Με την πλατφόρμα για τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων να έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία για παλαιές οφειλές προς την Εφορία και περισσότερους από 2.000 φορολογουμένους να έχουν υποβάλει αίτηση, το επόμενο βήμα αφορά τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Πλέον έχει ανοίξει η πλατφόρμα του 2026 εξωδικαστικού μηχανισμού και σε οφειλέτες με συνολικά χρέη από 5.000 ευρώ και άνω προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους δήμους, τις τράπεζες ή τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, δηλαδή τους servicers.
Η εξέλιξη αυτή φέρνει περίπου 1,5 εκατ. οφειλέτες μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή: να ενταχθούν στη ρύθμιση των 72 δόσεων ή να προσφύγουν στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Η απόφαση δεν είναι απλή, καθώς οι δύο διαδικασίες διαφέρουν τόσο ως προς το εύρος των χρεών που μπορούν να καλύψουν όσο και ως προς τον αριθμό των δόσεων, το επιτόκιο, τα κριτήρια υπαγωγής και τη δυνατότητα διαγραφής μέρους της οφειλής.
Κάθε οφειλέτης θα πρέπει επομένως να εξετάσει προσεκτικά ποια λύση ανταποκρίνεται περισσότερο στα πραγματικά οικονομικά του δεδομένα, στο είδος των πιστωτών του και στη δυνατότητά του να εξυπηρετεί με συνέπεια τη ρύθμιση που θα επιλέξει.
Στη ρύθμιση των 72 δόσεων μπορούν να ενταχθούν μόνο χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, να μην υπάγονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 και να μην έχουν ενταχθεί σε άλλη ρύθμιση ή δικαστική διαδικασία τακτοποίησης μέχρι την ημέρα υποβολής της νέας αίτησης.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός, αντίθετα, προσφέρει τη δυνατότητα μιας ευρύτερης και ενιαίας διευθέτησης των χρεών, χωρίς να εξετάζεται πότε δημιουργήθηκαν. Απευθύνεται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές τουλάχιστον 5.000 ευρώ προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες, τους servicers ή τους δήμους.
Το βασικό του πλεονέκτημα είναι ότι ο οφειλέτης μπορεί να συμπεριλάβει στην ίδια αίτηση όλους τους πιστωτές του, επιδιώκοντας μια συνολική λύση αντί για ξεχωριστές ρυθμίσεις ανά φορέα.
Μια ακόμη σημαντική διαφορά αφορά τα οικονομικά κριτήρια. Για την ένταξη στις 72 δόσεις δεν προβλέπονται εισοδηματικά ή περιουσιακά όρια. Το ύψος του εισοδήματος και η αξία της περιουσίας του φορολογουμένου δεν επηρεάζουν την υπαγωγή του.
Στον εξωδικαστικό, ωστόσο, εξετάζονται αναλυτικά το εισόδημα, τα περιουσιακά στοιχεία, οι καταθέσεις, οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης και το συνολικό ύψος των υποχρεώσεων. Με βάση αυτά τα δεδομένα διαμορφώνεται η πρόταση ρύθμισης.
Οι προθεσμίες για τις αιτήσεις
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέσουν αίτηση για τις 72 δόσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Αντίθετα, για την υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό δεν έχει τεθεί συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία, γεγονός που παρέχει μεγαλύτερη χρονική ευχέρεια στους οφειλέτες.
Στη ρύθμιση των 72 δόσεων, η κατώτατη μηνιαία καταβολή ανέρχεται σε 30 ευρώ. Επομένως, για να αξιοποιήσει κάποιος το σύνολο των 72 μηνιαίων δόσεων, θα πρέπει η βασική οφειλή που εντάσσεται στη ρύθμιση να είναι τουλάχιστον 2.160 ευρώ.
Στον εξωδικαστικό, ο αριθμός των δόσεων δεν επιλέγεται ελεύθερα από τον αιτούντα, αλλά υπολογίζεται αυτοματοποιημένα από τον αλγόριθμο της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Ο υπολογισμός βασίζεται στη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη και στα διαθέσιμα οικονομικά και περιουσιακά του στοιχεία.
Για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης μπορούν να εγκριθούν έως 240 δόσεις, ενώ για χρέη προς τράπεζες και servicers η διάρκεια αποπληρωμής μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 420 δόσεις.
Διαφορά υπάρχει και στο κόστος χρηματοδότησης. Το επιτόκιο της ρύθμισης των 72 δόσεων διαμορφώνεται στο 5,84%, ενώ στον εξωδικαστικό μηχανισμό το επιτόκιο ανέρχεται σε 3% και παραμένει σταθερό σε όλη τη διάρκεια της συμφωνίας.
Πότε μπορεί να υπάρξει «κούρεμα»
Η ρύθμιση των 72 δόσεων δεν παρέχει δυνατότητα διαγραφής μέρους της οφειλής. Ο φορολογούμενος καλείται να εξοφλήσει το σύνολο του ποσού που έχει βεβαιωθεί, μαζί με τις επιβαρύνσεις που προβλέπονται από τη ρύθμιση.
Στον εξωδικαστικό μηχανισμό, αντίθετα, μπορεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να προκύψει μερική διαγραφή της βασικής οφειλής, των προσαυξήσεων, των τόκων ή των προστίμων. Το ύψος του ενδεχόμενου «κουρέματος» καθορίζεται από τον αλγόριθμο, την αξία της περιουσίας και την εκτιμώμενη δυνατότητα αποπληρωμής του αιτούντος.
Οι όροι ένταξης στις 72 δόσεις
Για να ενεργοποιηθεί η ρύθμιση των 72 δόσεων, θα πρέπει κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης να πληρούνται σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ο οφειλέτης δεν πρέπει να έχει άλλες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις που παραμένουν αρρύθμιστες. Εφόσον υπάρχουν χρέη τα οποία δεν καλύπτονται από τη νέα ρύθμιση, οφείλει να τα εξοφλήσει ή να τα τακτοποιήσει με νόμιμο τρόπο μέσα σε έναν μήνα από την υπαγωγή του στις 72 δόσεις.
Παράλληλα, θα πρέπει να έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών, για τις οποίες η σχετική προθεσμία είχε λήξει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Επιπλέον, ο αιτών δεν πρέπει να έχει καταδικαστεί για αδικήματα φοροδιαφυγής ή λαθρεμπορίας.
Στην περίπτωση του εξωδικαστικού μηχανισμού, με την οριστική υποβολή της αίτησης ο οφειλέτης δίνει τη συγκατάθεσή του για την άρση του τραπεζικού και του φορολογικού απορρήτου. Με αυτόν τον τρόπο επιτρέπεται στην πλατφόρμα και στους πιστωτές να αντλήσουν τα αναγκαία στοιχεία για την αξιολόγηση της πραγματικής οικονομικής του κατάστασης.
Πώς χάνεται η ρύθμιση
Η ρύθμιση των 72 δόσεων μπορεί να χαθεί, με αποτέλεσμα να καθίσταται άμεσα απαιτητό το σύνολο του ανεξόφλητου υπολοίπου της οφειλής, εφόσον ο φορολογούμενος δεν τηρεί συγκεκριμένους όρους.
Η απώλεια επέρχεται όταν ο οφειλέτης δεν πληρώσει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις ή όταν καθυστερήσει τις δύο τελευταίες δόσεις της ρύθμισης για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών.
Η ρύθμιση παύει επίσης να ισχύει εάν, μετά την παρέλευση ενός μήνα από την ένταξή του, ο φορολογούμενος δεν έχει εξοφλήσει, δεν έχει υπαγάγει σε πάγια ρύθμιση ή δεν έχει τακτοποιήσει με άλλο νόμιμο τρόπο τις υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες οφειλές του προς τη φορολογική διοίκηση, οι οποίες υπήρχαν κατά την ημερομηνία της αίτησης αλλά δεν καλύπτονταν από τις 72 δόσεις.
Απώλεια προβλέπεται ακόμη όταν, κατά τη διάρκεια της ρύθμισης, δημιουργηθούν νέες οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση και ο οφειλέτης δεν τις εξοφλήσει ή δεν τις ρυθμίσει νόμιμα μέσα σε τρεις μήνες από τη λήξη της προθεσμίας καταβολής τους.
Η συνέπεια είναι ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς αναβιώνει άμεσα το υπόλοιπο της οφειλής και η φορολογική διοίκηση μπορεί να ενεργοποιήσει τα προβλεπόμενα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Ποια επιλογή είναι καταλληλότερη
Η ρύθμιση των 72 δόσεων θεωρείται περισσότερο συμφέρουσα για όσους έχουν παλαιές οφειλές αποκλειστικά προς την Εφορία ή τον ΕΦΚΑ και μπορούν να ανταποκριθούν στην αποπληρωμή τους μέσα σε έξι χρόνια.
Μπορεί επίσης να αποτελεί προτιμότερη λύση για φορολογουμένους με υψηλότερα εισοδήματα ή σημαντική ακίνητη και κινητή περιουσία, οι οποίοι ενδέχεται να μην εξασφαλίσουν ιδιαίτερα ευνοϊκή πρόταση μέσω του εξωδικαστικού. Παράλληλα, τους απαλλάσσει από τη διαδικασία αξιολόγησης μέσω αλγορίθμου και από την άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι συνήθως πιο κατάλληλος για οφειλέτες που έχουν χρέη προς πολλούς διαφορετικούς πιστωτές, όπως τράπεζες, servicers, Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία και δήμους, και επιθυμούν να τα αντιμετωπίσουν συνολικά με μία ενιαία αίτηση.
Απευθύνεται επίσης σε όσους χρειάζονται σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής από τις 72 δόσεις ή θέλουν να διεκδικήσουν τη δυνατότητα μερικής διαγραφής της οφειλής τους.
Ιδιαίτερα οι οφειλέτες με περιορισμένα εισοδήματα, χαμηλή δυνατότητα αποπληρωμής και μικρή ή μηδενική περιουσία ενδέχεται να έχουν αυξημένες πιθανότητες να λάβουν πρόταση με πολλές δόσεις και ουσιαστικό «κούρεμα».
Η τελική επιλογή, πάντως, δεν μπορεί να είναι ίδια για όλους. Θα πρέπει να βασίζεται στο ύψος και στην ηλικία των οφειλών, στον αριθμό των πιστωτών, στην περιουσιακή κατάσταση, στο διαθέσιμο μηνιαίο εισόδημα και στη δυνατότητα σταθερής εξυπηρέτησης της ρύθμισης σε βάθος χρόνου.
Διαβάστε ακόμη
Διχασμένη η Wall Street για την πορεία των αγορών λόγω ΑΙ
JP Morgan: Πετρέλαιο, επιτόκια και τεχνητή νοημοσύνη καθορίζουν τις αγορές
Mere: Οι κυρώσεις της ΕΕ «πάγωσαν» και τα 11 καταστήματα στην Ελλάδα (pic)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