Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, εδραιώνει τη θέση της ως ηγετική δύναμη στις διεθνείς διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ, με στόχο τη διατήρηση και αύξηση της παραγωγής πλαστικού. Με ισχυρή διπλωματική ομάδα και τη στήριξη χωρών, όπως η Ρωσία και το Ιράν, η συγκεκριμένη χώρα χρησιμοποιεί στρατηγικές που αποσκοπούν στη διακοπή των συνομιλιών για τη μείωση της πλαστικής ρύπανσης.

Οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις στο Μπουσάν

Στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας, η Σαουδική Αραβία ηγήθηκε μιας ομάδας χωρών με σημαντική παραγωγή πετρελαίου που εμπόδισαν τις προσπάθειες για τη μείωση πλαστικού. Χρησιμοποιώντας «παραδοσιακές» τακτικές, όπως την επανάληψη επιχειρημάτων από τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, κατάφεραν να καθυστερήσουν σημαντικές αποφάσεις, ενώ σύμμαχοι όπως η Ρωσία και το Ιράν συνέβαλαν σε αυτές τις καθυστερήσεις.

«Η Σαουδική Αραβία επενδύει τώρα πολλά στην περιβαλλοντική της διπλωματία», είπε ένας διαπραγματευτής. «Νομίζω ότι δεν υπάρχουν πολλές αντιπροσωπείες που μπορούν να καυχηθούν για μια τόσο ταλαντούχα ομάδα διαπραγματευτών».

Γιατί το πλαστικό είναι σημαντικό για τη Σαουδική Αραβία

Η παγκόσμια μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας απειλεί την παραδοσιακή οικονομία της Σαουδικής Αραβίας. Ωστόσο, η βιομηχανία πλαστικών, που απορροφά ένα σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, προσφέρει ένα νέο πεδίο οικονομικής ανάπτυξης. Με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 700 δισ. δολαρίων και αυξανόμενη ζήτηση, η παραγωγή πλαστικού γίνεται βασικός μοχλός εσόδων.

Ωστόσο, ένας ευρύτερος συνασπισμός χωρών, ανάμεσά τους και η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιμετωπίζει τη ρύπανση από το πλαστικό ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τον πλανήτη. Το πλαστικό πνίγει τους ωκεανούς και τις πλωτές οδούς, ενώ τα μικροπλαστικά διεισδύουν στο έδαφος, τα τρόφιμα και τελικά στα ίδια μας τα σώματα. Οι χώρες αυτές έχουν εμένουν στις διαπραγματεύσεις με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, των μέσων διαβίωσης και της ανθρώπινης υγείας.

Σύμφωνα με το Politico, απέναντί τους, η Σαουδική Αραβία έχει βρει ισχυρούς συμμάχους στο Ιράν και τη Ρωσία, οι οποίοι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ανατροπή των προσπαθειών για μια ολοκληρωμένη συνθήκη για το πλαστικό. «Η Ρωσία έχει ξεκάθαρα αναλάβει να κάνει ατέρμονες παρεμβάσεις και να καταθέτει μη δεσμευτικά έγγραφα (non-papers) που συχνά στερούνται ουσίας», σημείωσε ένας διαπραγματευτής. Ένας άλλος ανέφερε πως στις κλειστές συνεδριάσεις, Ρώσοι εκπρόσωποι μονοπωλούσαν τη συζήτηση επί 30 λεπτά με άσκοπες παρεμβάσεις.

Η Ρωσία, ως δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου μετά τη Σαουδική Αραβία, ενισχύει τη θέση του συνασπισμού, δημιουργώντας ακόμα μεγαλύτερες προκλήσεις για τις χώρες που επιδιώκουν μια φιλόδοξη και ουσιαστική περιβαλλοντική συνθήκη.

Η μάχη για τη χρηματοδότηση

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, η Σαουδική Αραβία κατεύθυνε τη συζήτηση από τις φιλόδοξες δεσμεύσεις για τη μείωση της πλαστικής ρύπανσης προς το ζήτημα της χρηματοδότησης. Η χώρα, αν και οικονομικά εύρωστη, τάχθηκε υπέρ των αναπτυσσόμενων χωρών, ζητώντας από τις ανεπτυγμένες χώρες να αναλάβουν το βάρος της χρηματοδότησης.

Επόμενα βήματα

Οι συνομιλίες στο Μπουσάν έστειλαν ένα σαφές μήνυμα: οι ισχυροί συνασπισμοί πρέπει να δημιουργούνται πριν από τις διαπραγματεύσεις, όχι κατά τη διάρκειά τους. Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η υιοθέτηση πλειοψηφικών αποφάσεων αντί της συναίνεσης θα μπορούσε να μειώσει τη δυνατότητα χωρών όπως η Σαουδική Αραβία να καθυστερούν τη διαδικασία.

«Χρειαζόμαστε πολιτική βούληση και μια νέα προσέγγιση στις διαπραγματεύσεις για να αποφύγουμε την επανάληψη των ίδιων καθυστερήσεων», δήλωσε ειδικός από το Center for International Environmental Law.

Οι πραγματικές προκλήσεις ξεκινούν τώρα

Οι αντιπροσωπείες που συμμετέχουν σε συνομιλίες του ΟΗΕ φέρουν συγκεκριμένες εντολές από τις κυβερνήσεις τους. Τυχόν αλλαγές σε αυτές τις εντολές απαιτούν έγκριση από ανώτατο πολιτικό επίπεδο, οδηγώντας σε εσπευσμένες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

«Τα θέματα της παραγωγής, των χημικών και της χρηματοδότησης είναι πλέον τόσο σαφή που μπορούν να προωθηθούν σε πολιτικό επίπεδο», δήλωσε αισιόδοξα ένας από τους διαπραγματευτές.

Ωστόσο, το γεγονός ότι η περιβαλλοντική πολυμέρεια βασίζεται στη συναίνεση εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητά της. Το σύστημα ουσιαστικά παρέχει στις χώρες δικαίωμα βέτο, δίνοντας στη Σαουδική Αραβία τη δυνατότητα να επαναλάβει τις τακτικές που χρησιμοποίησε στις τελευταίες διαπραγματεύσεις. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι αν δεν υιοθετηθεί η λήψη αποφάσεων με πλειοψηφία, οι προσπάθειες για ουσιαστική πρόοδο θα παραμείνουν μετέωρες.

«Οι χώρες πρέπει να ενισχύσουν τη θέση τους υπέρ της ψηφοφορίας, καθώς ορισμένα έθνη οπλίζουν ακόμα και την έννοια της συναίνεσης», ανέφερε ο Helionor de Anzizu από το κέντρο διεθνούς περιβαλλοντικού δικαίου.

Οι χώρες με υψηλές φιλοδοξίες προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο να καταλήξουν σε συνθήκη χωρίς τη στήριξη των πιο απρόθυμων εθνών. Για να επιτευχθεί αυτό, θα χρειαστεί η υποστήριξη ισχυρών χωρών όπως η Βραζιλία, η Ινδονησία, η Ινδία και η Κίνα. Παρόλο που αυτές οι χώρες δεν έχουν ακόμη δεσμευτεί σε συμφωνίες περιορισμού της παραγωγής πλαστικού, δεν είναι τόσο σθεναρά αντίθετες όσο η Σαουδική Αραβία.

Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι, με τα κράτη υψηλών φιλοδοξιών να επιδιώκουν τη σύναψη συμμαχιών και τη συγκέντρωση υποστήριξης. Εντούτοις, καθώς η διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να αναλάβει καθήκοντα, υπάρχει φόβος ότι οι πλούσιες σε πετρέλαιο χώρες και οι μεγάλοι παραγωγοί πλαστικών θα αποκτήσουν έναν νέο, ισχυρό σύμμαχο. «Είναι πολύ πιθανό αυτό να συμβεί, και πολλοί από εμάς ανησυχούμε σοβαρά για αυτό», σχολίασε ένας άλλος διαπραγματευτής.

Διαβάστε ακόμη 

AGILE: Ποιο είναι το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους €115 εκατ. της Κομισιόν για fast track ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών

Η σκοτεινή οικονομία των cryptos – Από την κατασκοπεία ως το trafficking

Online καζίνο: Πώς αλλάζει η φορολογία στα κέρδη – Τι πληρώνουν οι παίκτες από 1η Ιουλίου

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα