Έναν κύκλο έντονης ανησυχίας και φόβου για την ασφάλεια των σπιτιών τους έχει ανοίξει στην Κυψέλη η διέλευση του μετροπόντικα της Γραμμής 4 του Μετρό. Ρωγμές σε τοίχους, πόρτες και παράθυρα που δεν ανοίγουν, νερά σε υπόγεια και ενδείξεις καθίζησης συνθέτουν την εικόνα που περιγράφουν δεκάδες κάτοικοι, οι οποίοι ζητούν πλέον ανεξάρτητο έλεγχο των κτιρίων και πλήρη δημοσιοποίηση των μετρήσεων του έργου.
Σύμφωνα με την Πρωτοβουλία Κατοίκων, τουλάχιστον 20 πολυκατοικίες έχουν εμφανίσει προβλήματα στην ευρύτερη ζώνη από την πλατεία Κυψέλης έως την οδό Ευβοίας. Οι ζημιές, όπως καταγγέλλουν, άρχισαν να εμφανίζονται και να εξελίσσονται την περίοδο κατά την οποία ο μετροπόντικας διέσχιζε το υπέδαφος μεταξύ πλατείας Κυψέλης και Ευελπίδων.
Το θέμα περνά σήμερα στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων, την ώρα που οι κάτοικοι προετοιμάζουν ομαδικό εξώδικο και ζητούν από τον δήμο να παρέμβει απέναντι στην Ελληνικό Μετρό, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και την ανάδοχο κοινοπραξία ΑΒΑΞ – Ghella – Alstom.
«Τα σπίτια ράγιζαν μέρα με τη μέρα»
Η αναστάτωση ξεκίνησε πριν από περίπου δύο μήνες. Σχεδόν την ίδια περίοδο είχε σημειωθεί στην Κυψέλη και το περιστατικό διαρροής υλικού που έμοιαζε με υγρό τσιμέντο σε δρόμους της περιοχής και για το οποίο υπήρξαν καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις.
Από τότε, οι μαρτυρίες των κατοίκων περιγράφουν ένα φαινόμενο που δεν εκδηλώθηκε στιγμιαία αλλά εξελίχθηκε σταδιακά. Ρωγμές μεγάλωναν στους τοίχους, κουφώματα μετακινούνταν και πόρτες άρχισαν να μπλοκάρουν. Σε υπόγεια εμφανίστηκαν νερά, ενώ καταγγέλλονται ακόμη και περιπτώσεις στις οποίες η παραμόρφωση εξώπορτων δυσκόλεψε την έξοδο ενοίκων από τα κτίρια.
Κάτοικοι κάνουν επίσης λόγο για μετακινήσεις μεταξύ γειτονικών πολυκατοικιών και προβλήματα στους αρμούς που τις χωρίζουν.
«Ήταν σαν ένας σεισμός που συνεχιζόταν για μέρες», αναφέρουν στο ψήφισμα της ανοιχτής συνέλευσής τους.
Η κατάσταση οδήγησε ορισμένους ενοίκους να φύγουν προσωρινά από τα σπίτια τους, ενώ ενοικιαστές, σύμφωνα με την Πρωτοβουλία, εγκατέλειψαν οριστικά τη γειτονιά.
Η Ελληνικό Μετρό αναγνωρίζει «μετακινήσεις»
Την ύπαρξη προβλημάτων σε τουλάχιστον ένα από τα κτίρια της περιοχής έχει αναγνωρίσει εγγράφως και η Ελληνικό Μετρό. Σε επιστολή της προς ενοίκους πολυκατοικίας στην οδό Κυψέλης, η εταιρεία αναφέρεται σε «μετακινήσεις» που καταγράφηκαν τις πρώτες μέρες του Μαρτίου του 2026. Τις αποδίδει στις «δυσμενείς γεωλογικές συνθήκες» που συνάντησε το έργο στο συγκεκριμένο σημείο. Μετά τις αυτοψίες, διαπιστώθηκαν, σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο, «ρηγματώσεις σε τοιχοποιίες πλήρωσης», καθώς και δυσχέρειες στη λειτουργία θυρών διαμερισμάτων και κοινόχρηστων χώρων.
