Νέα δεδομένα δημιουργούνται για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, αλλά και για όσους σχεδιάζουν να αλλάξουν προμηθευτή. Το αναθεωρημένο πλαίσιο εισάγει ένα πιο οργανωμένο σύστημα παρακολούθησης των υπερήμερων πελατών, χωρίς όμως να οδηγεί αυτομάτως σε απαγόρευση αλλαγής εταιρείας από την πρώτη ανεξόφλητη οφειλή.
Η υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5272/26.08.2026 και τέθηκε άμεσα σε ισχύ τροποποιεί συνολικά έξι άρθρα του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η δημιουργία Εντολής Επισήμανσης στο πληροφοριακό σύστημα του αρμόδιου Διαχειριστή, μέσω της οποίας θα καταγράφεται ότι ένας πελάτης βρίσκεται σε καθυστέρηση πληρωμών.
Το βασικό σημείο για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις είναι ότι μία απλή ληξιπρόθεσμη οφειλή δεν αρκεί από μόνη της για να μπλοκάρει την αλλαγή παρόχου. Περιορισμός στη μετακίνηση ενεργοποιείται όταν έχει ήδη καταχωριστεί εντολή απενεργοποίησης του μετρητή ή όταν υπάρχουν ενεργές επισημάνσεις του ίδιου καταναλωτή από τουλάχιστον τρεις διαφορετικούς προμηθευτές.
Ταυτόχρονα, θεσπίζεται συγκεκριμένη αλληλουχία ενεργειών πριν ένας πελάτης χαρακτηριστεί υπερήμερος: προηγείται δεύτερη προθεσμία πληρωμής, υποχρεωτική επικοινωνία της εταιρείας, πρόταση διακανονισμού και επιπλέον χρόνος ώστε ο καταναλωτής να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη ρύθμιση.
Παράλληλα, οι προμηθευτές αποκτούν ευρύτερη εικόνα του ιστορικού πληρωμών και των επισημάνσεων ενός υποψήφιου πελάτη, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει την απόφασή τους για τη σύναψη νέας σύμβασης.
Η διαδρομή από τον απλήρωτο λογαριασμό μέχρι την επισήμανση
Η νέα διαδικασία προβλέπει διαδοχικά στάδια και δεν επιτρέπει την άμεση καταχώριση ενός καταναλωτή ως υπερήμερου μετά την πρώτη καθυστέρηση.
Εάν ο λογαριασμός δεν εξοφληθεί μέχρι την ημερομηνία λήξης του, το οφειλόμενο ποσό, μαζί με τους προβλεπόμενους τόκους υπερημερίας, θα πρέπει να εμφανίζεται ξεχωριστά και ευδιάκριτα στον αμέσως επόμενο λογαριασμό που θα εκδώσει ο προμηθευτής.
Εφόσον παρέλθει άπρακτη και η δεύτερη προθεσμία πληρωμής, τότε ενεργοποιείται η επόμενη φάση. Ο προμηθευτής ή εξουσιοδοτημένος συνεργάτης του οφείλει εντός πέντε ημερών να επικοινωνήσει με τον πελάτη, να του υπενθυμίσει τη ληξιπρόθεσμη οφειλή και να καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση διακανονισμού.
Από τη στιγμή που θα λάβει την πρόταση, ο καταναλωτής διαθέτει άλλες πέντε ημέρες για να απαντήσει.
Η ρύθμιση δεν μπορεί να διαμορφώνεται αυθαίρετα. Οι όροι της πρέπει να στηρίζονται σε εύλογα, διαφανή και αναλογικά κριτήρια, τα οποία λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, την κατηγορία του πελάτη, το ύψος της οφειλής, το επίπεδο κατανάλωσης, ενδεχόμενο επιτόκιο και τη συνολική επιβάρυνση που προκύπτει από την αποπληρωμή σε δόσεις.
Μόνο εάν ο καταναλωτής αρνηθεί τον διακανονισμό ή τον αποδεχθεί αλλά στη συνέχεια σταματήσει να τηρεί τους συμφωνημένους όρους, ο προμηθευτής αποκτά δικαίωμα να υποβάλει Εντολή Επισήμανσης και να χαρακτηρίσει τον πελάτη ως υπερήμερο.
Την ίδια στιγμή μπορεί να καταχωρίσει και εντολή απενεργοποίησης του μετρητή, ενημερώνοντας υποχρεωτικά και εγγράφως τον καταναλωτή. Η σχετική ενημέρωση μπορεί να πραγματοποιείται είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή.
