Από τον μπακαλιάρο φούρνου της Πορτογαλίας μέχρι την τραγανή τηγανητή εκδοχή της Πολωνίας, το ρωσικό ψάρι εξακολουθεί να καταλήγει στα πιάτα των Ευρωπαίων, παρά τις προσπάθειες περιορισμού των εισαγωγών.

Ενώ ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ πιέζουν για αυστηρότερους περιορισμούς, άλλα προειδοποιούν ότι η Ένωση παραμένει υπερβολικά εξαρτημένη από τα θαλασσινά της Μόσχας.

Οι χώρες της Βαλτικής, η Φινλανδία και η Σουηδία αναζητούν διαρκώς νέους τρόπους άσκησης οικονομικής πίεσης στο Κρεμλίνο, ώστε να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Καθώς μοιράζονται τη Βαλτική Θάλασσα με τη Ρωσία, η αλιεία αποτελεί κομβικό ζήτημα.

Οι χώρες αυτές θεωρούν ότι ο ρωσικός αλιευτικός στόλος θα μπορούσε να δεχθεί σοβαρό πλήγμα και ζητούν επανειλημμένα υψηλότερους δασμούς στα ρωσικά θαλασσινά, χιλιάδες τόνοι των οποίων εξακολουθούν να εισάγονται στην ΕΕ.

Για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, το θέμα είναι και ηθικό, σημειώνει το Euractiv. «Τα ρωσικά αλιευτικά σκάφη συνδέονται στενά με το καθεστώς… άρα υπάρχει σύνδεση με τον πόλεμο στην Ουκρανία», δήλωσε στο Euractiv η Βάνια Βούλπερχορστ, ειδική της Oceana στην παράνομη αλιεία.

Δύο ρωσικοί κολοσσοί του κλάδου, οι Norebo και Murman Seafood, κρίθηκαν πρόσφατα ένοχοι για κρατικά υποστηριζόμενη κατασκοπεία σε ευρωπαϊκά ύδατα, γεγονός που οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων.

Παρά ταύτα, η Κομισιόν απορρίπτει τις εκκλήσεις για περαιτέρω περιορισμούς στις εισαγωγές ψαριών, ιδέα που αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα από πολλά κράτη-μέλη.

Ο Λετονός υπουργός Γεωργίας και Αλιείας, Άρμαντς Κράουζε, δήλωσε ότι συνεχίζει να αναζητά στήριξη: «Στη σημερινή γεωπολιτική κατάσταση δεν μπορούμε να σταματήσουμε εδώ. Για να στηρίξουμε την Ουκρανία, πρέπει να συνεχίσουμε με συνέπεια τον περιορισμό του εμπορίου με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία».

Χαβιάρι και μπακαλιάρος

Η Κομισιόν υποστηρίζει δημοσίως ότι έχουν γίνει αρκετά βήματα για την απεξάρτηση από το ρωσικό ψάρι. Λίγο μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ απαγόρευσε τις εισαγωγές χαβιαριού – μαζί με σαμπάνια και διαμάντια – παρότι η Ρωσία προμήθευε ελάχιστες ποσότητες.

Ωστόσο, λιγότερο «λαμπερά» προϊόντα, όπως ο μπακαλιάρος και ο μπακαλιάρος Αλάσκας, συνέχισαν να εισάγονται, σε ορισμένες περιπτώσεις χωρίς δασμούς. Από το 2024, η ΕΕ αφαίρεσε τα δασμολογικά προνόμια, αλλά την ίδια χρονιά αγόρασε ρωσικά ψάρια αξίας 709 εκατ. ευρώ, κυρίως για την Ολλανδία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Πολωνία.

Στη Γερμανία, η Βούλπερχορστ προσπαθεί να αποφεύγει τα ρωσικά προϊόντα στο σούπερ μάρκετ. «Υπάρχει QR code στα ψαροκροκέτες που τρώνε οι κόρες μου. Δείχνει ποιο σκάφος έκανε την αλιεία», είπε. Με λίγη έρευνα στο κινητό της, επέλεξε ισλανδικό μπακαλιάρο αντί για ρωσικό.

Ωστόσο, οι περισσότερες ετικέτες δεν είναι τόσο ξεκάθαρες. Κωδικοί όπως “FAO 67” ή “FAO 27” παραπέμπουν σε περιοχές όπου δραστηριοποιούνται και ρωσικά σκάφη.

Από την Πορτογαλία ως την Πολωνία

Σε αρκετές χώρες, κάθε κίνηση κατά του ρωσικού μπακαλιάρου επηρεάζει τόσο την οικονομία όσο και τη γαστρονομική παράδοση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Πορτογαλία, γνωστή για το bacalhau και τις πάνω από 1.000 συνταγές του.

Μαζί με την Ολλανδία και την Πολωνία, συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους εισαγωγείς ρωσικού μπακαλιάρου, βασιζόμενη εδώ και χρόνια σε ξένες προμήθειες.

Ο αντιπρόεδρος της ένωσης ΜμΕ CPPME, Ζόρζε Καρμανέιρο, εξήγησε ότι η απαγόρευση αλιείας στον Καναδά το 1992 ανάγκασε τους Πορτογάλους να στραφούν σε κατεψυγμένο ρωσικό μπακαλιάρο και νορβηγικό αλατισμένο. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δασμοί περίπου 12% ήδη επιβαρύνουν έντονα τις τιμές, που ενόψει Χριστουγέννων φτάνουν σε ιστορικά υψηλά.

Στον αντίποδα, η Πολωνία, παρότι πρωτοστατεί κατά της Ρωσίας, απέφυγε να συμπεριλάβει το ψάρι στις πρόσφατες προτάσεις για αυξημένους δασμούς, λόγω της σχεδόν απόλυτης εξάρτησης των μεταποιητών από ρωσικό μπακαλιάρο.

Η «πίσω πόρτα» της Νορβηγίας

Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι ρωσικό ψάρι εισέρχεται στην ΕΕ μέσω τρίτων χωρών. Η Europêche καταγγέλλει εδώ και χρόνια ότι μπακαλιάρος που αλιεύεται από Ρώσους μπορεί να εισάγεται αδασμολόγητα, αφού υποστεί επεξεργασία στη Νορβηγία.

«Αν υποστεί επαρκή επεξεργασία, μπορείς να πεις ότι είναι νορβηγικό», ανέφερε η Βούλπερχορστ, κάνοντας λόγο για “ξέπλυμα” της ρωσικής προέλευσης.

Τέλος, υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να διαχειριστεί καλύτερα τα αλιευτικά της αποθέματα, ειδικά στη Βαλτική Θάλασσα. Όμως οι χώρες της περιοχής προειδοποιούν ότι οι δικές τους θυσίες θα είναι μάταιες αν η Μόσχα συνεχίσει να εντείνει την αλιεία της.

Διαβάστε ακόμη

«Αποστολή εξετελέσθη» για την EBRD μετά από δέκα χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα

Νίκος, Κώστας και Γιάννης Αλεξίου (Altex): Το διεθνές στοίχημα της Funky Buddha

Με ένα κλικ τα τιμολόγια: Πότε και πώς περνούν όλες οι επιχειρήσεις στο ηλεκτρονικό σύστημα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα