Σοβαρές αμφιβολίες για το τι φτάνει τελικά στο πιάτο των Ελλήνων καταναλωτών φέρνει στο φως νέα επιστημονική έρευνα που εξετάζει την αγορά θαλασσινών, με έμφαση στα κεφαλόποδα, όπως το χταπόδι, το καλαμάρι και η σουπιά.

Τα ευρήματα της μελέτης αποκαλύπτουν ότι σημαντικό ποσοστό των προϊόντων που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά δεν αντιστοιχεί στο είδος που αναγράφεται στην ετικέτα, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τη διαφάνεια της εμπορίας.

Η λανθασμένη επισήμανση δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά φαίνεται να διατρέχει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τα ιχθυοπωλεία και τις λαϊκές αγορές έως τα εστιατόρια.

Η έρευνα βασίστηκε σε μοριακές αναλύσεις DNA, μια μέθοδο που επιτρέπει την αξιόπιστη ταυτοποίηση των ειδών ακόμη και όταν τα προϊόντα έχουν υποστεί επεξεργασία και δεν αναγνωρίζονται οπτικά.

Συνολικά συλλέχθηκαν 156 δείγματα από τέσσερις ελληνικές πόλεις, με τη γενετική ανάλυση να ολοκληρώνεται επιτυχώς σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις.

Τα αποτελέσματα κρίνονται αποκαλυπτικά: περίπου τέσσερα στα δέκα δείγματα ανήκαν σε διαφορετικό είδος από αυτό που δηλωνόταν, οδηγώντας σε ποσοστό λανθασμένης επισήμανσης που ξεπερνά το 40%.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι το πρόβλημα επιτείνεται από τη μεγάλη ζήτηση για συγκεκριμένα είδη, όπως το χταπόδι, αλλά και από τη δυσκολία ελέγχου όταν τα προϊόντα διατίθενται καθαρισμένα, κατεψυγμένα ή έτοιμα προς κατανάλωση.

Σε αρκετές περιπτώσεις, φθηνότερα είδη φαίνεται να αντικαθιστούν ακριβότερα, χωρίς ο καταναλωτής να έχει τη δυνατότητα να το αντιληφθεί.

Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι απαιτούνται εντατικότεροι έλεγχοι και αυστηρότερη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια στην αγορά τροφίμων και η ουσιαστική προστασία των καταναλωτών.

Το ζήτημα δεν περιορίζεται στην οικονομική εξαπάτηση, αλλά αφορά και το θεμελιώδες δικαίωμα του πολίτη να γνωρίζει τι ακριβώς καταναλώνει.

Επιστημονική έρευνα: Ευάλωτοι οι καταναλωτές

Την έρευνα υπογράφουν έξι Έλληνες επιστήμονες, οι οποίοι επισημαίνουν στα βασικά συμπεράσματά τους ότι:

  • Οι καταναλωτές κεφαλόποδων στην Ελλάδα εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτοι σε πρακτικές παραπλάνησης.
  • Καταγράφηκε αντικατάσταση ειδών με ποσοστά λανθασμένης επισήμανσης που φτάνουν το 40,41%.
  • Αναδεικνύεται άμεση ανάγκη για ουσιαστική εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας.
  • Κρίνεται απαραίτητη η εναρμόνιση των νομικών ονομασιών μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η περίληψη της έρευνας επισημαίνει ότι τα κεφαλόποδα αποτελούν ιδιαίτερα δημοφιλή τρόφιμα στην Ελλάδα και θεωρούνται εκλεκτό έδεσμα. Ωστόσο, η εκτεταμένη επεξεργασία και οι εμπορικές πρακτικές δυσχεραίνουν την οπτική αναγνώριση των ειδών, διευκολύνοντας την αντικατάσταση.

Παρά την ύπαρξη εθνικών και ευρωπαϊκών κανονισμών, η λανθασμένη επισήμανση θαλασσινών παραμένει παγκόσμιο φαινόμενο.

Για την ανίχνευση παραπλανητικών προϊόντων έχουν αναπτυχθεί διάφορες μέθοδοι, με το DNA barcoding να θεωρείται η πλέον αξιόπιστη.

Η συγκεκριμένη μελέτη εξετάζει συστηματικά τα κεφαλόποδα που διατίθενται στην ελληνική αγορά και αξιολογεί τα ποσοστά λανθασμένης επισήμανσης, χρησιμοποιώντας δύο μιτοχονδριακά γονίδια, το COI και το 16S rRNA.

Από τα 156 δείγματα που συλλέχθηκαν από ιχθυοπωλεία, αγορές και εστιατόρια σε τέσσερις πόλεις, η ταυτοποίηση ήταν επιτυχής στο 93,58%, ενώ καταγράφηκαν 59 περιπτώσεις ασυμφωνίας, δηλαδή 40,41%.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αντικατάσταση ενδέχεται να μην ήταν σκόπιμη, αλλά να οφείλεται σε αμέλεια, ελλιπή πληροφόρηση ή περιορισμένη γνώση της νομοθεσίας από τους εμπόρους.

Τα ποσοστά λανθασμένης επισήμανσης θεωρούνται υψηλά σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο για τα θαλασσινά, αλλά ευθυγραμμίζονται με αντίστοιχες μελέτες για κεφαλόποδα. Πρόκειται για την πρώτη έρευνα που εξετάζει συστηματικά το φαινόμενο στην Ελλάδα.

Με στόχο μια πιο διαφανή αγορά θαλασσινών, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για συνεχείς και ουσιαστικούς ελέγχους σε όλα τα προϊόντα που διατίθενται στην ελληνική αγορά.

Διαβάστε ακόμη

Ακίνητα χωρίς «καπέλο»: Oι δύο φόροι που μένουν εκτός παιχνιδιού

«Καμπανάκι» για τις αγορές κρατικών ομολόγων η άνοδος της τιμής του χρυσού

Για αυτό το λόγο οι startups αποτυγχάνουν τα πρώτα 2 χρόνια

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα