Η αναδάσωση σε εκτεταμένη κλίμακα δεν αποτελεί πάντα λύση χωρίς κόστος, καθώς μπορεί να συνοδεύεται από απρόβλεπτες παρενέργειες, όπως δείχνουν εμπειρίες από προγράμματα αντιμετώπισης της ερημοποίησης στην Κίνα και σε χώρες της Αφρικής.

Τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι οι περιβαλλοντικές συνέπειες δεν σχετίζονται αποκλειστικά με τον αριθμό των δέντρων που φυτεύονται, αλλά κυρίως με τον τρόπο που αυτά ενσωματώνονται στο φυσικό περιβάλλον. Στην Κίνα, το φιλόδοξο σχέδιο που έγινε γνωστό ως «Μεγάλο Πράσινο Τείχος» σχεδιάστηκε για να περιορίσει την προέλαση της ερήμου Γκόμπι.

Η προσέγγιση βασίστηκε στη δημιουργία εκτεταμένων δασικών ζωνών στο βόρειο τμήμα της χώρας μέσω μαζικών φυτεύσεων, με στόχο τη λειτουργία ενός φυσικού φράγματος και τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα. Σε ορισμένες περιοχές, τα αποτελέσματα ήταν αρχικά θετικά, με επιβράδυνση της εξάπλωσης της ερήμου. Ωστόσο, μελέτες που επικαλούνται ο ιστότοπος The Weather και το επιστημονικό περιοδικό Earth’s Future επισημαίνουν ότι πολλά από τα δέντρα που επιλέχθηκαν δεν ήταν ενδημικά και απαιτούσαν μεγάλες ποσότητες νερού, διαταράσσοντας τη φυσική ισορροπία του εδάφους και τον υδρολογικό κύκλο σε ήδη ευαίσθητα οικοσυστήματα. Το αποτέλεσμα ήταν η επιδείνωση της λειψυδρίας σε κατοικημένες περιοχές.

Οι βασικοί κίνδυνοι από το πρόγραμμα στην Κίνα

Την περίοδο 2001–2020, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η μεταβολή της ατμοσφαιρικής υγρασίας επηρέασε τα πρότυπα βροχοπτώσεων σε περιοχές όπως η ανατολική και η βορειοδυτική Κίνα. Στο Οροπέδιο του Θιβέτ σημειώθηκε αύξηση των βροχών, την ώρα που αγροτικές και αστικές ζώνες αντιμετώπισαν εντονότερη έλλειψη νερού. Η ικανότητα των δέντρων να αντλούν βαθιά υπόγεια ύδατα και να τα «μεταφέρουν» αλλού τροποποίησε τον υδρολογικό κύκλο, στερώντας πολύτιμους υδατικούς πόρους από περιοχές που τους είχαν ανάγκη.

Τι συνέβη στην Αφρική

Στον αντίποδα, η αφρικανική πρωτοβουλία Great Green Wall for the Sahara and the Sahel ακολούθησε διαφορετική φιλοσοφία. Αντί για μονοκαλλιέργειες, έδωσε έμφαση στη βιώσιμη διαχείριση της γης, αξιοποιώντας την τοπική γνώση και τη συμμετοχή των κοινοτήτων.

Το πρόγραμμα, που εφαρμόζεται σε χώρες όπως η Σενεγάλη, ο Νίγηρας και η Αιθιοπία, έχει στόχο την αποκατάσταση 100 εκατομμυρίων εκταρίων έως το 2030.

Η σύγκριση των δύο μοντέλων αναδεικνύει ότι οι στρατηγικές αναδάσωσης οφείλουν να προσαρμόζονται στις οικολογικές και κοινωνικές συνθήκες κάθε περιοχής, διαφορετικά κινδυνεύουν να δημιουργήσουν νέες ανισορροπίες αντί για λύσεις.

Διαβάστε ακόμη 

Υδρογονάνθρακες: Στις 16/2 οι υπογραφές με τη Chevron για τις έρευνες σε Κρήτη και Πελοπόννησο

Χρυσός: Από τα 5.000 στα 7.000 δολάρια; Τα σενάρια για το 2026

Θέατρο στην Αθήνα: 6 παραστάσεις που ξεχωρίζουν 

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα