητα ξεκίνησε από μία εταιρεία μελετών. Ωστόσο, όπως διηγούνταν ο ίδιος, ένα απρόσμενο γεγονός τον οδήγησε να αλλάξει κατεύθυνση. Όταν παρέδωσε τη μελέτη που είχε κάνει για λογαριασμό μιας τεχνικής εταιρίας, ο ιδιοκτήτης την έβαλε στο συρτάρι του χωρίς καν να τη δει, λέγοντάς του απλώς να πάει να πληρωθεί. Θεώρησε ότι αυτή η δουλειά δεν μπορεί να έχει τον αντίκτυπο και την ικανοποίηση που περίμενε.

Η πρόσληψη του αργότερα στην εταιρεία «Bλαχούτσικος AE», που εκείνη την εποχή ήταν απ’ τις σημαντικότερες στο εμπόριο τροφίμων ήταν και το σημείο που τελικά θα οδηγήσει σιγά σιγά στο να ξεδιπλώσει ο ίδιος το επιχειρηματικό του δαιμόνιο.

Έχοντας πλέον το know how, με τη σύζυγο του Ουρανία θα επενδύσουν το 1974 μέρος των οικονομιών τους συστήνοντας την ΟΠΤΙΜΑ με στόχο να γίνει μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες στο χώρο των τροφίμων στην Ελλάδα. Γι αυτό εξάλλου το όνομα που επιλέχθηκε διόλου τυχαίο, όπως επίσης και η επιλογή στέγασης του γραφείου της εταιρείας αρχικά στον Πύργο Αθηνών, που εξέπεμπε κύρος εκείνη την εποχή.

“Με την αγαπημένη του σύζυγο, Ουρανία”

Οι γνωριμίες με ανθρώπους του λιανεμπορίου θα τον βοηθήσουν δύο χρόνια μετά να συγκροτήσει έναν συνεταιρισμό 8 παντοπωλών που θα αποτελέσει αργότερα τη «ναυαρχίδα» των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων. Πρόκειται για τη «METRO Ανώνυμη Εμπορική και Βιομηχανική Εταιρεία Ειδών Διατροφής και Οικιακής Χρήσεως», η οποία θα προκαλέσει μία σημαντική διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο διεξάγονταν το εμπόριο, διότι λανσάρει στην ελληνική αγορά την έννοια του Υπερμάρκετ χονδρικής, τα περίφημα cash & carry. Το πρώτο κατάστημα του είδους ξεκινά τη λειτουργία του το 1976 στην Πέτρου Ράλλη. Ήταν κάτι που δούλευε στο μυαλό του για χρόνια ο Παντελής Παντελιάδης έχοντας την εμπειρία της Γερμανίας κατά τα χρόνια που διέμενε εκεί, όπου ήδη αυτό το μοντέλο χονδρικής λειτουργούσε.

Σχεδόν παράλληλα όμως η εταιρεία θα στραφεί και στη δημιουργία σούπερ μάρκετ, με την ίδια ονομασία, ΜΕΤΡΟ. Το 1977 θα ανοίξει το πρώτο στον Κορυδαλλό. Η ανάπτυξη στην Αττική κατά τη δεκαετία του 80 θα είναι σημαντική ενώ το ’90 θα σηματοδοτήσει την έναρξη της προσπάθειας πανελλαδικής επέκτασης.

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 90 η ΜΕΤΡΟ θα έχει ξεπεράσει τα 1000 άτομα προσωπικό ενώ ο κ. Παντελιάδης, έχοντας αφήσει το στίγμα του στην αγορά, θα αρχίσει να απολαμβάνει το σεβασμό των ανταγωνιστών του. Σε σημείο που το 1999 θα γίνει ο Πρόεδρος του Συνδέσμου τους, ΣΕΣΜΕ, διαδεχόμενος τον Κώστα Βερόπουλο.

Λίγα χρόνια αργότερα, ωστόσο, ο ίδιος θα βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα απ’ αυτή τη θέση όταν η Επιτροπή Ανταγωνισμού κατηγόρησε τον ΣΕΣΜΕ καθώς και μέλη του για αθέμιτες πρακτικές και μη τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού. Οι εξηγήσεις του ίδιου αλλά και άλλων του κλάδου δεν έπεισαν τα μέλη της Επιτροπής. Το γεγονός αυτό, μαζί με τη δήλωση του τότε υπουργού Ανάπτυξης, Γιάννη Παπαθανασίου περί «βαλκανικού επαρχιωτισμού» ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι φέρνοντας σε ρήξη τον πρόεδρο του ΣΕΣΜΕ με την κυβέρνηση της Ν.Δ. Το 2005 τελικά θα παραιτηθεί απ’ τη θέση, περίοδο κατά την οποία ουσιαστικά ο ΣΕΣΜΕ παύει να έχει πλέον θέση ενεργού εκπροσώπου του κλάδου.

