Ενεργειακός συναγερμός στην Ευρώπη ενόψει χειμώνα – Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και χαμηλά αποθέματα πιέζουν τις τιμές

Με το Brent πάνω από τα 108 δολάρια το βαρέλι (συμβόλαια λήξης Νοεμβρίου), το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κοντά στα 74 ευρώ ανά μεγαβατώρα και τις αποθήκες της Ευρώπης περίπου στο 70%-71%, αισθητά χαμηλότερα από τον εποχικό μέσο όρο, η προσοχή στρέφεται πλέον στην επάρκεια των προμηθειών. Οι παρατεταμένες διαταραχές στο Ορμούζ, η απουσία μεγάλου μέρους των φορτίων LNG του Περσικού Κόλπου και η αυξανόμενη ζήτηση στην Ασία δημιουργούν τις προϋποθέσεις για σκληρότερο παγκόσμιο ανταγωνισμό για φυσικό αέριο τους επόμενους μήνες.

Brent πάνω από 107 δολάρια μετά το «όχι» Τραμπ

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν ισχυρή άνοδο στις ασιατικές συναλλαγές της Δευτέρας, μετά την απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να απορρίψει την τελευταία ιρανική πρόταση για τον τερματισμό της σύγκρουσης και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Τα συμβόλαια του αμερικανικού αργού για παράδοση Νοεμβρίου ενισχύονταν κατά 1,87%, στα 94,14 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent σημείωνε άνοδο 2,89%, στα 107,34 δολάρια.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Τραμπ απέρριψε την υπό όρους πρόταση της Τεχεράνης και είπε σε συνεργάτες του ότι αναμένει να επαναληφθούν τα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Ο ίδιος επιβεβαίωσε ότι απέρριψε την πρόταση, λέγοντας στους δημοσιογράφους: «Έκαναν μια πρόταση, αλλά την απέρριψα».

Παράλληλα, ο υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμός στην Υεμένη ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε βλήματα που εκτοξεύθηκαν από τους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι, διατηρώντας αυξημένο το γεωπολιτικό ρίσκο στην περιοχή.

Οι όροι της Τεχεράνης για το Ορμούζ

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε προτείνει την επαναλειτουργία των Στενών και την επανέναρξη των πυρηνικών διαπραγματεύσεων με την Ουάσιγκτον εντός επτά ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα αποδεχόταν τους όρους της Τεχεράνης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο τερματισμός αυτού που το Ιράν χαρακτηρίζει «πράξεις επιθετικότητας» των ΗΠΑ, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και του οικονομικού πολέμου και η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Παρά την απόρριψη της πρότασης, ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των συνομιλιών μέσα στην εβδομάδα.

Οι διαπραγματευτές είχαν εξετάσει συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την άρση από την Ουάσιγκτον του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Το σχέδιο θα έμοιαζε με το μνημόνιο κατανόησης που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου και είχε οδηγήσει σε μια εύθραυστη εκεχειρία, η οποία στη συνέχεια κατέρρευσε.

Φυσικό αέριο στα 74 ευρώ και νέα πίεση από το Κατάρ

Η αβεβαιότητα έχει περάσει και στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Τα ολλανδικά συμβόλαια επόμενου μήνα, το βασικό ευρωπαϊκό benchmark, ενισχύονταν κατά 2,2%, στα 73,67 ευρώ ανά μεγαβατώρα, μετά την πτώση άνω του 9% την προηγούμενη εβδομάδα.

Στην πίεση από το Ορμούζ προστίθενται οι εξελίξεις στο Κατάρ. Η QatarEnergy παρέτεινε έως τον Δεκέμβριο τη ρήτρα ανωτέρας βίας για τις προμήθειες LNG προς την Edison, ενώ το Πακιστάν εξασφάλισε παράταση έως τον Νοέμβριο εξαιτίας των δυσκολιών μεταφοράς φυσικού αερίου μέσω των Στενών.

Πριν από τον πόλεμο, από την περιοχή του Περσικού Κόλπου προερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG, γεγονός που εξηγεί γιατί η παρατεταμένη διαταραχή στο Ορμούζ έχει τόσο μεγάλη επίδραση στη διεθνή αγορά.

Η Ευρώπη επιταχύνει τις εισαγωγές LNG

Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, η Ευρώπη έχει αρχίσει να αυξάνει τις εισαγωγές LNG πριν από την περίοδο θέρμανσης, επιχειρώντας να καλύψει όσο περισσότερο έδαφος μπορεί στις αποθήκες.

Οι παραδόσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Βρετανία παραμένουν περίπου 4% χαμηλότερες από πέρυσι σε κινητό μέσο όρο 30 ημερών, ωστόσο η εικόνα έχει βελτιωθεί αισθητά από τις αρχές Αυγούστου, όταν οι εισαγωγές βρίσκονταν 30% χαμηλότερα σε ετήσια βάση.

