Σε ευρύ αυτοδιοικητικό μέτωπο εξελίσσονται οι αντιδράσεις για τις προτεινόμενες Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) στα βόρεια προάστια της Αθήνας, με έξι δήμους των βορείων προαστίων να ενώνουν τις δυνάμεις τους και να ζητούν την απόσυρση της μελέτης που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, εκφράζοντας φόβους για αύξηση της οικοδομικής πυκνότητας και αλλοίωση της φυσιογνωμίας των περιοχών τους.
Το ζήτημα κυριάρχησε σε μια μαραθώνια, τετράωρη συνεδρίαση του έκτακτου Δημοτικού Συμβουλίου Φιλοθέης–Ψυχικού που πραγματοποιήθηκε χθες αργά το απόγευμα, με τη δημοτική αρχή, τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, βουλευτές και τους νομικούς να αναδεικνύουν τις πολεοδομικές και νομικές διαστάσεις του σχεδιασμού.
Η κινητοποίηση αποκτά πλέον ευρύτερη θεσμική διάσταση, καθώς στο ζήτημα παρεμβαίνει και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής (ΠΕΔ Αττικής). Ο πρόεδρός της και δήμαρχος Γαλατσίου, Γιώργος Μαρκόπουλος, έχει συγκαλέσει για την Παρασκευή το πρωί συνάντηση των δημάρχων στα γραφεία της Ένωσης, με στόχο τον συντονισμό των επόμενων κινήσεων και την επιδίωξη παρέμβασης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Στην πρώτη γραμμή των αντιδράσεων βρίσκεται ο Δήμος Φιλοθέης–Ψυχικού, με τον δήμαρχο, Χαράλαμπο Μπονάτσο, να διαμηνύει ότι η θέση της δημοτικής αρχής είναι ξεκάθαρη: «Ή αποσύρεται η μελέτη ή εξαιρούμαστε». Το αίτημα αφορά πρωτίστως την πλήρη απόσυρση του σχεδιασμού για τον Βόρειο Τομέα Αθηνών και, εφόσον αυτό δεν καταστεί εφικτό, την εξαίρεση της Φιλοθέης, του Ψυχικού και του Νέου Ψυχικού από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις.
Το μέτωπο των δήμων
Στο κοινό μέτωπο συμμετέχουν επίσης οι δήμοι Λυκόβρυσης–Πεύκης, Νέας Ιωνίας, Παπάγου–Χολαργού, Χαλανδρίου, και Κηφισιάς.
Οι δήμοι έχουν ήδη απευθυνθεί με κοινή επιστολή προς τον πρωθυπουργό, ζητώντας την απόσυρση της στρατηγικής μελέτης, ενώ στη συνεδρίαση έγινε αναφορά και στην προγραμματιζόμενη ενημέρωση των κατοίκων στο Κολέγιο Αθηνών στις 30 Νοεμβρίου προκειμένου να παρουσιαστούν οι προβλέψεις του σχεδιασμού και οι ενδεχόμενες επιπτώσεις του.
Η παρέμβαση της ΠΕΔ Αττικής σηματοδοτεί την προσπάθεια διεύρυνσης των αντιδράσεων πέρα από τα όρια των έξι δήμων.
Κοινός παρονομαστής των ενστάσεων είναι η εκτίμηση των δημοτικών αρχών ότι η μελέτη δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις ιδιαίτερες πολεοδομικές συνθήκες, τις υφιστάμενες υποδομές και τις πιέσεις που ήδη δέχονται οι συγκεκριμένες περιοχές.
Μπονάτσος: Καμία πρόσθετη επιβάρυνση στις κηπουπόλεις
Ο δήμαρχος Φιλοθέης–Ψυχικού, μιλώντας στο δημοτικό συμβούλιο τόνισε ότι η διατήρηση του προαστιακού χαρακτήρα της περιοχής αποτελεί αποτέλεσμα διαχρονικών αγώνων των δημοτικών αρχών και των κατοίκων και αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στις στρεβλώσεις που δημιούργησε ο ΝΟΚ.
Ο Χαράλαμπος Μπονάτσος μίλησε για την ανάγκη προστασίας του οικιστικού χαρακτήρα των βορείων προαστίων, ιδιαίτερα υπό το βάρος της κλιματικής αλλαγής, εκφράζοντας την κατηγορηματική αντίθεσή του στην πρόσθετη δόμηση. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεων από την αύξηση του συντελεστή δόμησης επικαλέστηκε τα μεγάλα κτιριακά συγκροτήματα που έχουν ανεγερθεί κατά μήκος της λεωφόρου Κηφισίας, στο ύψος του Αμαρουσίου. «Χιλιοστό επιπλέον τσιμέντου δεν μπορούμε να δεχτούμε», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στην κοινή επιστολή προς τον πρωθυπουργό, επισήμανε ότι οι δήμοι του Βόρειου Τομέα που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό για την υποδοχή πρόσθετου συντελεστή δόμησης έχουν διαμορφώσει κοινό μέτωπο, ζητώντας την απόσυρση των σχετικών προβλέψεων. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι, παρότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει νομοθετική ρύθμιση που να μπορεί να προσβληθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας, οι δήμοι είναι αποφασισμένοι να εξαντλήσουν κάθε διαθέσιμο ένδικο μέσο.
Ο δήμαρχος εξέφρασε την κατηγορηματική αντίθεσή του στην προοπτική περαιτέρω αύξησης της οικοδομικής πυκνότητας, επισημαίνοντας ότι οι περιοχές έχουν ήδη φτάσει στα όρια των δυνατοτήτων τους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κυκλοφοριακή συμφόρηση που αντιμετωπίζουν οι βασικοί οδικοί άξονες, από τη λεωφόρο Κηφισίας και τη Μεσογείων έως τις καθημερινές μετακινήσεις που προκαλεί η λειτουργία μεγάλων ιδιωτικών σχολικών μονάδων.
Στη συζήτηση επισημάνθηκε επίσης ότι η περιοχή αντιμετωπίζει και άλλες πιέσεις, με αναφορά μεταξύ άλλων στη σχεδιαζόμενη μετεγκατάσταση του καζίνο στο Μαρούσι, γεγονός που, σύμφωνα με τη δημοτική πλευρά, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να εξετάζεται συνολικά η επιβάρυνση των υποδομών.
Η δημοτική αρχή υποστηρίζει ότι η προστασία του Ψυχικού και της Φιλοθέης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα συντελεστών δόμησης, καθώς συνδέεται με τη διατήρηση του πρασίνου, των ελεύθερων χώρων, των χαμηλών κτιρίων και της ποιότητας ζωής των κατοίκων.
Αλεξοπούλου: Οι αυξήσεις των συντελεστών και τα 34.313 επιπλέον τετραγωνικά
Το ιστορικό της μελέτης, τις προβλέψεις της και τις προτεινόμενες μεταβολές των συντελεστών δόμησης παρουσίασε στην έναρξη της συνεδρίασης η πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Φιλοθέης–Ψυχικού, Αικατερίνη Αλεξοπούλου, αναδεικνύοντας το μέγεθος της πρόσθετης οικοδομικής επιβάρυνσης που θα μπορούσε να προκύψει στις τρεις δημοτικές ενότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, οι προτεινόμενες ζώνες καλύπτουν συνολική έκταση περίπου 251 στρεμμάτων, δημιουργώντας δυνατότητα πρόσθετης δόμησης 34.313 τετραγωνικών μέτρων.
Στο Ψυχικό, σε ζώνη έκτασης 53.206 τετραγωνικών μέτρων, προτείνεται αύξηση του συντελεστή δόμησης από 0,60 σε 0,80, δηλαδή κατά 33,3%. Τα επιτρεπόμενα ύψη αυξάνονται κατά ένα όροφο και η μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη μπορεί να φτάσει έως και 60%. Η πρόσθετη δυνητική δόμηση υπολογίζεται σε 7.570 τετραγωνικά μέτρα, ενώ η εκτιμώμενη πληθυσμιακή αύξηση φτάνει τους 144 κατοίκους.
Αντίστοιχα, στη Φιλοθέη, η προτεινόμενη ζώνη εκτείνεται σε 108.723 τετραγωνικά μέτρα, με τον συντελεστή δόμησης να αυξάνεται επίσης από 0,60 σε 0,80. Ισχύουν τα ίδια ύψη και η ίδια κάλυψη. Στην δημοτική ενότητα, η πρόσθετη δυνητική δόμηση ανέρχεται σε 15.225 τετραγωνικά μέτρα, με εκτιμώμενη αύξηση του πληθυσμού κατά 274 κατοίκους.
Στο Νέο Ψυχικό, η προτεινόμενη ζώνη καλύπτει 89.197 τετραγωνικά μέτρα και προβλέπει διαφοροποιημένη αύξηση του συντελεστή δόμησης. Στο πρώτο τμήμα από 1,20 σε 1,43, με τα ύψη να αυξάνονται επίσης κατά ένα όροφο και με κάλυψη 60% . Στο δεύτερο τμήμα ο ΣΔ αυξάνεται από 1,20 σε 1,30 με τα ίδια ύψη και κάλυψη. Η πρόσθετη δυνητική δόμηση υπολογίζεται σε 11.518 τετραγωνικά μέτρα, με εκτιμώμενη αύξηση κατά 259 κατοίκους. Αθροιστικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, η μελέτη προβλέπει δυνατότητα εγκατάστασης 677 επιπλέον κατοίκων στις τρεις δημοτικές ενότητες.
Η κ. Αλεξοπούλου υπενθύμισε επίσης ότι, ήδη από τη δεκαετία του 1990, το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει ακυρώσει, με διαδοχικές αποφάσεις του και έπειτα από προσφυγές του δήμου, ρυθμίσεις για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, κρίνοντας ότι δεν συνάδουν με τις επιταγές του άρθρου 24 του Συντάγματος για την προστασία του περιβάλλοντος.
Η προστασία των κηπουπόλεων και οι αποφάσεις του ΣτΕ
Η πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του πολεοδομικού χαρακτήρα της Φιλοθέης και του Ψυχικού, επικαλούμενη το ειδικό καθεστώς των δύο περιοχών ως κηπουπόλεων και τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Όπως επισημάνθηκε στη συνεδρίαση, η μελέτη αναγνωρίζει τον χαρακτήρα τους ως κηπουπόλεων, αλλά παράλληλα αναφέρει ότι δεν εμπίπτουν στις περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, διατύπωση που προκάλεσε την αντίδραση της δημοτικής πλευράς.
Η κ. Αλεξοπούλου υποστήριξε ότι οι χαμηλοί συντελεστές δόμησης, η περιορισμένη κάλυψη και οι ειδικοί όροι για τα ύψη των κτιρίων αποτελούν βασικά στοιχεία της πολεοδομικής προστασίας της περιοχής και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως περιθώριο για πρόσθετη οικοδομική εκμετάλλευση.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά στο επιχείρημα που, σύμφωνα με την παρουσίασή της, περιλαμβάνεται στη μελέτη, ότι ο συντελεστής δόμησης 0,60 του Ψυχικού, σε σύγκριση με υψηλότερους συντελεστές γειτονικών περιοχών, όπως το Χαλάνδρι δημιουργεί δυνατότητες αύξησης της δόμησης.
Η δημοτική αρχή απορρίπτει αυτή την προσέγγιση, θεωρώντας ότι οι ειδικοί περιορισμοί δεν αποτελούν πολεοδομικό προνόμιο που μπορεί να ανατραπεί, αλλά αναπόσπαστο στοιχείο της φυσιογνωμίας των κηπουπόλεων.
Για το Νέο Ψυχικό, το οποίο δεν έχει τον ίδιο χαρακτηρισμό κηπούπολης, έγινε αναφορά στις ιδιαίτερες πολεοδομικές ρυθμίσεις και στις προηγούμενες δικαστικές διεκδικήσεις για την προστασία του οικιστικού χαρακτήρα του.
Παπαδημητρίου: «Μυρίστηκαν αίμα οι εργολάβοι και θέλουν να τα σαρώσουν όλα»
Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο αναφέρθηκε στα εργολαβικά συμφέροντα και στις πιέσεις για πρόσθετη οικοδομική εκμετάλλευση ο νομικός σύμβουλος του δήμου Βασίλης Παπαδημητρίου, συνδέοντας τις προτεινόμενες Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης με τον κίνδυνο ανατροπής των πολεοδομικών περιορισμών που προστατεύουν την περιοχή.
«Μυρίστηκαν αίμα οι εργολάβοι και θέλουν να τα σαρώσουν όλα», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις δυνατότητες πρόσθετης δόμησης που θα μπορούσε να δημιουργήσει ο νέος σχεδιασμός.
Ο κ. Παπαδημητρίου υπενθύμισε τις δικαστικές μάχες του παρελθόντος για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης και τις δικαιώσεις του Δήμου από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ αναφέρθηκε και στον Μπάμπη Βωβό, στο πλαίσιο της ιστορικής αναδρομής σε παλαιότερες υποθέσεις μεταφοράς συντελεστή.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον κίνδυνο μεταφοράς δικαιωμάτων δόμησης από άλλους δήμους προς τις προτεινόμενες ζώνες των βορείων προαστίων, επισημαίνοντας ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η έκταση της πρόσθετης δόμησης, αλλά και η προέλευση των δικαιωμάτων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν.
Κατά την ερμηνεία που παρουσίασε, ο νόμος 4759/2020 δεν αποκλείει ρητά τη διαδημοτική μεταφορά συντελεστή δόμησης, γεγονός που, όπως υποστήριξε, δημιουργεί τον κίνδυνο οι περιοχές υποδοχής να επιβαρυνθούν με πρόσθετα τετραγωνικά χωρίς αντίστοιχο τοπικό πολεοδομικό όφελος.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.