Στο μεταξύ πάντως και καθώς τα παιδιά του έχουν αναλάβει πλέον θέσεις ευθύνης στις οικογενειακές επιχειρήσεις η ανάπτυξη κάθε δραστηριότητας είναι εντυπωσιακή.

Τα σούπερ μάρκετ θα μετονομαστούν σε My Market προκειμένου να διαχωριστούν απ’ την αλυσίδα χονδρικής ανοίγοντας έναν κύκλο επενδύσεων στην επέκταση του δικτύου των καταστημάτων αλλά και των logistics. Επόμενο ορόσημο, το 2018 όταν και θα ολοκληρωθεί η ένταξη του δικτύου της πρώην Βερόπουλος στην οικογένεια των My market.

Εξίσου ενδιαφέρουσα ήταν και η πορεία ανόδου της ΟΠΤΙΜΑ, η οποία απ’ το 1979 θα επικεντρωθεί αποκλειστικά στο εμπόριο τυροκομικών προϊόντων, ξεκινώντας την εισαγωγή του, θρυλικού πλέον, Kerrygold.

Το χαρτοφυλάκιο της ΟΠΤΙΜΑ αναπτύσσεται δυναμικά στην πορεία των ετών, με αποτέλεσμα σήμερα η εταιρεία να είναι παρούσα με τις μάρκες της σε όλες τις κατηγορίες των τυροκομικών προϊόντων της αγοράς. Ενδεικτικά τα σήματα που διακινεί είναι: Ήπειρος, Λεβέτι, Λογάδι, Ταλαγάνι, Κατίκι Δομοκού Ορεινές Πλαγιές, Kerrygold, Dirrolo, Adoro.

Ορόσημο για την εταιρεία ήταν η κίνηση του Παντελή Παντελιάδη το 1997 να εισέλθει και στην πρωτογενή παραγωγή εξαγοράζοντας την «Ήπειρος». Μία σχετικά νεόκοπη επιχειρηματική προσπάθεια μεγάλων ονομάτων του επιχειρείν, μεταξύ των οποίων ο Σωκράτης Κόκκαλης, ο Σπύρος Καπράλος, ο Τρύφων Κουταλίδης κοκ, που όμως είχε φθάσει στο χείλος της καταστροφής. Έπειτα από σειρά αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου και χάρη στο δίκτυο της ΟΠΤΙΜΑ η «Ήπειρος» θεωρείται η μεγαλύτερη παραγωγός επώνυμης Φέτας στη χώρα. Προ διετίας μάλιστα η εταιρεία δημιούργησε τη Φάρμα Ήπειρος, την πιο σύγχρονη και πρωτοποριακή μονάδα εκτροφής αιγοπροβάτων στην Ευρώπη.

Η ΟΠΤΙΜΑ με βάση τις τελευταίες δημοσιευμένες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις είχε το 2020 καθαρό κύκλο εργασιών 140,9 εκατ. ευρώ, καθαρά κέρδη 10,5 εκατ. ευρώ και το σύνολο της καθαρής της θέσης στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ήταν 39,55 εκατ. ευρώ.

Από την άλλη η METRO ΑΕΒΕ το 2020 είχε κύκλο εργασιών 1,33 δισ ευρώ και καθαρά κέρδη 22 εκατ. ευρώ. Τα γραφεία της βρίσκονται στη Μεταμόρφωση Αττικής, σε ιδιόκτητη έκταση, και διαθέτει 3 Κέντρα Διανομής, στα Οινόφυτα Βοιωτίας, στη Μάνδρα Αττικής και στη Γέφυρα Θεσσαλονίκης, 50 καταστήματα χονδρικής πώλησης, εκ των οποίων το ένα είναι delivery center (METRO Cash & Carry), 224 καταστήματα λιανικής πώλησης και 13 πρατήρια υγρών καυσίμων.

Διαβάστε ακόμη

Κλείνουν μέσα στον επόμενο μήνα οι εκκρεμότητες με τα «κουρεμένα» ενοίκια

Jamie Dimon: Ο ελληνικής καταγωγής CEO της JP Morgan που δημιούργησε τον πρώτο «μονόκερο» της χώρας

Οι παππούδες του Ντίμον της JP Morgan, οι αντένες της BC Partners και το Πεντελικόν με τη Hilton