Καταγγελία της σύμβασης μετά την πάροδο δέκα ημερών
Η υποβολή εντολής απενεργοποίησης δεν συνεπάγεται ότι η σύμβαση λύνεται αμέσως.
Εφόσον περάσουν δέκα ημέρες από την ενημέρωση του πελάτη και η ληξιπρόθεσμη οφειλή εξακολουθεί να μην έχει πληρωθεί ή ρυθμιστεί, ο προμηθευτής μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία της σύμβασης.
Σε αυτή την περίπτωση υποβάλλει στον αρμόδιο Διαχειριστή δήλωση παύσης εκπροσώπησης και ενημερώνει σχετικά τον καταναλωτή.
Εάν, αντίθετα, ο πελάτης εξοφλήσει το χρέος ή συμφωνήσει σε διακανονισμό, η εταιρεία έχει υποχρέωση να ζητήσει άμεσα τόσο την άρση της επισήμανσης όσο και την ακύρωση της εντολής απενεργοποίησης του μετρητή.
Οι σχετικές εντολές πρέπει να υποβάλλονται την ίδια ημέρα κατά την οποία πραγματοποιείται η πληρωμή ή συνάπτεται η ρύθμιση και να εκτελούνται επίσης αυθημερόν.
Με αυτόν τον τρόπο, η επισήμανση δεν λειτουργεί ως μόνιμο «μητρώο κακοπληρωτή». Παραμένει ενεργή αποκλειστικά όσο εξακολουθεί να υπάρχει ανεξόφλητη ή μη ρυθμισμένη οφειλή.
Χρέη που μένουν πίσω μετά την αλλαγή εταιρείας
Το πλαίσιο καλύπτει και τις περιπτώσεις όπου ένας καταναλωτής έχει ήδη αλλάξει προμηθευτή αλλά αφήνει ανεξόφλητο τον τελικό λογαριασμό της προηγούμενης εταιρείας.
Εάν ο λογαριασμός αυτός δεν πληρωθεί εμπρόθεσμα, ο παλαιός πάροχος ή εξουσιοδοτημένος συνεργάτης του πρέπει και πάλι, εντός πέντε ημερών, να επικοινωνήσει με τον πρώην πελάτη και να προτείνει διακανονισμό.
Ο καταναλωτής διαθέτει και εδώ πενθήμερη προθεσμία για να απαντήσει.
Σε περίπτωση απόρριψης της πρότασης ή μη τήρησης της συμφωνίας, ο προηγούμενος πάροχος μπορεί να καταχωρίσει Εντολή Επισήμανσης και να ενημερώσει εγγράφως τον οφειλέτη.
Δεν έχει, όμως, δικαίωμα να ζητήσει απενεργοποίηση του μετρητή, καθώς η συγκεκριμένη παροχή έχει ήδη περάσει στην εκπροσώπηση άλλης εταιρείας.
Μόλις το παλιό χρέος εξοφληθεί ή υπαχθεί σε ρύθμιση, η σχετική επισήμανση πρέπει να διαγραφεί την ίδια ημέρα.
Οι δύο περιπτώσεις που βάζουν «φρένο» στην αλλαγή παρόχου
Η αρχή της ελεύθερης μετακίνησης στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας διατηρείται. Ο καταναλωτής μπορεί να αλλάζει εταιρεία ακόμη και εάν έχει οικονομικές εκκρεμότητες, εκτός από δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις που προβλέπει πλέον ο Κώδικας.
Η αλλαγή προμηθευτή μπλοκάρεται όταν έχει ήδη υποβληθεί εντολή απενεργοποίησης του μετρητή λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών ή όταν για τον ίδιο καταναλωτή υπάρχουν τρεις ή περισσότερες ενεργές Εντολές Επισήμανσης από διαφορετικούς προμηθευτές.
Πρακτικά, μία ή δύο επισημάνσεις δεν οδηγούν αυτομάτως σε απαγόρευση αλλαγής εταιρείας. Το όριο του θεσμικού αποκλεισμού τίθεται στις τρεις ενεργές καταχωρίσεις και αυτές πρέπει να προέρχονται από διαφορετικούς παρόχους.
Σε κάθε περίπτωση, η μετακίνηση σε άλλη εταιρεία δεν σημαίνει διαγραφή των παλαιών χρεών. Ο προηγούμενος προμηθευτής διατηρεί ακέραιο το δικαίωμα να διεκδικήσει την οφειλή με κάθε νόμιμο μέσο.
Πότε ένας προμηθευτής μπορεί να πει «όχι» σε νέο συμβόλαιο
Διαφορετική είναι η περίπτωση της απόφασης μιας εταιρείας να αποδεχθεί ή όχι έναν υποψήφιο πελάτη.
Η ύπαρξη τριών επισημάνσεων αποτελεί το όριο για να μπλοκαριστεί θεσμικά η αλλαγή παρόχου, όμως ένας προμηθευτής έχει δυνατότητα να αρνηθεί τη σύναψη νέας σύμβασης και νωρίτερα, όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η άρνηση μπορεί να στηριχθεί στην ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την ίδια ή άλλη εταιρεία, στην ύπαρξη ακόμη και μίας ενεργής Εντολής Επισήμανσης ή στην καταχώριση τουλάχιστον δύο εντολών απενεργοποίησης λόγω χρεών μέσα στους προηγούμενους δώδεκα μήνες.
Έτσι, άλλο είναι το όριο που ενεργοποιεί το γενικό μπλοκάρισμα αλλαγής εταιρείας και άλλο το επίπεδο οικονομικού κινδύνου που μπορεί να αξιολογήσει ένας προμηθευτής πριν αποφασίσει αν θα δεχθεί τον καταναλωτή.
Περισσότερες πληροφορίες για το ιστορικό του καταναλωτή
Το νέο σύστημα διευρύνει παράλληλα τα στοιχεία στα οποία μπορεί να έχει πρόσβαση η εταιρεία που εξετάζει αίτημα νέου πελάτη.
Στην αίτηση προσφοράς πρέπει να υπάρχει σαφής ενημέρωση ότι ο προμηθευτής μπορεί να ζητήσει από τον Διαχειριστή δεδομένα για την κατανάλωση έως και δύο προηγούμενων ετών, το ιστορικό επισημάνσεων και εντολών απενεργοποίησης, καθώς και τεχνικά χαρακτηριστικά της παροχής, όπως η συμφωνημένη ισχύς.
Η ίδια η σύμβαση πρέπει να περιγράφει με σαφήνεια τις συνέπειες που συνεπάγεται η καθυστέρηση πληρωμής και τα στάδια που μπορούν να οδηγήσουν σε επισήμανση, διακοπή εκπροσώπησης ή απενεργοποίηση του μετρητή.
Παράλληλα, προβλέπεται ρητά η συγκατάθεση του πελάτη για τη διαβίβαση πληροφοριών σε άλλους προμηθευτές σχετικά με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, τις ενεργές επισημάνσεις και τις εντολές απενεργοποίησης, όταν βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία αλλαγής εταιρείας.
Οι εταιρείες θα έχουν επίσης πρόσβαση στο πληροφοριακό σύστημα του Διαχειριστή, ώστε να βλέπουν τις ενεργές επισημάνσεις υφιστάμενων και υποψήφιων πελατών.
Οι προθεσμίες πληρωμής που διατηρούνται
Παρά την αυστηροποίηση του συστήματος παρακολούθησης των οφειλών, ο αναθεωρημένος Κώδικας διατηρεί σειρά προστατευτικών κανόνων για τους καταναλωτές.
Οι προμηθευτές εξακολουθούν να είναι υποχρεωμένοι να προσφέρουν διαφορετικούς τρόπους πληρωμής, καθώς και τουλάχιστον μία δυνατότητα εξόφλησης χωρίς πρόσθετη χρέωση, ακόμη και εάν η αρχική ημερομηνία λήξης έχει παρέλθει.
Για τους μικρούς πελάτες, η προθεσμία εξόφλησης δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 20 ημέρες από την αποστολή του λογαριασμού.
Όταν πρόκειται για έντυπο λογαριασμό, το χρονικό περιθώριο δεν μπορεί να υπολείπεται των 25 ημερών από την παράδοσή του στο ταχυδρομείο.
Εάν η τελευταία ημέρα πληρωμής συμπίπτει με Κυριακή ή επίσημη αργία, η προθεσμία μεταφέρεται αυτόματα στην αμέσως επόμενη εργάσιμη ημέρα.
Προστασία όταν ο λογαριασμός βρίσκεται υπό αμφισβήτηση
Ειδικό καθεστώς προβλέπεται για περιπτώσεις στις οποίες ο καταναλωτής δεν αποδέχεται το ύψος ή τη νομιμότητα μιας χρέωσης.
Εφόσον έχει υποβληθεί στον προμηθευτή έντυπο αμφισβήτησης του λογαριασμού και παράλληλα ο πελάτης έχει προσφύγει σε αρμόδια αρχή ή δικαστήριο, ενεργοποιείται πρόσθετη προστασία.
Για το χρονικό διάστημα που προβλέπει η διαδικασία, η εταιρεία δεν μπορεί να καταχωρίσει εντολή απενεργοποίησης ούτε να προχωρήσει σε καταγγελία της σύμβασης εξαιτίας της συγκεκριμένης επίμαχης οφειλής.
Εάν τελικά η προσφυγή απορριφθεί, το ποσό επιβαρύνεται με τον νόμιμο τόκο υπερημερίας.
Όσο η διαφορά παραμένει ανοιχτή, ο προμηθευτής μπορεί πάντως να επιλέξει να μη συνεχίσει τη συμβατική σχέση μετά τη λήξη της. Για να το κάνει, πρέπει να ενημερώσει εγγράφως τον πελάτη τουλάχιστον 30 ημέρες πριν από τη λήξη της σύμβασης.
Εάν δεν τηρηθεί η συγκεκριμένη προθεσμία ενημέρωσης, η σύμβαση παρατείνεται αυτοδικαίως για ακόμη 30 ημέρες.
Στο νέο σύστημα και παλαιότερες οφειλές
Ο μηχανισμός δεν θα αφορά αποκλειστικά τα χρέη που δημιουργούνται από την ημερομηνία έναρξης ισχύος των νέων κανόνων.
Κατά την πρώτη εφαρμογή μπορούν να καταχωριστούν επισημάνσεις και για οφειλές υφιστάμενων ή πρώην πελατών οι οποίες έγιναν ληξιπρόθεσμες από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
Ωστόσο, ούτε αυτές μπορούν να περάσουν αυτόματα στο σύστημα. Οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες πρώτα να ακολουθήσουν την προβλεπόμενη διαδικασία επικοινωνίας, ενημέρωσης και πρότασης διακανονισμού.
Εάν, κατά την έναρξη λειτουργίας του συστήματος, προκύψει ότι ένας καταναλωτής έχει ήδη τρεις ενεργές επισημάνσεις από τουλάχιστον τρεις διαφορετικούς προμηθευτές, ενεργοποιείται αυτομάτως ο περιορισμός του δικαιώματος αλλαγής εταιρείας.
Το ίδιο ισχύει και όταν υπάρχουν εντολές απενεργοποίησης που είχαν ήδη καταχωριστεί και εκκρεμούν προς εκτέλεση κατά την έναρξη εφαρμογής του νέου καθεστώτος.
Αλλαγή παρόχου μέσα σε τρεις ημέρες
Για όσους καταναλωτές δεν εμπίπτουν στους παραπάνω περιορισμούς, το νέο πλαίσιο επιδιώκει παράλληλα να επιταχύνει τη διαδικασία μετακίνησης σε άλλη εταιρεία.
Ο νέος προμηθευτής πρέπει να υποβάλλει τη Δήλωση Εκπροσώπησης Μετρητή στον αρμόδιο Διαχειριστή εντός τριών ημερών από τη σύναψη της σύμβασης.
Η ίδια η υπογεγραμμένη σύμβαση με τη νέα εταιρεία, είτε έχει συναφθεί σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή, θεωρείται επαρκής έγγραφη εξουσιοδότηση ώστε να καταγγελθεί η προηγούμενη σύμβαση.
Παράλληλα ανοίγει ο δρόμος για μεγαλύτερη ψηφιοποίηση της διαδικασίας. Η ΡΑΑΕΥ μπορεί να δημιουργήσει ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή για την αλλαγή προμηθευτή, η οποία θα μπορεί να συνδέεται με το gov.gr για την πιστοποίηση των στοιχείων του καταναλωτή και την αυτόματη συμπλήρωση των απαραίτητων αιτήσεων.
Ανάλογη εφαρμογή θα μπορεί να λειτουργήσει και από τον αρμόδιο Διαχειριστή του δικτύου, ώστε να υπάρχει ηλεκτρονική πιστοποίηση τόσο της ημερομηνίας υποβολής όσο και της ημερομηνίας ολοκλήρωσης κάθε αιτήματος αλλαγής.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί έτσι να συνδυάσει ταχύτερη κινητικότητα για τους συνεπείς καταναλωτές με αυστηρότερο έλεγχο των συστηματικών ληξιπρόθεσμων οφειλών, δημιουργώντας κοινό ιστορικό επισημάνσεων που θα ακολουθεί τον πελάτη κατά τη μετακίνησή του στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
Γιατί ο Σεπτέμβριος έγινε ο νέος Αύγουστος των διακοπών
Πακέτο ΔΕΘ: Αυξήσεις για συνταξιούχους και Δημόσιο
Κάθετος Διάδρομος: Τα επόμενα στοιχήματα μετά τη μεγάλη διεύρυνση
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