Η ευρωπαϊκή έγκριση για ένα από τα σημαντικότερα πακέτα ενεργειακής στήριξης της ελληνικής βιομηχανίας ανοίγει τον δρόμο για ελαφρύνσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άναψε το «πράσινο φως» στο ελληνικό σχέδιο ύψους 405 εκατ. ευρώ, το οποίο στοχεύει στη μείωση των χρεώσεων ηλεκτρικής ενέργειας για εταιρείες με υψηλή κατανάλωση ρεύματος, σε μια περίοδο όπου το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε ώστε να περιορίσει τον κίνδυνο αποβιομηχάνισης και μεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως προς αγορές με χαμηλότερες περιβαλλοντικές απαιτήσεις και λιγότερο αυστηρούς κλιματικούς κανόνες. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή αξιολόγηση, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε αύξηση των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, καθώς η παραγωγή θα μεταφερόταν σε χώρες με πιο χαλαρό ενεργειακό και περιβαλλοντικό πλαίσιο.
Μειώσεις έως 85% στις χρεώσεις
Το ελληνικό καθεστώς προβλέπει σημαντικές μειώσεις στις σχετικές χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες θα κυμαίνονται από 75% έως και 85%, ανάλογα με τον βαθμό έκθεσης κάθε επιχείρησης στον ενεργειακό κίνδυνο και στον διεθνή ανταγωνισμό. Οι επιχειρήσεις που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα δεν θα λαμβάνουν την ενίσχυση χωρίς δεσμεύσεις, καθώς τίθενται συγκεκριμένες προϋποθέσεις ενεργειακής και περιβαλλοντικής συμμόρφωσης.
Μεταξύ άλλων, οι δικαιούχοι θα πρέπει να υλοποιήσουν προτάσεις που προκύπτουν από ενεργειακούς ελέγχους, ενώ θα είναι υποχρεωμένοι να κατευθύνουν τουλάχιστον το 50% της κρατικής ενίσχυσης σε επενδύσεις που συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου των εγκαταστάσεών τους. Παράλληλα, προβλέπεται ότι τουλάχιστον το 30% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να προέρχεται από πηγές χωρίς άνθρακα.
Η απόφαση της Επιτροπής ορίζει επίσης ότι η ελάχιστη χρέωση δεν μπορεί να υποχωρεί κάτω από τα 0,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ώστε να διασφαλίζεται ότι εξακολουθεί να υπάρχει συμμετοχή των επιχειρήσεων στο συνολικό ενεργειακό κόστος.
Μεταβατικό καθεστώς και αναδρομική ισχύς
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και μεταβατικές προβλέψεις για επιχειρήσεις που είχαν ενταχθεί στο προηγούμενο καθεστώς ενισχύσεων αλλά πλέον δεν πληρούν τα νέα κριτήρια επιλεξιμότητας. Για τις συγκεκριμένες εταιρείες προβλέπεται σταδιακή κατάργηση των μειώσεων, προκειμένου να αποφευχθούν απότομες επιβαρύνσεις στο λειτουργικό τους κόστος.
Το μέτρο θα εφαρμοστεί με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2024 και θα παραμείνει ενεργό έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026, προσφέροντας ένα πολυετές πλαίσιο προβλεψιμότητας στις ενεργοβόρες βιομηχανίες που επηρεάζονται περισσότερο από τις διακυμάνσεις της αγοράς ενέργειας.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων
Η Κομισιόν αξιολόγησε το ελληνικό πρόγραμμα με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων και ειδικότερα το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ’ της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συγκεκριμένη διάταξη επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίζουν ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες όταν πληρούνται συγκεκριμένοι όροι.
Παράλληλα, η αξιολόγηση έγινε και βάσει των κατευθυντήριων γραμμών CEEAG, οι οποίες επιτρέπουν στα κράτη-μέλη να χορηγούν ενισχύσεις υπό μορφή μειωμένων χρεώσεων ηλεκτρικής ενέργειας σε επιχειρήσεις υψηλής ενεργειακής έντασης.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή απόφαση, το ελληνικό σχέδιο θεωρήθηκε αναγκαίο και κατάλληλο για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και για την αποτροπή της μετεγκατάστασης παραγωγικών μονάδων εκτός ΕΕ. Επιπλέον, κρίθηκε αναλογικό, καθώς περιορίζεται στο απολύτως απαραίτητο επίπεδο ενίσχυσης και δεν προκαλεί υπέρμετρες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό ή στο ενδοευρωπαϊκό εμπόριο.
Με αυτά τα δεδομένα, η Επιτροπή ενέκρινε οριστικά το ελληνικό καθεστώς, κρίνοντας ότι συμβαδίζει με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις και με τους ευρύτερους στόχους της ευρωπαϊκής ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής.
Διαβάστε ακόμη
Τι σηματοδοτεί για τη Jumbo το νέο μοντέλο ανάπτυξης και η απόβαση στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ
Tι χάνουν τα ελληνικά νοικοκυριά από τα χαμηλά επιτόκια καταθέσεων (πίνακες)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα