Με το βλέμμα σε νέες αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και στόχο τη μετατροπή των μνημονίων συνεργασίας που έχει ήδη υπογράψει σε δεσμευτικά εμπορικά συμβόλαια εντός του 2026 επιδιώκει η Atlantic SEE, το κοινό σχήμα των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας, που περνά στην επόμενη φάση της στρατηγικής της για τον Κάθετο Διάδρομο.
Σύμφωνα με τη διοίκηση, το επόμενο διάστημα η εταιρεία σχεδιάζει να κινηθεί σε δύο παράλληλα μέτωπα. Από τη μία επιδιώκει να «κλειδώσει» μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας αμερικανικού LNG σε χώρες όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ουκρανία και από την άλλη να προχωρήσει στη σύναψη βραχυχρόνιων συμφωνιών εμπορίας φυσικού αερίου, αξιοποιώντας τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται κατά μήκος του Vertical Corridor.
Τις επόμενες κινήσεις του σχήματος παρουσίασαν χθες ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, και ο επικεφαλής της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, στην πρώτη ενημερωτική εκδήλωση παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Καταλύτης για τη νέα φάση ανάπτυξης της Atlantic SEE αποτέλεσε η ενεργοποίηση της 20ετούς συμφωνίας προμήθειας LNG με τη Venture Global, η οποία συνοδεύτηκε πρόσφατα με τον διπλασιασμό των ποσοτήτων που θα παραλαμβάνει το ελληνικό σχήμα για την περίοδο 2030-2050, από 0,5 σε 1 εκατ. τόνους LNG ετησίως.
Σύμφωνα με την εταιρεία, οι νέες ποσότητες συμφωνήθηκαν ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα τιμών με εκείνα που είχαν κλειδώσει κατά την υπογραφή του αρχικού συμβολαίου τον περασμένο Νοέμβριο, παρά τα όσα μεσολάβησαν στη διεθνή αγορά φυσικού αερίου τους τελευταίους μήνες. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ρήτρες take-or-pay, βάσει των οποίων ο αγοραστής δεσμεύεται να παραλάβει τις συμφωνημένες ποσότητες ή να καταβάλει το αντίστοιχο τίμημα ακόμη και αν δεν τις απορροφήσει πλήρως.
Την ίδια στιγμή, ανοικτό παραμένει και το ενδεχόμενο δραστηριοποίησης της Atlantic SEE στην ελληνική αγορά, χωρίς ωστόσο να έχουν ληφθεί οι τελικές αποφάσεις για τη μορφή και το εύρος της πιθανής παρουσίας της στην εγχώρια αγορά.
Στο στόχαστρο Ουγγαρία και Βόρεια Μακεδονία
Στο σκέλος των βραχυχρόνιων συμφωνιών, πληροφορίες αναφέρουν ότι η Atlantic SEE διερευνά ήδη τη δυνατότητα δραστηριοποίησης σε δύο ακόμη αγορές, την Ουγγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία.
Ειδικά για τη δεύτερη, καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει ο υπό κατασκευή διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος προγραμματίζεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία το 2027 και θα δημιουργήσει μια νέα δίοδο τροφοδοσίας της γειτονικής αγοράς.
Η κίνηση εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια δημιουργίας εμπορικών ροών στον Κάθετο Διάδρομο ενόψει της περιόδου 2027-2028, όταν αναμένεται να ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Στόχος τα δεσμευτικά συμβόλαια το 2026
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η πιθανή εμπλοκή της αμερικανικής Development Finance Corporation (DFC), τόσο μέσω της παροχής εγγυήσεων για συμφωνίες προμήθειας LNG με την Ουκρανία και άλλες χώρες της περιοχής όσο και μέσω της χρηματοδοτικής στήριξης έργων υποδομής που συνδέονται με τον Κάθετο Διάδρομο. Τη δυνατότητα αυτή άφησε ανοικτή κ. Εξάρχου, σημειώνοντας ότι η συμμετοχή της DFC θα μπορούσε να ενισχύσει τόσο την εμπορική όσο και την επενδυτική διάσταση του εγχειρήματος.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι συμφωνίες που έχουν ανακοινωθεί για την προμήθεια αμερικανικού φυσικού αερίου προς την Αλβανία και τη Βοσνία από το 2030. Οι συμφωνίες αφορούν συνολικά 1,5 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως και η αξία τους εκτιμάται ότι προσεγγίζει τα 9 δισ. δολάρια σε ορίζοντα εικοσαετίας.
Για την Αλβανία, οι ποσότητες προβλέπεται να μεταφέρονται μέσω του TAP, όπου η ΔΕΠΑ Εμπορίας έχει ήδη εξασφαλίσει μεταφορική ικανότητα 1 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως. Για τη Βοσνία, η τροφοδοσία σχεδιάζεται να γίνεται μέσω του τερματικού σταθμού LNG της Κροατίας στο Krk.
Σημαντική παράμετρος της συμφωνίας με τη Venture Global είναι ότι παρέχει στην Atlantic SEE τη δυνατότητα ανακατεύθυνσης των ποσοτήτων σε άλλες αγορές, σε περίπτωση που οι αρχικοί αγοραστές δεν απορροφήσουν τις συμφωνημένες ποσότητες. Η πρόβλεψη αυτή περιορίζει τον εμπορικό κίνδυνο και ενισχύει την ευελιξία του σχήματος σε μια αγορά που αναδιαμορφώνεται ενόψει της επόμενης ημέρας για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη.
Η δημοπρασία της 6ης Ιουλίου
Πριν από τα μεγάλα συμβόλαια της επόμενης δεκαετίας, η πρώτη ένδειξη για το κατά πόσο ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να αποκτήσει ουσιαστικό εμπορικό αποτύπωμα θα δοθεί στη δημοπρασία δυναμικότητας της 6ης Ιουλίου, την πρώτη που πραγματοποιείται με το νέο καθεστώς μειωμένων ταριφών και προϊόντων μεγαλύτερης διάρκειας.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε χθες ο πρόεδρος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, η συμμετοχή της εταιρείας θεωρείται δεδομένη, ενώ στην αγορά βέβαιη θεωρείται και η παρουσία της Bulgargaz, η οποία παραδοσιακά δεσμεύει σημαντικό μέρος της διαθέσιμης δυναμικότητας.
Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δέσμευση του 30%-50% της προσφερόμενης δυναμικότητας μέσω Σιδηροκάστρου, με βασικούς αποδέκτες τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία. Αν και οι όγκοι δεν θεωρούνται ακόμη μεγάλοι, η αγορά αντιμετωπίζει τη φετινή διαδικασία ως πρόβα για την περίοδο 2027-2028, όταν η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου θα κληθεί να λειτουργήσει χωρίς ρωσικές προμήθειες.
Ο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής στη Λάρισα
Παράλληλα με τις κινήσεις της Atlantic SEE στον τομέα του LNG, η ΔΕΠΑ Εμπορίας μαζί με Ισραηλινές εταιρείες και fund επιταχύνουν και τις διαδικασίες ωρίμανσης του νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στη Λάρισα. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στον επόμενο ενάμιση μήνα αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής του αναδόχου κατασκευής του έργου.
Στην τελική ευθεία βρίσκεται η αξιολόγηση της προσφοράς που έχει υποβληθεί από την ΤΕΡΝΑ και κινεζικό όμιλο, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η επιλογή διαφορετικού αναδόχου, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Για τις ανάγκες του έργου έχει ήδη δρομολογηθεί η δέσμευση αεριοστροβίλου της Mitsubishi Power, η οποία θα ενεργοποιηθεί μετά την επιλογή του αναδόχου και τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης (FID) από τους μετόχους.
Διαβάστε ακόμη
Wall Street: Γιατί οι κορυφαίοι επενδυτικοί οίκοι αλλάζουν στάση απέναντι στα κρυπτονομίσματα
Πώς η ΑΑΔΕ βάζει τέλος στο «εμπόριο» αποδείξεων στα βενζινάδικα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα