Τον κίνδυνο να αποσυρθούν από την αγορά από 100.000 έως και 200.000 κατοικίες που δεν πληρούν τα ελάχιστα κριτήρια ενεργειακής καταλληλότητας κρούουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων, προειδοποιώντας για σοβαρές επιπτώσεις στην κτηματαγορά και περαιτέρω επιδείνωση του ήδη οξύτατου στεγαστικού προβλήματος. Η υποχρέωση αναγκαστικών ενεργειακών αναβαθμίσεων, η οποία πλέον «γέρνει» και στο εθνικό δίκαιο μέσω της ενσωμάτωσης ευρωπαϊκής οδηγίας, εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε μαζικό αποκλεισμό παλαιών ακινήτων από αγοραπωλησίες και μισθώσεις, προκαλώντας σοβαρά εμπόδια στη λειτουργία της αγοράς.

Η ευρωπαϊκή οδηγία και οι νέες απαιτήσεις

Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναθεωρημένη Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD 2024/1275), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2024 και αντικαθιστά το προηγούμενο πλαίσιο του 2010. Η οδηγία θέτει ως απώτερο στόχο το σύνολο του κτιριακού αποθέματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μετατραπεί σε κτίρια μηδενικών εκπομπών έως το 2050.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της οδηγίας, τα κτίρια κατοικίας θα πρέπει έως το 2030 να έχουν αναβαθμιστεί τουλάχιστον στην ενεργειακή κατηγορία Ε, ενώ από το 2033 το κατώτατο όριο ανεβαίνει στην κατηγορία Δ.

Στην Ελλάδα η ενεργειακή κατάταξη ακολουθεί το ίδιο ευρωπαϊκό σύστημα (από Α+ έως G) και αποτυπώνεται μέσω του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), βάσει του ΚΕΝΑΚ.
Οι κατηγορίες F και G αποτελούν τις χαμηλότερες και πλέον ενεργοβόρες βαθμίδες, αφορούν κυρίως παλαιά κτίρια με ελλιπή θερμομόνωση και παρωχημένα συστήματα θέρμανσης και συγκεντρώνουν δυσανάλογα υψηλή κατανάλωση ενέργειας και κόστος για τα νοικοκυριά, γεγονός που τις φέρνει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής ανακαινίσεων.
Στην χώρα μας υπολογίζεται ότι πάνω από το 50% των κτιρίων έχει κατασκευαστεί πριν από το 1980, χωρίς θερμομόνωση και σύγχρονες ενεργειακές προδιαγραφές, συμβάλλοντας καθοριστικά στο γεγονός ότι τα κτίρια ευθύνονται για περίπου το 40% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας στη χώρα.

Στο τραπέζι με το ΥΠΕΝ

Το ζήτημα της υποχρεωτικής κοινοτικής οδηγίας περιελήφθη στη χθεσινή ατζέντα της συνάντησης που είχε η ΠΟΜΙΔΑ με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρουσία του υπουργού κ. Σταύρου Παπασταύρου, του υφυπουργού κ. Νίκου Ταγαρά και άλλων υπηρεσιακών παραγόντων. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ιδιοκτήτες έθεσαν με έμφαση τον κίνδυνο απαξίωσης χιλιάδων περιουσιακών στοιχείων, υπογραμμίζοντας ότι μεγάλος αριθμός παλαιών κατοικιών δεν μπορεί να αναβαθμιστεί εύκολα ή με οικονομικά βιώσιμο τρόπο, την ώρα που η ζήτηση για στέγη παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.

Ευρύτερη ατζέντα παρεμβάσεων

Ωστόσο, η ενεργειακή διάσταση δεν ήταν το μόνο ζήτημα που τέθηκε στο τραπέζι. Η ΠΟΜΙΔΑ παρουσίασε ένα ευρύτερο πλαίσιο παρεμβάσεων που αφορούν τη λειτουργία της αγοράς ακινήτων, την ασφάλεια δικαίου και την άρση χρόνιων πολεοδομικών αδιεξόδων. Στη συζήτηση τέθηκαν ζητήματα που αφορούν την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, την ανάγκη σαφών και σταθερών κανόνων δόμησης σε εντός και εκτός σχεδίου περιοχές, την επιτάχυνση της εξέτασης των ενστάσεων επί των δασικών χαρτών, καθώς και την ενεργοποίηση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης, ιδίως για διατηρητέα κτίρια που σήμερα παραμένουν ανενεργά.

Στο επίκεντρο τα αυθαίρετα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα της τακτοποίησης αυθαιρέτων, το οποίο οι ιδιοκτήτες χαρακτήρισαν κρίσιμο για την ίδια τη λειτουργία της αγοράς. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ΥΠΕΝ προσανατολίζεται σε παράταση της ισχύουσας ρύθμισης έως δύο χρόνια για τις μικρές και μεσαίες κατηγορίες πολεοδομικών παραβάσεων 1 έως 4, προκειμένου να αποφευχθεί ένα νέο αδιέξοδο μετά τη λήξη των υφιστάμενων προθεσμιών.

Η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποίησε ότι, εάν δεν υπάρξει είτε μεταβατική λύση είτε μόνιμο πλαίσιο, οι δικαιοπραξίες επί ακινήτων κινδυνεύουν ουσιαστικά να σταματήσουν, καθώς καμία αγοραπωλησία, γονική παροχή ή άλλη μεταβίβαση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί όταν το ακίνητο βαρύνεται με πολεοδομικές παραβάσεις.

Αλλαγές χρήσεων και στεγαστική πίεση

Στο ίδιο πλαίσιο τέθηκαν και οι προτάσεις της Ομοσπονδίας για αλλαγές χρήσεων σε υφιστάμενα κτίρια οριζοντίου ιδιοκτησίας, με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και θέσεων στάθμευσης, ιδίως σε αστικά κέντρα όπου η στεγαστική πίεση είναι εντονότερη. Οι ιδιοκτήτες υποστηρίζουν ότι χωρίς παρεμβάσεις που θα επιτρέπουν την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, καμία στεγαστική πολιτική δεν μπορεί να αποδώσει σε σύντομο χρόνο.

Από την πλευρά της κυβέρνησης δεν υπήρξαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ωστόσο αναγνωρίστηκε –σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες– ότι τόσο η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση όσο και το μέλλον των ρυθμίσεων για τα αυθαίρετα αποτελούν από τα πιο «ευαίσθητα» και πολιτικά φορτισμένα κεφάλαια της επόμενης περιόδου για τα οποία το υπουργείο προσανατολίζεται να δώσει λύσεις.

Διαβάστε ακόμη 

Πώς το Νταβός μετατράπηκε σε συνέδριο που… ψηφίζει MAGA

Βρετανία: Σε υψηλό 10ετίας η αγορά ακινήτων μετά τον προϋπολογισμό της Ριβς

Πλειστηριασμοί: Το κατάστημα στο λιμάνι της Ύδρας, η ανακοπή και ο πήχης της τιμής (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα