Γιατί η Ρωσία αποδυναμώνει σκόπιμα το ρούβλι – Πώς το ισχυρό νόμισμα «πληγώνει» τον προϋπολογισμό

Οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες συνήθως επιμένουν ότι θέλουν ένα ισχυρό νόμισμα. Αυτό, όμως, δεν ισχύει για τη Ρωσία αυτή την περίοδο. Στις 5 Αυγούστου, το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις ημερήσιες αγορές ξένων νομισμάτων και χρυσού κατά περίπου 20%, από 5,4 δισ. ρούβλια (τότε 69 εκατ. δολάρια) τον Ιούλιο σε 6,5 δισ. ρούβλια. Το ρούβλι υποχώρησε, όπως ήταν αναμενόμενο, από περίπου 80 ανά δολάριο στις αρχές Αυγούστου σε πάνω από 85 στα μέσα του μήνα, στο χαμηλότερο επίπεδό του από τον Μάρτιο.

Ένα ισχυρότερο νόμισμα σημαίνει φθηνότερες εισαγωγές, χαμηλότερο πληθωρισμό και μικρότερη πίεση στα επιτόκια. Ενα ασθενέστερο νόμισμα σημαίνει το αντίθετο. Όπως γνωρίζουν καλά οι Ρώσοι, μια απότομη πτώση μπορεί να προκαλέσει χρηματοπιστωτικό πανικό, όπως συνέβη μετά την εισβολή της χώρας τους στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και την επιβολή κυρώσεων από τις δυτικές χώρες. Μέσα σε λίγο περισσότερο από δύο εβδομάδες, το ρούβλι έχασε τα δύο πέμπτα της αξίας του έναντι του δολαρίου. Οι Ρώσοι έσπευσαν να αγοράσουν ξένο νόμισμα και απέσυραν μετρητά από τις τράπεζες, μεγάλο μέρος των οποίων ξόδεψαν σε διαρκή καταναλωτικά αγαθά και άλλα προϊόντα.

Τον τελευταίο καιρό, όμως, το ισχυρό ρούβλι έχει εξελιχθεί σε κατάρα — κυρίως για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, μεταδίδει ο Economist. Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η μέση ισοτιμία του διαμορφώθηκε στα 77 ρούβλια ανά δολάριο, ενώ ο προϋπολογισμός είχε βασιστεί σε ισοτιμία 92 ρουβλίων. Επειδή οι Ρώσοι εξαγωγείς πετρελαίου —οι οποίοι είναι ως επί το πλείστον κρατικές επιχειρήσεις ή συνδέονται με άλλον τρόπο με την κυβέρνηση— εισπράττουν τα έσοδά τους σε δολάρια, όταν αυτά μετατράπηκαν σε ρούβλια απέφεραν λιγότερα από όσα αναμένονταν. Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύουν το 20% των εσόδων του προϋπολογισμού.

Βεβαίως, ο πόλεμος στον Κόλπο, προκαλώντας προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ και διαταράσσοντας την παγκόσμια διανομή πετρελαίου, έχει ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερα: κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η μέση τιμή του πετρελαίου που χρησιμοποίησε η κυβέρνηση για τον υπολογισμό των φόρων ήταν 68 δολάρια το βαρέλι, έναντι 59 δολαρίων που προβλέπονταν στον προϋπολογισμό. Ακόμη κι έτσι, τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, στα 3,7 τρισ. ρούβλια, ήταν κατά 23% χαμηλότερα σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Μόνο το έλλειμμα του πρώτου εξαμήνου ανήλθε στα 5,7 τρισ. ρούβλια, ή στο 2,5% του ετήσιου ΑΕΠ, έναντι πρόβλεψης για 3,8 τρισ. ρούβλια (1,6%) για ολόκληρο το έτος. Ένα ρούβλι που θα παρέμενε ισχυρό θα διεύρυνε ακόμη περισσότερο το έλλειμμα.

Παράλληλα με την αποδυνάμωση του ρουβλίου, η κυβέρνηση αναζητεί χρήματα και από άλλες πηγές. Το ρωσικό κοινοβούλιο έχει δώσει στο υπουργείο Οικονομικών το δικαίωμα να αυξάνει τον δανεισμό πάνω από το προβλεπόμενο από τον νόμο όριο χωρίς να απαιτείται νέα έγκριση. Σε μια πιο ευρηματική κίνηση, η κυβέρνηση απαιτεί από Ρώσους επιχειρηματίες να καταβάλλουν «εθελοντικές» εισφορές στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, μεταξύ άλλων και χρήματα για τη χρηματοδότηση του πολέμου κατά της Ουκρανίας. Η πρωτοβουλία αυτή προέκυψε από μια ιδιωτική συνάντηση τον Μάρτιο με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, σχετικά με την επιβολή έκτακτου φόρου σε κέρδη προηγούμενων ετών. Από την αρχή του έτους, οι επιχειρηματίες που επέδειξαν αυτό το «πνεύμα προσφοράς» έχουν καταβάλει 384 δισ. ρούβλια.

Ένα ασθενέστερο ρούβλι θα μπορούσε να προσφέρει κάποια βραχυπρόθεσμη ανακούφιση στον προϋπολογισμό της Ρωσίας, μακροπρόθεσμα όμως συνοδεύεται από τα συνήθη μειονεκτήματα: υψηλότερο πληθωρισμό, ακριβότερες εισαγωγές και χαμηλότερα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών. Ο πληθωρισμός έχει ήδη σημειώσει άνοδο, φθάνοντας στο 6% τον Ιούνιο. Αυτό οφειλόταν εν μέρει στην έλλειψη βενζίνης που προκλήθηκε από ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικές πετρελαϊκές υποδομές. Παρ’ όλα αυτά, ένα ασθενέστερο ρούβλι θα μπορούσε να τον ωθήσει ακόμη υψηλότερα.

Διαβάστε ακόμη

Επίδομα παιδιού: Έξτρα πληρωμή 150 ευρώ σε 80.000 οικογένειες – Πότε μπαίνουν τα χρήματα

Πώς τα vintage IKEA γίνονται ανάρπαστα

Οι Γάλλοι τα δίνουν όλα για μια πισίνα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