Μόνιμο μηχανισμό ετήσιων αυξήσεων, αντί για περιστασιακές ενισχύσεις, προβλέπει η νέα ρύθμιση για τα αναπηρικά επιδόματα, βάζοντας τέλος στην πολυετή στασιμότητα των συγκεκριμένων παροχών. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, περίπου 218.000 δικαιούχοι αναμένεται να δουν τα ποσά που λαμβάνουν να αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο, με βάση την εξέλιξη του πληθωρισμού και της ελληνικής οικονομίας.
Η αλλαγή περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, και εισάγει για πρώτη φορά συστηματική αναπροσαρμογή σε αναπηρικές παροχές που μέχρι σήμερα παρέμεναν καθηλωμένες.
Στόχος είναι οι αυξήσεις να μη δίνονται πλέον αποκλειστικά μέσω έκτακτων αποφάσεων ή εφάπαξ οικονομικών ενισχύσεων, αλλά να προκύπτουν από σταθερό μηχανισμό που θα εφαρμόζεται σε ετήσια βάση.
Ο συντελεστής αύξησης θα είναι ίδιος με εκείνον που χρησιμοποιείται για τις συντάξεις και θα υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο της μεταβολής του πληθωρισμού και του ΑΕΠ, με ανώτατο όριο τον πληθωρισμό.
Στο νέο σύστημα εντάσσονται τόσο τα αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ όσο και συγκεκριμένες παροχές του e-ΕΦΚΑ, όπως το εξωιδρυματικό επίδομα και το επίδομα απολύτου αναπηρίας.
Αυξήσεις για 218.000 δικαιούχους – Το οικονομικό όφελος
Η ρύθμιση αφορά συνολικά περίπου 218.000 πολίτες με αναπηρία, οι οποίοι λαμβάνουν παροχές συνολικού ύψους 1,69 δισ. ευρώ.
Από το ποσό αυτό, περίπου 1,15 δισ. ευρώ καταβάλλονται μέσω του ΟΠΕΚΑ σε σχεδόν 171.700 δικαιούχους, ενώ άλλα 540 εκατ. ευρώ αφορούν παροχές του e-ΕΦΚΑ σε περίπου 46.400 άτομα.
Το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος για το 2027 εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε περίπου 47 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπεται να αυξάνεται κατά περίπου 40 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο.
Το μέσο ετήσιο όφελος ανά δικαιούχο για την πρώτη χρονιά εφαρμογής υπολογίζεται σε περίπου 220 ευρώ.
Το ποσό αυτό δεν θα είναι ίδιο για όλους, καθώς θα διαφοροποιείται ανάλογα με την κατηγορία αναπηρίας και τον συνδυασμό των επιδομάτων που λαμβάνει κάθε πολίτης.
Η αύξηση θα έχει μόνιμο χαρακτήρα, καθώς τα ποσά θα αναπροσαρμόζονται και τα επόμενα χρόνια σύμφωνα με την πορεία του πληθωρισμού και του ΑΕΠ.
Με αυτόν τον τρόπο, η εξέλιξη των αναπηρικών παροχών θα συνδέεται με την ίδια διαδικασία που καθορίζει τις ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων.
Ποια αναπηρικά επιδόματα εντάσσονται στη ρύθμιση
Οι αλλαγές περιγράφονται στο άρθρο 21 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, με τίτλο «Αναπροσαρμογή αναπηρικών επιδομάτων».
Σύμφωνα με την προτεινόμενη διάταξη, από την 1η Ιανουαρίου 2027 και για κάθε επόμενο έτος, οι συγκεκριμένες παροχές θα αυξάνονται κατά ποσοστό ίσο με τον συντελεστή ετήσιας αναπροσαρμογής των συντάξεων που προβλέπει ο νόμος 4387/2016.
Στο νέο καθεστώς περιλαμβάνονται τέσσερις βασικές κατηγορίες:
- Τα προνοιακά αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, που χορηγούνται σε άτομα με αναπηρία στο πλαίσιο των προβλεπόμενων προγραμμάτων οικονομικής ενίσχυσης.
- Το επίδομα απολύτου αναπηρίας για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι λαμβάνουν μόνο τη βασική σύνταξη του πρώην οργανισμού και έχουν ισόβιο ποσοστό αναπηρίας 100%.
- Το εξωιδρυματικό επίδομα του e-ΕΦΚΑ, το οποίο προβλέπεται από το άρθρο 42 του νόμου 1140/1981.
- Η οικονομική ενίσχυση των ανάδοχων γονέων που έχουν αναλάβει τη φροντίδα ατόμων ενταγμένων σε γενικά ή ειδικά προνοιακά προγράμματα αναπηρίας.
Οι συγκεκριμένες παροχές, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν ακολουθούσαν αυτόματο μηχανισμό ετήσιας αύξησης, θα συνδέονται πλέον με τον συντελεστή αναπροσαρμογής των συντάξεων.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι οι δικαιούχοι θα μπορούν να υπολογίζουν σε ετήσια μεταβολή των καταβαλλόμενων ποσών, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά νέα έκτακτη παρέμβαση για την αύξησή τους.
Τι αλλάζει στις συντάξεις από το 2027
Παράλληλα με την τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται νέα ετήσια αύξηση στις συντάξεις.
Το ποσοστό αναπροσαρμογής εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κοντά στο 2,8%, επηρεάζοντας αντίστοιχα και τις αναπηρικές παροχές που θα ενταχθούν στον νέο μηχανισμό.
Για παράδειγμα, μια σύνταξη 1.000 ευρώ μεικτά, η οποία σήμερα αντιστοιχεί σε περίπου 908 ευρώ καθαρά, με αύξηση 2,8% θα ανέλθει στα 1.028 ευρώ μεικτά.
Το αντίστοιχο καθαρό ποσό εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στα 930 ευρώ, δηλαδή αυξημένο κατά 22 ευρώ τον μήνα.
Η καταβολή των νέων, αυξημένων συντάξεων προβλέπεται να πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2026, καθώς οι συντάξεις του Ιανουαρίου καταβάλλονται στο τέλος του προηγούμενου μήνα.
Το τελικό ποσοστό αύξησης θα καθορίσει και το ύψος της αναπροσαρμογής για τα αναπηρικά επιδόματα που υπάγονται στη νέα ρύθμιση.
Η μεταρρύθμιση δημιουργεί έτσι έναν κοινό μηχανισμό ετήσιων αυξήσεων για συντάξεις και συγκεκριμένες αναπηρικές παροχές, με στόχο τη σταδιακή προσαρμογή των ποσών στις οικονομικές συνθήκες.
Για τους περίπου 218.000 δικαιούχους, το βασικό όφελος δεν περιορίζεται στην αύξηση του 2027, αλλά αφορά τη δυνατότητα τα επιδόματά τους να ενισχύονται σε σταθερή ετήσια βάση.
Η εφαρμογή, πάντως, των νέων προβλέψεων προϋποθέτει την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας, καθώς οι σχετικές διατάξεις περιλαμβάνονται ακόμη σε νομοσχέδιο υπό δημόσια διαβούλευση.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.