Η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει ήδη ξεκινήσει και οι ελληνικές εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής και εμπορίας σπεύδουν να «θωρακίσουν» τη θέση τους στο νέο ενεργειακό τοπίο που διαμορφώνεται. Κεντρικός άξονας αυτής της στρατηγικής αναδεικνύεται ο τερματικός σταθμός LNG της Ρεβυθούσας, ο οποίος μετατρέπεται σταδιακά σε κρίσιμο κόμβο όχι μόνο για την εγχώρια αγορά, αλλά και για το σύνολο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Στο πλαίσιο των δημοπρασιών του ΔΕΣΦΑ για τη διάθεση χρονοθυρίδων εκφόρτωσης και δυναμικότητας αεριοποίησης την περίοδο 2026-2040, καταγράφηκε πρωτοφανές ενδιαφέρον. Στο πλαίσιο της διαδικασίας προσφέρθηκαν συνολικά 413 χρονοθυρίδες εκφόρτωσης, που αντιστοιχούν σε ποσότητες LNG 342,5 TWh, εκ των οποίων δεσμεύθηκαν οι 409, ή 340,5 TWh, με συμμετοχή έως και πέντε χρηστών ανά έτος, επιβεβαιώνοντας το ιδιαίτερα ισχυρό ενδιαφέρον της αγοράς. Σχεδόν το σύνολο των διαθέσιμων θέσεων έχει ήδη δεσμευθεί, με την επόμενη δεκαετία να εμφανίζεται πρακτικά «κλειδωμένη» και τα περιθώρια ελεύθερης πρόσβασης μετά το 2035 να περιορίζονται στο ελάχιστο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το ενδιαφέρον ήταν τόσο μεγάλο που τα μόνο κενά slots είναι 1 για το 2036 και 3 για το 2040.

Η εικόνα που προκύπτει από τον προγραμματισμό δείχνει ότι η διαθέσιμη δυναμικότητα συγκεντρώνεται στα χέρια περιορισμένου αριθμού εγχώριων παικτών.

Οι παίκτες που κλείδωσαν τα slots

Πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραματίζουν οι Metlen, ΔΕΠΑ και ΔΕΗ, που εξασφαλίζουν τα μεγαλύτερα μερίδια αγοράς επιβεβαιώνοντας την κυρίαρχη παρουσία τους στην αγορά ενώ συμμετοχή έχουν και οι Enerwave (πρώην Elpedison) και Ηρων.

Η στροφή αυτή δεν συνδέεται μόνο με την κάλυψη των εσωτερικών αναγκών. Το φυσικό αέριο παραμένει ο βασικός πυλώνας στήριξης του ηλεκτρικού συστήματος, ενώ οι νέες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής συνδυασμένου κύκλου που βρίσκονται υπό κατασκευή ενισχύουν περαιτέρω τη ζήτηση. Ταυτόχρονα, όμως, οι εταιρείες «διαβάζουν» τον χάρτη της περιοχής και προετοιμάζονται για ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακές ροές από τη Ρωσία θα έχουν εκλείψει.

Από το 2027 και μετά, το κενό που θα δημιουργηθεί τόσο στην Ελλάδα όσο και στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης εκτιμάται ότι θα είναι ιδιαίτερα μεγάλο, δημιουργώντας συνθήκες έντονου ανταγωνισμού για τις διαθέσιμες ποσότητες LNG. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της από απλό εισαγωγέα σε διαμετακομιστικό κόμβο, αξιοποιώντας τις υποδομές της για να τροφοδοτήσει γειτονικές χώρες.

Ενδεικτικό της κατεύθυνσης αυτής είναι το άνοιγμα της ΔΕΠΑ Εμπορίας προς την περιφερειακή αγορά μέσω συνεργασιών, όπως εκείνη με την Aktor για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Σε υψηλά επίπεδα κινείται ήδη και η αξιοποίηση της δυναμικότητας του FSRU Αλεξανδρούπολης, καθώς περίπου το 80% των διαθέσιμων ποσοτήτων, συνολικού ύψους 5,5 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως, έχει προκρατηθεί από την αγορά. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει τον αυξανόμενο ρόλο των ελληνικών ενεργειακών υποδομών ως κρίσιμου πυλώνα για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης στη μεταρωσική εποχή.

Παράλληλα, το νέο αυτό περιβάλλον ενισχύει τις προοπτικές για την ανάπτυξη και δεύτερου πλωτού τερματικού σταθμού LNG στη χώρα, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να στηρίζουν ενεργά αυτή την κατεύθυνση. Στον προθάλαμο βρίσκονται ήδη τρία πρότζεκτ σε Αλεξανδρούπολη, Αγίους Θεοδώρους, Βόλο και Θεσσαλονίκη για τα οποία εκκρεμούν οι επενδυτικές αποφάσεις.

Η στρατηγική

Από την πλευρά του ΔΕΣΦΑ το ισχυρό ενδιαφέρον για τα slots της Ρεβυθούσας ερμηνεύεται ως σαφής ένδειξη ότι το LNG παγιώνεται στον πυρήνα του ενεργειακού σχεδιασμού των χρηστών, με τη μακροχρόνια δέσμευση δυναμικότητας να εξελίσσεται σε βασικό μηχανισμό περιορισμού κινδύνου σε μια αγορά υψηλής αβεβαιότητας. Η συγκέντρωση σχεδόν του συνόλου των διαθέσιμων θέσεων καταγράφεται ως ψήφος εμπιστοσύνης στην αξιοπιστία και τη λειτουργική επάρκεια της Ρεβυθούσας, αλλά και στον ρόλο της χώρας ως σταθερού σημείου αναφοράς για την περιφερειακή ασφάλεια εφοδιασμού.

Την ίδια στιγμή, οι νέες υποδομές του ΔΕΣΦΑ, όπως οι σταθμοί συμπίεσης στην Κομοτηνή και την Αμπελιά, σε συνδυασμό με τις επενδύσεις αναβάθμισης και επέκτασης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, μεταβάλλουν ουσιαστικά τις δυνατότητες του συστήματος. Η αύξηση της μεταφορικής ικανότητας προς τις βόρειες εξόδους επιτρέπει σύμφωνα με τον διαχειριστή, την εξαγωγή σημαντικά μεγαλύτερων ποσοτήτων, ενισχύοντας τη διασύνδεση της ελληνικής αγοράς με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Διαβάστε ακόμη

«Παρατηρητήριο» κρυπτονομισμάτων και στην Ελλάδα

Φέσι 200 εκατ. ευρώ στη ΔΕΗ από 500 φορείς του Δημοσίου

Άλεξ Χόνολντ: Τα χρήματα που πήρε για να αναρριχηθεί στον ουρανοξύστη και ο πραγματικός λόγος που αψηφά τον κίνδυνο

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα