Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι προχωρά στην κατάργηση του βασικού πυλώνα πάνω στον οποίο στηρίχθηκαν τα τελευταία 15 χρόνια οι ομοσπονδιακοί περιορισμοί για τις εκπομπές ρύπων των αυτοκινήτων στις ΗΠΑ. Η απόφαση δημιουργεί άμεσα περιθώριο χαλάρωσης των υποχρεώσεων για τις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά ταυτόχρονα προμηνύει δικαστικές προσφυγές και πιθανή σύγκρουση με Πολιτείες που επιθυμούν αυστηρότερο κανονιστικό πλαίσιο.

Συγκεκριμένα, καταργείται το λεγόμενο «endangerment finding», δηλαδή η διαπίστωση της αμερικανικής περιβαλλοντικής υπηρεσίας (EPA) από το 2009 ότι τα αέρια του θερμοκηπίου συνιστούν απειλή για τη δημόσια υγεία. Η διαπίστωση αυτή αποτέλεσε τη νομική βάση ώστε η EPA να ρυθμίζει όχι μόνο τις εκπομπές οχημάτων, αλλά και κλάδων που καίνε ή παράγουν ορυκτά καύσιμα, όπως η ηλεκτροπαραγωγή και οι δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε την απόφαση ως τη «μεγαλύτερη απορρύθμιση» στην ιστορία, υποστηρίζοντας ότι θα εξοικονομήσει πάνω από 1 τρισ. δολάρια σε κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις. Περιβαλλοντικές οργανώσεις κατήγγειλαν την κίνηση, ενώ στον επιχειρηματικό κόσμο οι αντιδράσεις ήταν διχασμένες: ορισμένες ενώσεις τη χαιρέτισαν, άλλες όμως τόνισαν ότι η αγορά χρειάζεται σταθερούς κανόνες και όχι συνεχείς μεταβολές.

Νομικοί και αναλυτές εκτιμούν ότι η εξέλιξη θα οδηγήσει σε άμεσες δικαστικές μάχες, υποχρεώνοντας τις εταιρείες να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον «πολλαπλών κανονισμών» ανά Πολιτεία ή περιφέρεια, αντί για ένα ενιαίο ομοσπονδιακό σύστημα. Ο γενικός εισαγγελέας της Καλιφόρνια, Rob Bonta, ανακοίνωσε ότι εξετάζει προσφυγή, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες σε δημόσια υγεία, κοινότητες, βιομηχανία και φυσικούς πόρους.

Η τελική νομική έκβαση θεωρείται κρίσιμη και για άλλους κλάδους υψηλών εκπομπών, όπως οι εταιρείες ηλεκτρισμού και οι παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο περιβαλλοντολόγος δικηγόρος Matthew Leopold (Holland & Knight) σημείωσε ότι οι στρατηγικές των επιχειρήσεων θα εξαρτηθούν από την ταχύτητα με την οποία οι προσφυγές θα φτάσουν στο Ανώτατο Δικαστήριο και από το πότε θα υπάρξει οριστική απόφαση, καθώς η συγκεκριμένη κίνηση επηρεάζει το συνολικό πλαίσιο ρύθμισης των αερίων του θερμοκηπίου.

Η EPA υποστήριξε ότι υιοθέτησε «πιο τολμηρή» στάση, επικαλούμενη πρόσφατες αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου που περιορίζουν τις εξουσίες των διοικητικών υπηρεσιών και ενισχύουν τον ρόλο του Κογκρέσου. Υπενθυμίζεται ότι κατά την πρώτη θητεία του, η κυβέρνηση Τραμπ δεν είχε επιχειρήσει να ανατρέψει το «endangerment finding», καθώς τότε υπήρχαν αντιρρήσεις ακόμη και από τη βιομηχανία για το εύρος της αναστάτωσης.

Σε επίπεδο αντιδράσεων, ενώσεις μικρότερων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου υποδέχθηκαν θετικά την εξέλιξη. Από την αυτοκινητοβιομηχανία, η SEMA ανέφερε ότι ενδέχεται να επηρεαστεί η ποικιλία επιλογών νέων οχημάτων τα επόμενα χρόνια. Στον αντίποδα, περιβαλλοντικές οργανώσεις υπογράμμισαν ότι μεγάλοι κατασκευαστές δεν εμφανίστηκαν ενθουσιασμένοι: ο δικηγόρος της NRDC, David Doniger, παρέπεμψε σε δημόσιες τοποθετήσεις Ford και Honda υπέρ της διατήρησης σταθερού πλαισίου για λόγους προβλεψιμότητας. Η Ford, πάντως, δήλωσε ότι επιθυμεί ενιαίο εθνικό πρότυπο εκπομπών, αντί για διαφορετικούς κανόνες ανά Πολιτεία.

Το επόμενο κεφάλαιο θα γραφτεί στα δικαστήρια και, στο μεσοδιάστημα, από το κατά πόσο οι Πολιτείες θα κινηθούν για να καλύψουν το κενό. Καθηγητές περιβαλλοντικού δικαίου επισημαίνουν ότι αν τα αέρια του θερμοκηπίου βρεθούν εκτός ομοσπονδιακού πλαισίου, ανοίγει ο δρόμος για αυτόνομες πολιτειακές ρυθμίσεις, με σημαντικές επιπτώσεις για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε εθνικό επίπεδο.

Διαβάστε ακόμη

Αναλυτές για Alpha Bank: Ποιότητα κερδών, κεφαλαιακή αυτοπεποίθηση και το στοίχημα του 2026

Δυναμική κερδοφορίας στην Εθνική Ασφαλιστική (γράφημα)

Airbnb: Σπριντ στο παρά πέντε για δηλώσεις, φόρους και πωλήσεις με «άδεια στο χέρι»

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα