Με το ιδιωτικό χρέος να έχει πλέον υπερβεί τα 235 δισ. ευρώ και τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να ενισχύονται διαρκώς, το οικονομικό επιτελείο ενεργοποιεί πέντε νέες παρεμβάσεις για ρυθμίσεις οφειλών, προστασία πρώτης κατοικίας και αποδέσμευση δεσμευμένων τραπεζικών λογαριασμών.
Το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους επανέρχεται με ένταση στο επίκεντρο της οικονομικής ατζέντας, καθώς τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων εξακολουθούν να παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προωθεί ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων, το οποίο αναμένεται να τεθεί σταδιακά σε εφαρμογή έως το τέλος Ιουνίου, επιχειρώντας να προσφέρει ανάσα σε οφειλέτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με πλειστηριασμούς, κατασχέσεις και σοβαρή αδυναμία εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών τους.
Στο επίκεντρο των νέων μέτρων βρίσκεται η προστασία της πρώτης κατοικίας και η προσπάθεια διαμόρφωσης ενός πιο ευέλικτου και λειτουργικού πλαισίου ρύθμισης χρεών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο προωθεί νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιές οφειλές, δυνατότητα αποπληρωμής χρεών σε έως και 240 δόσεις, αλλά και ειδικό μηχανισμό για αποδέσμευση τραπεζικών λογαριασμών που έχουν κατασχεθεί λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά στο νέο πλαίσιο στοχευμένης προστασίας της κύριας κατοικίας. Το νέο μοντέλο διαφοροποιείται ουσιαστικά από το ισχύον καθεστώς, καθώς δίνει τη δυνατότητα στον οφειλέτη να επιδιώξει ρύθμιση αποκλειστικά για την πρώτη κατοικία του, χωρίς να συνυπολογίζεται στο ίδιο σχήμα το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας του. Μέχρι σήμερα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αξιολογεί συνολικά όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τις οφειλές προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers, κάτι που σε αρκετές περιπτώσεις καθιστά δύσκολη την επίτευξη βιώσιμης συμφωνίας.
Με το νέο μοντέλο, η ρύθμιση θα βασίζεται κυρίως στην αξία της κύριας κατοικίας και στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη. Η συγκεκριμένη παρέμβαση εκτιμάται ότι θα επιτρέψει μεγαλύτερα «κουρέματα» χρεών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες διατήρησης της κατοικίας από τον ιδιοκτήτη της. Την ίδια στιγμή, η υπόλοιπη περιουσία θα μπορεί να οδηγείται σε διαδικασίες ρευστοποίησης μέσω πλειστηριασμών για την κάλυψη των υπόλοιπων απαιτήσεων των πιστωτών.
Παράλληλα, μέσα στον Ιούνιο αναμένεται να ενεργοποιηθεί νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Στη ρύθμιση θα μπορούν να ενταχθούν χρέη που έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και παρέμεναν αρρύθμιστα μέχρι τις 21 Απριλίου 2026. Βασική προϋπόθεση για την υπαγωγή θα αποτελεί η τακτοποίηση ή η ρύθμιση όλων των νεότερων οφειλών που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα λειτουργήσει ως «γέφυρα» για χιλιάδες φορολογούμενους και επαγγελματίες που έχασαν προηγούμενες ρυθμίσεις ή αδυνατούσαν να ανταποκριθούν στις τρέχουσες οικονομικές τους υποχρεώσεις. Στόχος είναι να αυξηθεί η εισπραξιμότητα των ληξιπρόθεσμων οφειλών, χωρίς όμως να ενισχυθεί περαιτέρω η πίεση που δέχεται ήδη η πραγματική οικονομία.
Στο τραπέζι παραμένει επίσης η δυνατότητα ρύθμισης χρεών σε έως και 240 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Η διαδικασία αφορά οφειλέτες με συνολικά χρέη άνω των 5.000 ευρώ προς Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία και προϋποθέτει άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε να αξιολογηθεί πλήρως η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 3%, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις προβλέπεται ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο θέμα των δεσμευμένων τραπεζικών λογαριασμών, καθώς εξετάζεται η δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης με την καταβολή του 25% της συνολικής οφειλής και την ταυτόχρονη ένταξη του υπόλοιπου ποσού σε καθεστώς ρύθμισης. Η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μία μόνο φορά, ενώ σε περίπτωση δημιουργίας νέων χρεών η αποδέσμευση του λογαριασμού θα μπορεί να επανέλθει μόνο μετά από πλήρη εξόφληση των υποχρεώσεων.
Την ίδια ώρα, στην τελική ευθεία σχεδιασμού βρίσκεται και ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων για ευάλωτους οφειλέτες. Ο μηχανισμός προβλέπει ότι ο Φορέας θα αποκτά την πρώτη κατοικία που οδηγείται σε πλειστηριασμό και στη συνέχεια θα τη μισθώνει στον πρώην ιδιοκτήτη για χρονικό διάστημα έως 12 ετών. Με αυτόν τον τρόπο, ο οφειλέτης θα μπορεί να παραμένει στο σπίτι του καταβάλλοντας ενοίκιο, ενώ θα έχει τη δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου όταν βελτιωθεί η οικονομική του κατάσταση και εφόσον τηρεί κανονικά τις υποχρεώσεις της μίσθωσης.
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται και από κρατική στεγαστική επιδότηση που κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, με στόχο να διασφαλιστεί η ομαλή πληρωμή του ενοικίου και να περιοριστούν οι κοινωνικές συνέπειες που προκαλούν οι πλειστηριασμοί και η απώλεια κατοικιών.
Διαβάστε ακόμη
Eurostat: Κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ οι αυξήσεις στα καύσιμα στην Ελλάδα τον Απρίλιο (γραφήματα)
Federal Reserve: Ο Ντόναλντ Τραμπ όρκισε τον Κέβιν Γουόρς στην ηγεσία της Fed
H BofA προειδοποιεί για «φούσκα» από τα mega IPOs των SpaceX και OpenAI (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα