Οι επενδυτές και οι αναλυτές υποστηρίζουν εδώ και καιρό την άποψη ότι η αγορά πετρελαίου οδεύει προς υπερπροσφορά μέχρι το 2026 — και ότι αυτή θα μπορούσε να φτάσει τα 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και να πιέσει ακόμη περισσότερο τις παγκόσμιες τιμές.
Ωστόσο, η αιφνιδιαστική ανακοίνωση την περασμένη Τετάρτη για την επιβολή κυρώσεων από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ εναντίον των δύο μεγαλύτερων παραγωγών πετρελαίου της Ρωσίας έχει αλλάξει τα δεδομένα.
Το συμπέρασμα είναι πως η υπερπροσφορά πετρελαίου — που σήμερα ανέρχεται σε περίπου 1,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα — θα συνεχιστεί σχεδόν σίγουρα μέχρι το 2026. Ωστόσο, λόγω των γεωπολιτικών ανατροπών, ενδέχεται να μην αυξηθεί τόσο πολύ όσο αναμενόταν προηγουμένως.
Για τον τομέα του πετρελαίου, μια μικρότερη υπερπροσφορά θα μπορούσε να σημαίνει στήριξη των τιμών σε έναν κλάδο που ήδη αντιμετωπίζει προβλήματα. Για τους καταναλωτές, θα μπορούσε να σημαίνει ελαφρώς υψηλότερες από τις αναμενόμενες τιμές στη βενζίνη, καθώς το αργό πετρέλαιο αποτελεί περίπου το ήμισυ του κόστους του.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το Brent έχουν υποχωρήσει κατά περισσότερο από 13% από την αρχή του έτους, κυμαινόμενα γύρω στα 64 δολάρια.
Το αμερικανικό σημείο αναφοράς, το West Texas Intermediate έχει ακολουθήσει την ίδια πορεία και έχει υποχωρήσει περισσότερο από 14%, διαπραγματευόμενο γύρω στα 60 δολάρια.
Ωστόσο, τα δύο σημεία αναφοράς έχουν καταγράψει σχετικά σταθερές τιμές τους τελευταίους έξι μήνες. Από τη μία πλευρά, η ζήτηση παρέμεινε σχετικά ισχυρή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η Κίνα έχει συσσωρεύσει αποθέματα πέραν των εγχώριων αναγκών της, γεγονός που «απορρόφησε μεγάλο μέρος του πλεονάσματος» που διαφορετικά θα μπορούσε να ωθήσει τις τιμές προς τα κάτω.
Εκτός της Κίνας, η ζήτηση στη Μέση Ανατολή για το έτος παρέμεινε σταθερότερη από το αναμενόμενο, ενώ η Ινδία αύξησε τις αγορές της καθώς το ρωσικό αργό πετρέλαιο έγινε φθηνότερο.
Ταυτόχρονα, ο OΠEΚ+ αύξησε τους μηνιαίους στόχους παραγωγής του για έξι συνεχόμενους μήνες, συμφωνώντας πρόσφατα να αυξήσει την παραγωγή κατά 137.000 βαρέλια την ημέρα. Υπάρχουν τώρα σχεδόν 1,4 δισεκατομμύρια βαρέλια παγκοσμίως σε δεξαμενόπλοια εν πλω μετά από μια ρεκόρ άνοδο 10 εβδομάδων, ενώ η Κίνα μπορεί να αποθηκεύσει μόνο μια συγκεκριμένη ποσότητα πετρελαίου, ακόμη και αν η χώρα επιδιώκει να αυξήσει την αποθηκευτική της ικανότητα.
Η πιο πρόσφατη πρόβλεψη τoυ ΙΕΑ προβλέπει ότι η υπερπροσφορά θα μπορούσε να φτάσει τα 4 δισεκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2026, διπλασιάζοντας το μέσο επίπεδο πλεονάσματος των 1,9 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα μεταξύ Ιανουαρίου και Σεπτεμβρίου.
Η ιδέα μιας μεγάλης επερχόμενης υπερπροσφοράς παρέμεινε σχετικά αδιαμφισβήτητη μέχρι τις 22 Οκτωβρίου, όταν το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε το νέο κύμα κυρώσεων κατά της Rosneft και της Lukoil. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης Brent και WTI σημείωσαν άνοδο άνω του 5%, καταγράφοντας τα μεγαλύτερα εβδομαδιαία κέρδη από τον Ιούνιο. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η Rosneft και η Lukoil εξάγουν συνολικά περίπου 3 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα.
Αυτή τη στιγμή, οι αναλυτές της Goldman Sachs προβλέπουν ότι περίπου 500.000 έως 600.000 βαρέλια την ημέρα πετρελαίου κινδυνεύουν να αποσυρθούν από την αγορά το 2026. Αν αυτό ισχύσει, οι αναλυτές προβλέπουν πτώση των τιμών κατά περίπου 15% στα 56 και 52 δολάρια ανά βαρέλι για το Brent και το WTI αντίστοιχα, πλήττοντας περαιτέρω έναν κλάδο που ήδη λειτουργεί με οριακά περιθώρια κέρδους.
Ωστόσο, εάν οι κυρώσεις εφαρμοστούν με πολύ μεγαλύτερη αυστηρότητα και μειώσουν την προσφορά της Ρωσίας κατά 1,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, η παγκόσμια προσφορά θα μειωθεί απότομα και η επερχόμενη υπερπροσφορά θα είναι πολύ πιο περιορισμένη, ωθώντας τις τιμές πάνω από τα 84 και 70 δολάρια, πριν σταθεροποιηθούν στα 73 και 63 δολάρια, αντίστοιχα.
Εν τω μεταξύ, η υπερπροσφορά το 2025 δεν έχει επίσης αποδειχθεί μέχρι στιγμής τόσο σοβαρή όσο είχε προβλεφθεί, όπως δήλωσε ο αναλυτής της Mizuho, Nιτίν Κουμάρ, στο Yahoo Finance. Ο αναλυτής τόνισε ότι αυτό του υποδεικνύει ότι η υπερπροσφορά του επόμενου έτους πιθανότατα δε θα είναι τόσο σοβαρή όσο πιστεύει η αγορά.
Η πετρελαϊκή βιομηχανία ελπίζει ότι οι τιμές θα παραμείνουν σταθερές χάρη σε κάποιο μαγικό συνδυασμό παραγόντων της αγοράς, ακόμα κι αν αυτό είναι απίθανο. Η τιμή ισορροπίας στην οποία οι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορούν να αποκομίσουν κέρδη από τις γεωτρήσεις είναι 63 δολάρια ανά βαρέλι, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Fed του Κάνσας Σίτι.
Το σημείο στο οποίο οι τιμές είναι αρκετά υψηλές ώστε να ενθαρρύνουν την αύξηση των γεωτρήσεων είναι ακόμη υψηλότερο, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στην έρευνα, στα 78 δολάρια ανά βαρέλι — ένα επίπεδο που το WTI δεν έχει καταγράψει από τον Ιανουάριο.
Τελικά, τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς φαίνονται ισχυρά εκ πρώτης όψεως, δήλωσε ο Τζιμ Μπέρκχαρντ της S&P Global. Το μέγεθος της υπερπροσφοράς θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το φάσμα των κυρώσεων του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ και από το πόσο κίνδυνο προβλέπουν οι χώρες παραγωγής παγκοσμίως όσον αφορά την υπερπροσφορά.
«Είναι ο φόβος και τα θεμελιώδη μεγέθη», δήλωσε ο Μπέρκχαρντ της S&P Global. «Ποιο από τα δύο θα επικρατήσει;»
Διαβάστε ακόμη
Δασμός 110%: Το paywall της Ενιαίας Αγοράς – Πώς θα αλλάξει το «παιχνίδι» για τις τράπεζες (πίνακας)
Ράλι στην κτηματαγορά: Στο 3,1 δισ. ευρώ το 2025 οι αγοραπωλησίες ακινήτων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα