Η νέα αναταραχή στις ενεργειακές αγορές φέρνει ξανά στο προσκήνιο το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία, με τα προθεσμιακά συμβόλαια να καταγράφουν απότομη άνοδο. Οι τιμές για την ηλεκτρική ενέργεια του επόμενου έτους ξεπέρασαν για πρώτη φορά από το 2023 το όριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενισχύουν τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Τα γαλλικά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας για το επόμενο έτος ενισχύθηκαν περίπου 7% μέσα στην εβδομάδα, ακολουθώντας την ισχυρή άνοδο που σημείωσαν οι τιμές του φυσικού αερίου. Τα επίπεδα αυτά είχαν να εμφανιστούν από τον Δεκέμβριο του 2023, όταν η ενεργειακή κρίση που είχε προκαλέσει η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άρχισε σταδιακά να αποκλιμακώνεται.
Η εξέλιξη δημιουργεί νέα πίεση στη γαλλική κυβέρνηση, η οποία ήδη βρίσκεται αντιμέτωπη με την έντονη δυσαρέσκεια των πολιτών για το αυξημένο κόστος διαβίωσης. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει δεσμευτεί ότι θα επιχειρήσει να συγκρατήσει το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει ζητήσει από την κρατική ενεργειακή εταιρεία Electricité de France (EDF) να αξιοποιήσει στο μέγιστο δυνατό επίπεδο τη διαθέσιμη παραγωγική της δυναμικότητα. Στόχος είναι να αυξηθεί η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας και να περιοριστούν οι επιπτώσεις στους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Παράλληλα, η γαλλική κυβέρνηση σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει και αποθέματα ντίζελ, προκειμένου να ασκήσει πίεση στις τιμές των καυσίμων και να περιορίσει τις ανατιμήσεις στα πρατήρια.
Η πυρηνική ενέργεια περιορίζει τις πιέσεις
Η Γαλλία διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες: τον μεγάλο πυρηνικό της στόλο. Η εκτεταμένη παραγωγή πυρηνικής ενέργειας λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών του φυσικού αερίου και έχει προσφέρει μέχρι στιγμής μεγαλύτερη προστασία στη γαλλική αγορά.
Η εικόνα είναι διαφορετική στη Γερμανία, η οποία έχει δεχθεί πολύ ισχυρότερες πιέσεις από τις αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, λόγω της μεγαλύτερης εξάρτησής της από το φυσικό αέριο.
Ωστόσο, ούτε η Γαλλία παραμένει ανεπηρέαστη. Η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας δεν συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όμως τα προβλήματα που προκάλεσαν οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού συνέχισαν να επηρεάζουν τη λειτουργία των πυρηνικών σταθμών.
Οι περιορισμοί και οι διακοπές λειτουργίας που συνδέθηκαν με τις υψηλές θερμοκρασίες παρατάθηκαν μέχρι και τον Σεπτέμβριο, περιορίζοντας την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον γαλλικό πυρηνικό στόλο.
Η εξέλιξη αποτυπώθηκε και στα στοιχεία της παραγωγής. Τον Σεπτέμβριο η γαλλική πυρηνική παραγωγή κατέγραψε το χαμηλότερο επίπεδο για τον συγκεκριμένο μήνα από το 2022, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες ενόψει των επόμενων μηνών.
Μικρότερη διαθεσιμότητα πυρηνικών μονάδων
Παρά τη σημασία του πυρηνικού τομέα για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας, η διαθεσιμότητα των γαλλικών πυρηνικών μονάδων παραμένει χαμηλότερη από τα περσινά επίπεδα.
Την Πέμπτη, περίπου 65% του πυρηνικού δυναμικού της Γαλλίας ήταν διαθέσιμο, ενώ η συνολική διαθέσιμη ισχύς ήταν σχεδόν 6 γιγαβάτ χαμηλότερη σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Η περιορισμένη διαθεσιμότητα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με αυξημένη αβεβαιότητα. Η άνοδος του φυσικού αερίου μεταφέρεται σταδιακά στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις ενισχύουν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στην προσφορά.
Για τη Γαλλία, η πρόκληση είναι διπλή: αφενός να αξιοποιήσει το πυρηνικό της πλεονέκτημα ώστε να περιορίσει την έκθεση στις διεθνείς τιμές φυσικού αερίου και αφετέρου να διασφαλίσει ότι η διαθεσιμότητα των μονάδων θα παραμείνει επαρκής κατά τους κρίσιμους χειμερινούς μήνες.
Η εξέλιξη των τιμών του ρεύματος θα εξαρτηθεί έτσι όχι μόνο από την πορεία των γεωπολιτικών εντάσεων και του φυσικού αερίου, αλλά και από την ικανότητα της Γαλλίας να διατηρήσει υψηλή την πυρηνική παραγωγή της.