Ο Αντιπρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής περιέγραψε το νέο περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας στην ενέργεια, υπογραμμίζοντας ότι ο σύγχρονος ενεργειακός σχεδιασμός πρέπει να βασίζεται πλέον στην ανθεκτικότητα, την ευελιξία και τη θεσμική αξιοπιστία.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει μετατραπεί πλέον σε μόνιμο χαρακτηριστικό του διεθνούς ενεργειακού περιβάλλοντος, επηρεάζοντας άμεσα τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι ενεργειακές πολιτικές, οι αγορές και οι επενδύσεις. Το μήνυμα αυτό ανέδειξε ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, Δημήτρης Φούρλαρης, κατά την ομιλία του στο 6ο Συνέδριο «Δίκαιο της Ενέργειας», επισημαίνοντας ότι ο ενεργειακός σχεδιασμός δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στη λογική της σταθερότητας και της προβλεψιμότητας, αλλά οφείλει να ενσωματώνει την έννοια της ανθεκτικότητας και της προσαρμοστικότητας.
Όπως ανέφερε, οι αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών —από την πανδημία και την ενεργειακή κρίση έως τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες— απέδειξαν ότι η ενέργεια δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά οικονομικό ή τεχνικό ζήτημα. Αντίθετα, έχει εξελιχθεί σε πεδίο που συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια, τη γεωπολιτική επιρροή, την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών και τη συνοχή των κοινωνιών.
«Η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει πλέον “σημαδέψει” ανεξίτηλα τις αγορές ενέργειας», σημείωσε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακές βεβαιότητες καταρρέουν.
Από την πρόβλεψη στην ανθεκτικότητα
Ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ υποστήριξε ότι το μεγαλύτερο λάθος της σύγχρονης ενεργειακής πολιτικής θα ήταν να συνεχίσει να λειτουργεί με βάση ένα μόνο «κεντρικό σενάριο» για το μέλλον. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κυβερνήσεις, οι ρυθμιστικές αρχές και οι διαχειριστές των ενεργειακών συστημάτων οφείλουν να εγκαταλείψουν τη λογική της απόλυτης πρόβλεψης και να στραφούν στη λογική της ανθεκτικότητας.
«Η πρόκληση δεν είναι να προβλέψουμε με ακρίβεια το μέλλον, αλλά να δημιουργήσουμε συστήματα που αντέχουν όταν οι προβλέψεις διαψεύδονται», τόνισε.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Φούρλαρης περιέγραψε τη νέα «ενεργειακή εξίσωση» που καλούνται να διαχειριστούν οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστές: την ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στην ασφάλεια εφοδιασμού, την απανθρακοποίηση και το κόστος της ενέργειας. Όπως εξήγησε, η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να αντιμετωπίζει αυτούς τους στόχους ως ανταγωνιστικούς μεταξύ τους, αλλά πρέπει να επιδιώκει πολιτικές που θα περιορίζουν τις αντιφάσεις και θα δημιουργούν συνέργειες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύνδεση της πράσινης μετάβασης με την ενεργειακή ασφάλεια. Όπως ανέφερε, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής μπορούν να μειώσουν την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και να περιορίσουν την έκθεση των κρατών στις διεθνείς ενεργειακές κρίσεις. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ενεργειακή μετάβαση δημιουργεί και νέες μορφές εξάρτησης, που αφορούν κρίσιμες πρώτες ύλες, τεχνολογίες, μπαταρίες, εξοπλισμό και ψηφιακές υποδομές.
Ο νέος ρόλος της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη
Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφιερώθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της ευελιξίας και της ανθεκτικότητας των ενεργειακών συστημάτων. Ο κ. Φούρλαρης υποστήριξε ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς ισχυρά δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας, διασυνδέσεις και μηχανισμούς απόκρισης ζήτησης.
Όπως σημείωσε, η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ δημιουργεί νέα δεδομένα για τη λειτουργία των αγορών και των δικτύων, καθιστώντας αναγκαία την ανάπτυξη πιο ευέλικτων και τεχνολογικά προηγμένων συστημάτων.
«Δεν αρκεί να έχουμε περισσότερη πράσινη παραγωγή. Χρειάζεται και σύστημα που να μπορεί να την απορροφήσει και να τη διαχειριστεί αποτελεσματικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας, επισημαίνοντας ότι ο ενεργειακός σχεδιασμός δεν μπορεί να αποτελεί πλέον αποκλειστικά τεχνική άσκηση. Όπως είπε, η ενεργειακή πολιτική πρέπει να συνδέεται στενά με τη διπλωματία, την εθνική ασφάλεια και την ευρωπαϊκή στρατηγική.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ ανέδειξε τον αναβαθμισμένο ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Όπως σημείωσε, η χώρα, χάρη στις υποδομές LNG, στις ηλεκτρικές και διασυνοριακές διασυνδέσεις, αλλά και στη γεωγραφική της θέση, μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποιημένων ενεργειακών ροών προς την Ευρώπη.
Ρύθμιση, κοινωνία και ενεργειακή ασφάλεια
Παράλληλα, τόνισε ότι η ανάδειξη της Ελλάδας σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο δεν εξαρτάται μόνο από τα έργα υποδομής, αλλά και από τη θεσμική αξιοπιστία της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, περιέγραψε τον ρόλο της ΡΑΑΕΥ ως κρίσιμο για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των αγορών, της προστασίας των καταναλωτών και της ασφάλειας εφοδιασμού.
Όπως είπε, η ρύθμιση καλείται να διατηρήσει μια δύσκολη ισορροπία: να προσφέρει σταθερότητα και προβλεψιμότητα χωρίς να εμποδίζει την καινοτομία και τις επενδύσεις.
Ο κ. Φούρλαρης στάθηκε ιδιαίτερα και στην κοινωνική διάσταση της ενεργειακής μετάβασης, προειδοποιώντας ότι χωρίς κοινωνική αποδοχή η μετάβαση κινδυνεύει να αποτύχει. Εάν οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ενέργεια αποκλειστικά ως επιβάρυνση στους λογαριασμούς τους, τότε —όπως είπε— η ίδια η ενεργειακή πολιτική χάνει τη νομιμοποίησή της.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ επισήμανε ότι η εποχή της γεωπολιτικής αβεβαιότητας απαιτεί έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης για την ενέργεια.
«Ο καλός σχεδιασμός δεν είναι αυτός που δεν αλλάζει ποτέ. Είναι αυτός που ξέρει πότε πρέπει να αλλάξει», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνοψίζοντας τη νέα φιλοσοφία που πρέπει να διέπει πλέον την ενεργειακή πολιτική σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.