Η Ελληνικό Μετρό αναφέρει ότι ενίσχυσε το δίκτυο ενόργανων μετρήσεων και υποστηρίζει ότι, μετά την απομάκρυνση των εργασιών διάνοιξης από το συγκεκριμένο σημείο, δεν καταγράφονται νέες μετακινήσεις.
Διαβεβαιώνει επίσης ότι, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, «δεν τεκμηριώνεται κανένας επηρεασμός της υφιστάμενης στατικής επάρκειας» του συγκεκριμένου κτιρίου. Για τους κατοίκους, όμως, το ερώτημα είναι ποια είναι αυτά τα δεδομένα και γιατί δεν μπορούν να τα εξετάσουν ανεξάρτητοι μηχανικοί;
Οι μετρήσεις που ζητούν και δεν παίρνουν
Η πρόσβαση στα στοιχεία παρακολούθησης έχει εξελιχθεί σε ένα από τα κεντρικά σημεία της αντιπαράθεσης.
Οι κάτοικοι δηλώνουν ότι έχουν ζητήσει επανειλημμένα τις γεωτεχνικές και άλλες μετρήσεις, καθώς και τις καταγραφές των οργάνων που παρακολουθούν τις μετακινήσεις εδάφους και κτιρίων. Στόχος τους είναι τα στοιχεία να εξεταστούν από δικούς τους μηχανικούς ώστε να διαπιστωθεί εάν το φαινόμενο έχει σταθεροποιηθεί.
Η Ελληνικό Μετρό αρνείται να διαθέσει τα δεδομένα. Όπως αναφέρει στην επιστολή της, η διαχείριση και η αξιολόγησή τους «εν συνόλω» μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο από την εξειδικευμένη ομάδα μελετητών του έργου.
Η θέση αυτή αντί να καθησυχάσει τους κατοίκους έχει ενισχύσει την καχυποψία τους. Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι δεν ζητούν να ερμηνεύσουν μόνοι τους τεχνικά δεδομένα, αλλά να μπορούν να τα αξιολογήσουν ανεξάρτητοι επιστήμονες.
Το μεγάλο ερώτημα για τη στατική ασφάλεια
Όπως επισημαίνουν, κανείς από τους κατοίκους δεν υποστηρίζει ότι έχει αποδειχθεί πως οι πολυκατοικίες είναι στατικά ανεπαρκείς. Αυτό που λένε είναι ότι, χωρίς πλήρεις δομοστατικούς ελέγχους και χωρίς πρόσβαση στις μετρήσεις, δεν μπορεί να αποκλειστεί με την ίδια βεβαιότητα το αντίθετο. Η πρόσφατη κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα έχει επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κλίμα και έχει εντείνει τις ανησυχίες. Οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι οι έλεγχοι της αναδόχου περιορίστηκαν σε οπτικές αυτοψίες των ζημιών και δεν συνοδεύτηκαν από ολοκληρωμένες δομοστατικές αξιολογήσεις.
Εργασίες αποκατάστασης με αντάλλαγμα την παραίτηση από απαιτήσεις
Ακόμη μεγαλύτερη ένταση προκαλούν οι καταγγελίες για τον τρόπο αποκατάστασης των ζημιών.
Σύμφωνα με το ψήφισμα των κατοίκων, συνεργεία της αναδόχου κοινοπραξίας εμφανίστηκαν σε κτίρια και προσφέρθηκαν να στοκάρουν τις ρωγμές και να διορθώσουν πόρτες και παράθυρα που δεν λειτουργούσαν σωστά.
Οι ίδιοι καταγγέλλουν ότι τους ζητήθηκε να υπογράψουν πως δεν έχουν άλλες απαιτήσεις από την εταιρεία.
