Παρά το γνώριμο και δυσοίωνο περιβαλλοντικό σκηνικό —με τις εκπομπές να αυξάνονται και τη φύση να συνεχίζει να υποχωρεί— το 2025 δεν ήταν μόνο μια χαμένη χρονιά για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα. Στο παρασκήνιο, στοχευμένες παρεμβάσεις στην καθαρή ενέργεια, την προστασία της φύσης και τα δικαιώματα των αυτοχθόνων οδήγησαν σε απτά, θετικά αποτελέσματα.

Αυτές οι «σιωπηλές» επιτυχίες συχνά χάνονται μέσα στον θόρυβο της καθημερινής ειδησεογραφίας. Από την εκρηκτική άνοδο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως την επιστροφή απειλούμενων ειδών, το BBC καταγράφει επτά σημαντικά ορόσημα που επιτεύχθηκαν το 2025.

Εκρηκτική άνοδος των ανανεώσιμων

Η αιολική, η ηλιακή και άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ξεπέρασαν για πρώτη φορά τον άνθρακα ως τη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής παγκοσμίως. Κινητήρια δύναμη αυτής της εξέλιξης είναι η Κίνα, η οποία επεκτείνει ραγδαία την παραγωγή καθαρής ενέργειας και κυριαρχεί στις εξαγωγές σχετικής τεχνολογίας. Εκτός από τη μαζική ανάπτυξη φωτοβολταϊκών, η χώρα αξιοποιεί ακόμη και ακραία καιρικά φαινόμενα, με αιολικά πάρκα ανθεκτικά σε τυφώνες.

Σημαντικά άλματα σημειώθηκαν και αλλού. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, έκθεση του 2025 έδειξε ότι η αιολική ενέργεια έγινε το 2024 η μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή ηλεκτρισμού, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο της ζήτησης, ενώ ο άνθρακας έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Παράλληλα, ξεκίνησε η κατασκευή της μεγαλύτερης παγκοσμίως μονάδας αποθήκευσης ενέργειας με υγρό αέρα, για την κάλυψη των περιόδων χωρίς άνεμο ή ήλιο.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αύξηση της δυναμικότητας των ΑΠΕ επιταχύνεται σε πάνω από το 80% των χωρών. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, έως το 2030 η συνολική δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών αναμένεται να έχει διπλασιαστεί.

Η ώθηση από την Κίνα είχε και άμεσο αποτέλεσμα: για πρώτη φορά καταγράφηκε μείωση των εκπομπών CO₂ στη χώρα, σύμφωνα με ανάλυση του Carbon Brief, με τις εκπομπές να υποχωρούν στο δωδεκάμηνο έως τον Μάιο του 2025. Αν και πρόκειται για πρώιμη ένδειξη, ενισχύει την εκτίμηση ότι οι εκπομπές της Κίνας ενδέχεται να βρίσκονται κοντά στο ανώτατο σημείο τους.

Προστασία των ωκεανών

Οι ανοιχτές θάλασσες —ύδατα εκτός εθνικών δικαιοδοσιών— καλύπτουν σχεδόν τα δύο τρίτα των παγκόσμιων ωκεανών, αλλά μόλις το 1% τους προστατεύεται σήμερα. Αυτό αλλάζει. Η παγκόσμια συνθήκη για την προστασία της ανοιχτής θάλασσας, που συμφωνήθηκε το 2023, επικυρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 από αρκετές χώρες ώστε να τεθεί σε ισχύ.

Η Συνθήκη δεσμεύει τα κράτη να εντάξουν το 30% των διεθνών υδάτων σε Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές. Παράλληλα, στα εθνικά ύδατα δημιουργήθηκαν νέες ζώνες προστασίας, με κορυφαίο παράδειγμα τη μεγαλύτερη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή στον κόσμο, στην περιοχή Tainui Atea της Γαλλικής Πολυνησίας, που καλύπτει 1,1 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Ανατροπές στα δάση

Η Βραζιλία φιλοξένησε φέτος την COP30, την πρώτη παγκόσμια διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στον Αμαζόνιο, δίνοντας έμφαση στα δάση. Αν και η εφαρμογή των δεσμεύσεων παραμένει αβέβαιη, η χώρα παρουσίασε οδικό χάρτη για τον τερματισμό της αποψίλωσης έως το 2030 και δημιούργησε το χρηματοδοτικό σχήμα Tropical Forests Forever Facility, με στόχο τα 125 δισ. δολάρια.

Τα στοιχεία δείχνουν και απτά αποτελέσματα: η αποψίλωση στον Αμαζόνιο μειώθηκε κατά 11% στο δωδεκάμηνο έως τον Ιούλιο του 2025, στο χαμηλότερο επίπεδο 11ετίας. Παγκοσμίως, οι ετήσιοι ρυθμοί αποψίλωσης την περίοδο 2015–2025 ήταν 38% χαμηλότεροι σε σχέση με το 1990–2000, αν και εξακολουθούν να χάνονται 10,9 εκατ. εκτάρια δασών κάθε χρόνο.

Ιστορική δικαστική απόφαση

Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξέδωσε φέτος γνωμοδότηση-ορόσημο, ανοίγοντας τον δρόμο για διακρατικές αγωγές σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Αν και μη δεσμευτική, θεωρείται ότι θα επηρεάσει καθοριστικά μελλοντικές υποθέσεις, δίνοντας νομικά εργαλεία σε χώρες που πλήττονται δυσανάλογα από την κλιματική κρίση.

Νίκες για την άγρια ζωή

Το 2025 σημαδεύτηκε από εντυπωσιακές επιστροφές απειλούμενων ειδών. Οι πράσινες χελώνες, που είχαν φτάσει κοντά στην εξαφάνιση, ανακάμπτουν χάρη σε δεκαετίες προστασίας και αφαιρέθηκαν από την κατηγορία «απειλούμενα» της Κόκκινης Λίστας της IUCN. Στη Φλόριντα καταγράφηκε ρεκόρ φωλιών δερματοχελώνων, ενώ στην Ινδία ο πληθυσμός των τίγρεων ξεπέρασε τις 3.600, διπλασιασμένος μέσα σε λίγο περισσότερο από μία δεκαετία.

Αυτόχθονες λαοί στο προσκήνιο

Το 2025 αποτέλεσε σταθμό για τους αυτόχθονες λαούς, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν επίσημα από τον ΟΗΕ ως βασικοί θεματοφύλακες της φύσης. Στη COP16 για τη βιοποικιλότητα θεσμοθετήθηκε μόνιμη επιτροπή εκπροσώπησής τους, ενώ στην COP30 συμμετείχαν με τη μεγαλύτερη αποστολή στην ιστορία των διασκέψεων.

Αποκατάσταση του ποταμού Klamath

Έναν χρόνο μετά την απομάκρυνση τεσσάρων φραγμάτων στον ποταμό Klamath της Καλιφόρνιας, οι σολομοί επέστρεψαν μαζικά στις παραδοσιακές περιοχές αναπαραγωγής τους, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα της αποκατάστασης των οικοσυστημάτων.

Διαβάστε ακόμη

«Αποστολή εξετελέσθη» για την EBRD μετά από δέκα χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα

Νίκος, Κώστας και Γιάννης Αλεξίου (Altex): Το διεθνές στοίχημα της Funky Buddha

Με ένα κλικ τα τιμολόγια: Πότε και πώς περνούν όλες οι επιχειρήσεις στο ηλεκτρονικό σύστημα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα