Η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση των κρατικών εσόδων της Ρωσίας. Αντίθετα, τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο καταγράφουν σημαντική υποχώρηση, καθώς η μειωμένη παραγωγή και οι δυσκολίες στις εξαγωγές αντισταθμίζουν το όφελος από τις υψηλότερες τιμές.
Κατά το πρώτο εννεάμηνο του έτους, τα φορολογικά έσοδα που συνδέονται με τον ενεργειακό κλάδο υποχώρησαν στα 5,47 τρισ. ρούβλια, από 6,01 τρισ. την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Η μείωση φτάνει περίπου το 17%, εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική για έναν κλάδο που συνεισφέρει περίπου το ένα πέμπτο των φορολογικών εσόδων του ρωσικού προϋπολογισμού.
Την ίδια ώρα, το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2026 εκτιμάται πλέον στο 3% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από τον αρχικό σχεδιασμό.
Το Urals σε υψηλά επίπεδα, αλλά με μικρότερο όφελος
Η εικόνα στην αγορά πετρελαίου μοιάζει εκ πρώτης όψεως αντιφατική. Το ρωσικό Urals, βασικό εξαγωγικό μείγμα της χώρας, ξεπέρασε τα 92 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Σεπτεμβρίου, περίπου διπλάσια τιμή από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Μάλιστα, στις 8 Απριλίου η τιμή είχε φτάσει τα 113,89 δολάρια, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2013, καθώς οι αναταράξεις στην παγκόσμια προσφορά ενίσχυσαν τις τιμές στις αγορές άμεσης παράδοσης.
Το πρόβλημα για τη Ρωσία είναι ότι η υψηλή τιμή δεν συνοδεύεται από αντίστοιχους όγκους παραγωγής και εξαγωγών. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και ιδιαίτερα σε διυλιστήρια έχουν προκαλέσει προβλήματα στη λειτουργία του κλάδου, ενώ περιορισμοί στις μεταφορές δυσκολεύουν περαιτέρω τη διοχέτευση του ρωσικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Η παραγωγή στο χαμηλότερο επίπεδο 17 ετών
Η Μόσχα έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της για την παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η πρόβλεψη για την παραγωγή αργού φέτος βρίσκεται πλέον στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών.
Τα στοιχεία για την παραγωγή επιβεβαιώνουν την πίεση. Τον Αύγουστο η παραγωγή ρωσικού αργού υποχώρησε κατά περισσότερο από 5,6%, στα 8,718 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 9,240 εκατ. βαρέλια τον Ιανουάριο.
Παράλληλα, οι επιθέσεις με drones σε διυλιστήρια έχουν περιορίσει την παραγωγή πετρελαϊκών προϊόντων και έχουν δημιουργήσει ελλείψεις στην εσωτερική αγορά. Η μειωμένη λειτουργία των εγκαταστάσεων επηρεάζει επομένως τόσο τις εξαγωγικές δυνατότητες όσο και τη συνολική παραγωγική ικανότητα του κλάδου.
Το ισχυρό ρούβλι περιορίζει τα κρατικά έσοδα
Στην εξίσωση προστίθεται και ένας παράγοντας που δεν σχετίζεται άμεσα με την παραγωγή: η ισοτιμία του ρουβλίου.
Κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους, το ρωσικό νόμισμα ήταν κατά μέσο όρο περίπου 9% ισχυρότερο έναντι του δολαρίου σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για έναν προϋπολογισμό που εισπράττει σημαντικό μέρος των ενεργειακών εσόδων σε ξένο νόμισμα, αλλά καταγράφει τις δημοσιονομικές επιδόσεις σε ρούβλια. Έτσι, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου σε δολάρια δεν μετατρέπεται αναλογικά σε αύξηση των κρατικών εσόδων.
Η μέση τιμή του ρωσικού πετρελαίου που χρησιμοποιείται για τον φορολογικό υπολογισμό αυξήθηκε στα 66,70 δολάρια το βαρέλι από 59,12 δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα. Η μεταβολή αυτή είναι σαφώς μικρότερη από την εντυπωσιακή άνοδο που έχει καταγραφεί στην αγορά.
Έτσι, η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δυσμενές δημοσιονομικό μείγμα: υψηλές τιμές αλλά χαμηλότερη παραγωγή, δυσκολότερες εξαγωγές και ισχυρότερο νόμισμα. Για μια οικονομία που εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα έσοδα από τους υδρογονάνθρακες, η εξέλιξη αυτή περιορίζει το όφελος από το πετρελαϊκό ράλι και αυξάνει την πίεση στα δημόσια οικονομικά.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες – Top pick η Πειραιώς
Γραμμή 4: Χωρίς χρονοδιάγραμμα η επανεκκίνηση του μετροπόντικα
Ο ισοβίτης της αριστερής και ο άρχοντας της μεσαίας: Οι φυλές των λωρίδων στους ελληνικούς δρόμους
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