Η αλλαγή είναι σημαντική και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ευρώπη εκτιμάται ότι θα απορροφήσει περίπου το 25% των παγκόσμιων προμηθειών LNG τον Σεπτέμβριο, από λιγότερο από 19% τον Ιούλιο, σύμφωνα με την Kpler.

Το σημερινό arbitrage για το αμερικανικό LNG ευνοεί την Ευρώπη έναντι της Ασίας, σύμφωνα με traders, αυξάνοντας τις πιθανότητες τα φορτία του Ατλαντικού να παραμείνουν στην ευρωπαϊκή αγορά και τον Οκτώβριο.

Ευρώπη και Ασία στη μάχη για τα ίδια φορτία

Η έλλειψη LNG από τον Περσικό Κόλπο έχει περιορίσει την προσφορά και εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για τα ίδια διαθέσιμα φορτία από τις ΗΠΑ και άλλες αγορές.

Πρόσθετη πίεση δημιουργεί η Ινδία, όπου η ζήτηση αυξάνεται καθώς ο ξηρός καιρός περιορίζει την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας και οι μονάδες λιπασμάτων χρειάζονται περισσότερο φυσικό αέριο.

Οι εισαγωγές LNG της Ινδίας αναμένεται να αυξηθούν κατά 10% τον Σεπτέμβριο σε ετήσια βάση, με τους αγοραστές να αποκτούν φορτία ακόμη και πάνω από τα επίπεδα τιμών στα οποία συνήθως πραγματοποιούν αγορές.

Οι ασιατικές τιμές LNG κινούνταν περίπου στα 25-26 δολάρια/MMBtu, ενώ η Indian Oil αγόρασε φορτίο για παράδοση από το δεύτερο μισό του Οκτωβρίου έως το πρώτο μισό του Νοεμβρίου κοντά στα 26 δολάρια/MMBtu.

Την ίδια ώρα, οι εισαγωγές της Κίνας εμφανίζονται πιο αδύναμες. Ο κινητός μέσος όρος 30 ημερών στις 27 Σεπτεμβρίου ήταν περίπου 12% χαμηλότερος σε ετήσια βάση.

Στο 70% οι αποθήκες πριν από τον χειμώνα

Το κρίσιμο σημείο για την Ευρώπη είναι ότι η αύξηση των εισαγωγών LNG πραγματοποιείται ενώ ο χρόνος για την πλήρωση των αποθηκών στενεύει επικίνδυνα.

Στις 23 Σεπτεμβρίου, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης ήταν γεμάτες κατά περίπου 70%, έναντι πενταετούς εποχικού μέσου όρου περίπου 86%.

Στη Γερμανία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη δυναμικότητα αποθήκευσης στην Ευρώπη, τα αποθέματα βρίσκονται λίγο πάνω από το 57%. Το Βερολίνο έχει ήδη συζητήσει με τη βιομηχανία το ενδεχόμενο να καταστεί υποχρεωτική η πλήρωση των αποθηκών για το επόμενο έτος.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προειδοποιήσει τα κράτη-μέλη για τον κίνδυνο ενεργειακής κρίσης στις τιμές, ζητώντας να εξεταστούν μέτρα περιορισμού της ζήτησης και να συνεχιστεί η αναπλήρωση των αποθεμάτων.

Το δυσμενές σενάριο των 100 ευρώ

Η πορεία των τιμών κατά τη διάρκεια του χειμώνα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις θερμοκρασίες, τη διαθεσιμότητα LNG και τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τον Μάρκο Ζάαλφρανκ της Axpo Holding, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα εάν οι διαταραχές στις προμήθειες συμπέσουν με ισχυρά κύματα ψύχους τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ασία.

Στον αντίποδα, αύξηση των εξαγωγών από το Κατάρ ή αποκατάσταση των ροών μέσω του Ορμούζ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση. Σύμφωνα με το BloombergNEF, εάν το Κατάρ καταφέρει να αυξήσει τις εξαγωγές από τον Κόλπο και να κατευθύνει περισσότερες ποσότητες προς τη Νότια Ασία, οι spot τιμές LNG θα μπορούσαν να υποχωρήσουν.

Ωστόσο, ακόμη και σε ένα τέτοιο σενάριο, η αγορά δεν αναμένεται να επιστρέψει γρήγορα στα προπολεμικά επίπεδα κάτω από τα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα πιθανότατα θα παραμείνει.

Με το Brent στα 107,34 δολάρια, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο στα 73,67 ευρώ, τις αποθήκες περίπου στο 70% και την Ευρώπη να αυξάνει επιθετικά τις εισαγωγές LNG, η ενεργειακή εξίσωση του χειμώνα γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Το εάν θα υπάρξει αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ και εάν η Ευρώπη θα μπορέσει να εξασφαλίσει αρκετά φορτία πριν από την κορύφωση της ζήτησης θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν πόσο ακριβός θα είναι τελικά ο φετινός χειμώνας.