Η Πρωτοβουλία θεωρεί ότι η κάλυψη των εμφανών ρωγμών πριν από ανεξάρτητους τεχνικούς ελέγχους μπορεί να εξαφανίσει στοιχεία κρίσιμα για τη μελλοντική αξιολόγηση των ζημιών.
Οι ιδιοκτήτες καλούνται να πληρώσουν τους ελέγχους
Κάτοικοι αναφέρουν ότι απευθύνθηκαν και στην Πολεοδομία, η οποία, σύμφωνα με τις καταγγελίες τους, διαπίστωσε τις ρηγματώσεις αλλά τους παρέπεμψε σε ιδιώτες μηχανικούς για τη σύνταξη στατικών μελετών.
Το κόστος μιας ολοκληρωμένης στατικής αυτοψίας υπολογίζεται, κατά τους ίδιους, σε περίπου 3.000 ευρώ. Η ανασφάλεια έχει πλέον εξαπλωθεί και πέρα από τα κτίρια που έχουν εμφανίσει εμφανείς ζημιές. Ιδιοκτήτες γειτονικών πολυκατοικιών προχωρούν με δική τους πρωτοβουλία σε προαποτυπώσεις, ώστε να υπάρχει καταγεγραμμένη η σημερινή κατάσταση των ακινήτων τους.
Νέος πονοκέφαλος για τη Γραμμή 4
Οι εξελίξεις στην Κυψέλη δημιουργούν ακόμη ένα μοχλό πίεσης για τη Γραμμή 4, η οποία ήδη έχει απομακρυνθεί σημαντικά από το αρχικό της χρονοδιάγραμμα και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα σε ορισμένους σταθμούς με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα στον Ευαγγελισμό.
Οι αντιδράσεις του εφοπλιστή Πατέρα για την χωροθέτηση του σταθμού και η πρόσφατη απόρριψη εναλλακτικού σχεδίου που πρότεινε η Ελληνικό Μετρό, συνεχίζουν να δημιουργούν αβεβαιότητα για το τελικό χρονοδιάγραμμα του έργου. Η ολοκλήρωση της Γραμμής 4 έχει μετατεθεί για το 2032, από το 2029 που προβλεπόταν όταν υπογράφηκε η σύμβαση. Πλέον μένει να φανεί εάν η υπόθεση των καθιζήσεων και των ζημιών στα κτίρια θα προκαλέσει νέες επιπτώσεις στην πορεία των εργασιών.
Η ανάδοχος κοινοπραξία παραπέμπει στην Ελληνικό Μετρό, ενώ το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει ενημερωθεί για το ζήτημα και παρακολουθεί την εξέλιξή του.
Στο τραπέζι ανεξάρτητοι έλεγχοι και αποζημιώσεις
Οι κάτοικοι ζητούν πλέον δωρεάν και πλήρη δομοστατικό έλεγχο από το ΤΕΕ για όλα τα κτίρια που έχουν εμφανίσει ζημιές ή βρίσκονται μέσα στη ζώνη επιρροής της διάνοιξης. Παράλληλα, απαιτούν να δημοσιοποιηθούν τα δεδομένα των μετρήσεων, να αποκατασταθούν πλήρως οι ζημιές με ευθύνη και δαπάνη της Ελληνικό Μετρό και του αναδόχου και να καλυφθεί το κόστος των τεχνικών πραγματογνωμοσυνών.
Ζητούν επίσης αποζημιώσεις για αποδεδειγμένη απώλεια χρήσης ακινήτων ή εισοδήματος και τη σύσταση επιτροπής παρακολούθησης με τη συμμετοχή του υπουργείου Υποδομών, του Δήμου Αθηναίων, του ΤΕΕ, επιστημονικών φορέων και εκπροσώπων των κατοίκων.
Διαβάστε ακόμη
Όμιλος Πλακεντία: Στόχος τα €20 εκατ. με αιχμή την εκπαίδευση και την επέκταση του δικτύου (pics)
Η νέα ευκαιρία για την αεροπορία και τον αεροπορικό τουρισμό περνά από τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα