Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add Newmoney.gr on Google

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολούθησε να περιορίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου το 2025, ωστόσο η επιβράδυνση του ρυθμού μείωσής τους αναδεικνύει την ανάγκη για πιο εντατική εφαρμογή των κλιματικών πολιτικών τα επόμενα χρόνια. Παρότι οι εκπομπές βρίσκονται πλέον 39% κάτω από τα επίπεδα του 1990, η επίτευξη των στόχων για το 2030 προϋποθέτει ταχύτερη πρόοδο σε όλους τους τομείς της οικονομίας.

Αυτή είναι η βασική διαπίστωση της Έκθεσης Προόδου για τη Δράση για το Κλίμα στην ΕΕ 2026 και της Έκθεσης για την Αγορά Άνθρακα, που έδωσε στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με τα ευρήματά τους, οι εκπομπές συνεχίζουν την πτωτική τους πορεία, η χρήση καθαρών τεχνολογιών διευρύνεται και τα έσοδα από το ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) προσφέρουν στα κράτη μέλη περισσότερους πόρους για επενδύσεις που συμβάλλουν στην απανθρακοποίηση.

Όπως υπογραμμίζει η Κομισιόν, η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών δεν εξυπηρετεί μόνο τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ένωσης. Παράλληλα, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια, περιορίζει την εξάρτηση από εξωτερικές πηγές ενέργειας και βελτιώνει την ικανότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Με βάση τα προσωρινά δεδομένα που περιλαμβάνονται στην έκθεση, οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ υποχώρησαν κατά 1,6% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Στους τομείς που υπάγονται στο ΣΕΔΕ καταγράφηκε μείωση περίπου 2%, ενώ οι εκπομπές στους τομείς του Κανονισμού για τον Επιμερισμό των Προσπαθειών (ESR) δεν παρουσίασαν ουσιαστική μεταβολή. Την ίδια στιγμή, τα πρώτα στοιχεία καταγράφουν βελτίωση στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα από τις χερσαίες εκτάσεις.

Σε βάθος χρόνου, οι συνολικές εκπομπές της ΕΕ έχουν περιοριστεί κατά 39% σε σχέση με το 1990, την ώρα που η ευρωπαϊκή οικονομία έχει σημειώσει ανάπτυξη 74%. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η οικονομική μεγέθυνση εξακολουθεί να συνδυάζεται με τη μείωση των εκπομπών, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή αποσύνδεση των δύο μεγεθών.

Αύξηση καταγράφηκε και στα έσοδα του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, τα οποία διαμορφώθηκαν στα 43,2 δισ. ευρώ το 2025, ποσό υψηλότερο κατά 11% σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για την ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα.

Παράλληλα, η ΕΕ προχώρησε μέσα στο 2026 στην ενίσχυση του μακροπρόθεσμου θεσμικού πλαισίου για το κλίμα. Με την έναρξη ισχύος, τον Απρίλιο, της αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας για το Κλίμα, θεσπίστηκε νομικά δεσμευτικός στόχος για μείωση των καθαρών εκπομπών κατά 90% έως το 2040, με έτος αναφοράς το 1990.

Επιτάχυνση των προσπαθειών για τους στόχους του 2030

Παρά τη μέχρι σήμερα πρόοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι απαιτείται μεγαλύτερη κινητοποίηση για να επιτευχθεί ο στόχος περιορισμού των καθαρών εκπομπών κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030. Η επιβράδυνση που παρατηρήθηκε το 2025 καθιστά αναγκαία την ταχύτερη εφαρμογή μέτρων σε ολόκληρη την οικονομία κατά τα επόμενα χρόνια.

Ειδικότερα, για τους τομείς που καλύπτονται από τον Κανονισμό για τον Επιμερισμό των Προσπαθειών, όπως οι εγχώριες μεταφορές, τα κτίρια, η γεωργία και η διαχείριση αποβλήτων, οι σημερινές εκτιμήσεις προβλέπουν μείωση εκπομπών περίπου 38,5% έως το 2030 σε σύγκριση με το 2005. Η πρόβλεψη αυτή υπολείπεται ελαφρώς του ευρωπαϊκού στόχου, ο οποίος έχει οριστεί στο 40%.

Η αξιολόγηση της Κομισιόν εντοπίζει ανεπαρκή πρόοδο σε εννέα κράτη μέλη ως προς την επίτευξη των εθνικών στόχων τους για το 2030. Πρόκειται για την Αυστρία, την Κροατία, την Κύπρο, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ιρλανδία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα και τη Σουηδία. Η Επιτροπή πρόκειται να ζητήσει από καθεμία από αυτές τις χώρες την υποβολή ξεχωριστού σχεδίου διορθωτικών δράσεων, με στόχο την επιτάχυνση των παρεμβάσεων και των επενδύσεων που απαιτούνται για τον περιορισμό των εκπομπών.

Θετική εξέλιξη αποτελεί η αύξηση των καθαρών απορροφήσεων άνθρακα από τον τομέα της γης, η οποία, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, έφτασε περίπου το 11% το 2025 σε σχέση με το 2024. Ωστόσο, παρά την ενίσχυση αυτή, οι προβλέψεις εξακολουθούν να δείχνουν απόκλιση από τον στόχο του 2030, με εκτιμώμενο έλλειμμα μεταξύ 40 και 55 εκατομμυρίων τόνων ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα.

Καθαρές τεχνολογίες και ενεργειακή ασφάλεια

Η περαιτέρω ανάπτυξη και αξιοποίηση καθαρών τεχνολογιών κατά τη διάρκεια του 2025 συνέβαλε στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Ταυτόχρονα, περιορίζει την έκθεση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών ενέργειας.

Παρόλο που η παραγωγή καθαρών τεχνολογιών εντός της ΕΕ έχει αυξηθεί σημαντικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια οικονομικής ανάπτυξης για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Η αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων μπορεί να δημιουργήσει νέες επενδυτικές ευκαιρίες και να ενισχύσει την παραγωγική βάση της Ένωσης.

Ιδιαίτερα αισθητή ήταν η πρόοδος στην ηλεκτροκίνηση. Το 2025 ταξινομήθηκαν στην ΕΕ 1,9 εκατομμύρια αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα με μπαταρία, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο ένα έκτο των συνολικών νέων ταξινομήσεων επιβατικών οχημάτων.

Στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αιολικών και ηλιακών μονάδων έφτασε τα 611 GW, καλύπτοντας περίπου το 49% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ανοδική πορεία ακολούθησαν και οι εγκαταστάσεις αντλιών θερμότητας. Η πρόσθετη εγκατεστημένη ισχύς τους εκτιμάται ότι ανήλθε σε 41 GW το 2025, έναντι 26 GW το 2024, γεγονός που αποτυπώνει την επιτάχυνση της ανάπτυξης της συγκεκριμένης τεχνολογίας.