Η ελληνική αγορά καυσίμων βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα δύσκολο μείγμα διεθνών και εγχώριων πιέσεων. Η αμόλυβδη διαμορφώθηκε στις 2,205 ευρώ το λίτρο στις 28 Σεπτεμβρίου, επίπεδο που κατατάσσει την Ελλάδα στην έβδομη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τις υψηλότερες τιμές.
Υψηλότερες τιμές καταγράφονται στη Νορβηγία, τη Δανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία, τη Γερμανία και την Ελβετία, ενώ στον αντίποδα βρίσκονται αγορές όπως η Ρωσία, η Λευκορωσία, η Μάλτα και η Βουλγαρία.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική στο ντίζελ, το οποίο στην Ελλάδα έφτασε τα 2,216 ευρώ το λίτρο. Σε σχέση με έναν χρόνο πριν, η τιμή του έχει αυξηθεί κατά περίπου 44%, γεγονός που επιβαρύνει ιδιαίτερα τις μεταφορές, τις επιχειρήσεις και το κόστος διακίνησης προϊόντων.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη σημερινή τιμή της αντλίας. Το επόμενο διάστημα θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία του αργού πετρελαίου, αλλά και από την επάρκεια των διυλισμένων προϊόντων στη διεθνή αγορά.
Η διεθνής αγορά ανεβάζει τον πήχη
Η αγορά πετρελαϊκών προϊόντων βρίσκεται σε κατάσταση έντονης πίεσης. Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις έχουν επηρεάσει τις ροές αργού και καυσίμων, ενώ οι περιορισμοί στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ έχουν περιορίσει περαιτέρω τη διαθέσιμη προσφορά. Η Ρωσία παρέτεινε την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ έως το τέλος Οκτωβρίου, επικαλούμενη την ανάγκη διασφάλισης της εσωτερικής αγοράς, σύμφωνα με το Reuters.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον εξετάζει περιορισμούς στις αμερικανικές εξαγωγές ντίζελ, εξέλιξη που δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για την Ευρώπη. Οι ΗΠΑ αποτελούν σημαντικό προμηθευτή της ευρωπαϊκής αγοράς και μια μείωση των αμερικανικών φορτίων θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες ποσότητες.
Ήδη η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τρόπους αντιμετώπισης της στενότητας στην αγορά, ακόμη και την αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ, καθώς πλησιάζει η περίοδος αυξημένης χειμερινής ζήτησης.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα δεν επηρεάζεται μόνο από την τιμή του αργού, αλλά και από τις διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, οι οποίες μπορούν να αυξηθούν ακόμη και όταν η άνοδος του αργού είναι περιορισμένη. Η στενότητα στη διύλιση και η μειωμένη προσφορά ντίζελ αποτελούν πλέον ξεχωριστούς παράγοντες πίεσης.
Το φορολογικό βάρος της αντλίας
Στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής προστίθεται και η φορολογική επιβάρυνση. Ο ΦΠΑ στα καύσιμα βρίσκεται στο 24%, ενώ ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης για τη βενζίνη διαμορφώνεται στα 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα και για το πετρέλαιο κίνησης στα 410 ευρώ.
Στο πετρέλαιο θέρμανσης εφαρμόζεται χαμηλότερος ΕΦΚ κατά τη χειμερινή περίοδο, στα 280 ευρώ ανά 1.000 λίτρα. Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος της τελικής τιμής δεν εξαρτάται μόνο από τη διεθνή αγορά, αλλά και από τη φορολογική δομή της λιανικής.
Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη από τις κρατικές και εταιρικές παρεμβάσεις. Η Ελλάδα έχει ήδη παρατείνει τα μέτρα έκπτωσης στα καύσιμα, ενώ η επιδότηση στο ντίζελ αυξήθηκε κατά 5 λεπτά, φτάνοντας συνολικά τα 20 λεπτά ανά λίτρο για συγκεκριμένο διάστημα.
Το κρίσιμο στοίχημα για τους επόμενους μήνες είναι συνεπώς η διάρκεια της ενεργειακής πίεσης. Εάν οι διεθνείς τιμές υποχωρήσουν και αποκατασταθούν οι ροές, η ελληνική αγορά μπορεί να δεχθεί ανάσα. Αντίθετα, παρατεταμένοι περιορισμοί στις εξαγωγές και αυξημένη ζήτηση ενόψει χειμώνα θα διατηρήσουν υψηλό το κόστος για οδηγούς, νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Διαβάστε ακόμη
“Εγωτίτιδα”: Η νέα ελληνική ασθένεια
10 μεγάλοι Ελληνες αρχιτέκτονες της σύγχρονης ιστορίας
Παράνομος τζόγος: Σφίγγει ο κλοιός σε social media – influencers, «κόφτης» σε πληρωμές και αναλήψεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