Η Ελλάδα διαθέτει ολοένα περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, χωρίς να εξασφαλίζει ότι αυτή θα είναι διαθέσιμη όταν τη χρειάζονται οι καταναλωτές. Η απόσταση ανάμεσα στην ώρα παραγωγής και στην ώρα κατανάλωσης εξελίσσεται σε ακριβό πρόβλημα για το ηλεκτρικό σύστημα, την ώρα που η βιομηχανία προετοιμάζεται για έναν χειμώνα με αβέβαιο ενεργειακό κόστος.
Το ζήτημα υπερβαίνει την εγκατάσταση νέων φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων. Αφορά τις υποδομές που επιτρέπουν την αξιοποίηση της παραγωγής τους, τη λειτουργία των επιμέρους αγορών ηλεκτρισμού και τον τρόπο με τον οποίο εντάσσονται στο σύστημα νέοι μεγάλοι καταναλωτές, όπως τα data centers.
Ενέργεια διαθέσιμη τη λάθος ώρα
Η έλλειψη επαρκούς αποθήκευσης σημαίνει ότι μέρος της παραγωγής ΑΠΕ περικόπτεται, αντί να μεταφέρεται χρονικά στις ώρες μεγαλύτερης ανάγκης. Οι εκτιμήσεις που έχουν παρουσιαστεί τοποθετούν αυτή την ποσότητα σε τουλάχιστον 3 TWh, με οικονομική αξία τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ.
Οι περικοπές εμφανίζονται κυρίως όταν η ισχυρή μεσημεριανή φωτοβολταϊκή παραγωγή υπερβαίνει τις δυνατότητες απορρόφησης του συστήματος. Λίγες ώρες αργότερα, όταν ο ήλιος υποχωρεί και οι ανάγκες παραμένουν υψηλές, απαιτείται παραγωγή από άλλες μονάδες, συχνά ακριβότερες.
Οι μπαταρίες μπορούν να περιορίσουν αυτή την αναντιστοιχία, αποθηκεύοντας πλεονάζουσα ενέργεια και αποδίδοντάς την αργότερα. Η μεγαλύτερη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου και τις σχετικές εκπομπές, συμβάλλοντας παράλληλα στη συγκράτηση των τιμών.
Η αυξημένη εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ, επομένως, χρειάζεται να συνοδεύεται από επαρκή δυνατότητα αποθήκευσης και ευελιξίας, ώστε το επενδυτικό όφελος να περνά αποτελεσματικότερα στην αγορά.
Ο χειμώνας και η αβεβαιότητα της βιομηχανίας
Η χρονική αυτή αναντιστοιχία αποκτά μεγαλύτερη σημασία ενόψει χειμώνα. Μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλών θερμοκρασιών μπορεί να αυξήσει τις ενεργειακές ανάγκες και να εντείνει τις πιέσεις στις ευρωπαϊκές αγορές. Μέσω των διασυνδέσεων, οι εξελίξεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν και τις ελληνικές τιμές.
Πρόκειται για κίνδυνο υπό συγκεκριμένες συνθήκες, χωρίς να προεξοφλείται η έκταση πιθανών ανατιμήσεων. Για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, όμως, ακόμη και η αδυναμία πρόβλεψης του κόστους δυσκολεύει τον σχεδιασμό της παραγωγής και των εμπορικών συμφωνιών.
Η διαφορά ανάμεσα σε τιμή ηλεκτρισμού 160 ευρώ/MWh και 250 ευρώ/MWh μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τα οικονομικά δεδομένα μιας βιομηχανικής μονάδας. Στο ίδιο πλαίσιο, το προβλεπόμενο πακέτο στήριξης των 95 εκατ. ευρώ θεωρείται ανεπαρκές από τη βιομηχανική πλευρά, η οποία τοποθετεί τις ανάγκες τουλάχιστον στα 120 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το θέμα του μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ για τις επιλέξιμες επιχειρήσεις. Παρότι ο σχετικός μηχανισμός εγκρίθηκε τον Μάιο, εκκρεμεί η απαραίτητη υπουργική απόφαση. Σε αναμονή βρίσκονται επίσης επιστροφές περίπου 7 εκατ. ευρώ ετησίως, με εκκρεμότητες που ανάγονται στο 2022, ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί το καθεστώς μετά τη λήξη του μηχανισμού το 2026.
Οι πρόσθετες χρεώσεις του συστήματος
Σημαντικό βάρος προσθέτει η αγορά εξισορρόπησης, μέσω της οποίας διατηρείται συνεχώς η ισορροπία παραγωγής και ζήτησης. Οι χρεώσεις των Λογαριασμών Προσαυξήσεων ΛΠ2 και ΛΠ3 έφτασαν συνολικά τα 756 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο του 2026, με τον Σεπτέμβριο να αντιστοιχεί σε 126 εκατ. ευρώ.
Σε ορισμένες ώρες της απογευματινής αιχμής, οι χρεώσεις του ΛΠ3 ανήλθαν στα 80 ευρώ/MWh και του ΛΠ2 στα 17 ευρώ/MWh. Τα μεγέθη αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της διαφάνειας ως προς το κόστος των υπηρεσιών που επιβαρύνουν τελικά τους καταναλωτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης ο τρόπος συμμετοχής μονάδων παραγωγής και οι αποκλίσεις μεταξύ δηλωμένης και πραγματικής παραγωγής. Το ζητούμενο είναι να αποσαφηνίζεται πώς διαμορφώνεται κάθε επιβάρυνση και κατά πόσο αντανακλά τις πραγματικές ανάγκες του συστήματος.
Το ενεργειακό κενό των data centers
Η συζήτηση επεκτείνεται στους νέους μεγάλους καταναλωτές. Η πρόβλεψη κάλυψης του 60% της ετήσιας κατανάλωσης των data centers από νέες ΑΠΕ αντιμετωπίζεται θετικά, αλλά αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της χρονικής αντιστοίχισης.
Μια συμφωνία αγοράς φωτοβολταϊκής ενέργειας μπορεί να καλύπτει συμβατικά μέρος των ετήσιων αναγκών, χωρίς να εξασφαλίζει παραγωγή τις ώρες πραγματικής κατανάλωσης. Τα κέντρα δεδομένων λειτουργούν όλο το εικοσιτετράωρο και συνεχίζουν να χρειάζονται ηλεκτρισμό μετά τη δύση του ήλιου.
Η αποθήκευση συνδέεται επομένως και με την ομαλή ένταξη αυτών των επενδύσεων. Η ποσότητα της πράσινης ενέργειας και ο χρόνος διαθεσιμότητάς της πρέπει να εξετάζονται μαζί, ώστε η ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων να συμβαδίζει με τις δυνατότητες του ηλεκτρικού συστήματος.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.