Πολύ κοντά στην ενεργοποίηση των κυβερνητικών μέτρων για το ενεργειακό κόστος έρχεται η ελληνική βιομηχανία, με τον Πρωθυπουργό να αναμένεται να ανάψει σήμερα το βράδυ, από το βήμα της γενικής συνέλευσης του ΣΕΒ, το πράσινο φως για την κρατική στήριξη.
Το υπό διαμόρφωση πακέτο κινείται, σύμφωνα με πληροφορίες, στην περιοχή των 100 εκατ. ευρώ, με τις ανακοινώσεις να επικεντρώνονται πλέον στο τελικό ύψος της παρέμβασης, στους δικαιούχους και στη χρονική περίοδο που θα καλύπτει η επιδότηση.
Πηγές του ΥΠΕΝ επισημαίνουν ότι ο σχεδιασμός έχει ολοκληρωθεί, ωστόσο αποφεύγουν να προεξοφλήσουν πόσο αναλυτική θα είναι η αποψινή πρωθυπουργική παρέμβαση. Η προσδοκία είναι ότι θα δοθεί το πολιτικό σήμα για την ενίσχυση, ενώ η εξειδίκευση των όρων θα ακολουθήσει.
Αισιόδοξη από την πορεία των διαπραγματεύσεων εμφανίζεται και η βιομηχανία, η οποία αναμένει τις τελικές ανακοινώσεις που θα αποτελέσουν το αντίδοτο στις πιέσεις που δέχεται από το ενεργειακό κόστος. Αυτή τη φορά, η συζήτηση έχει προχωρήσει πέρα από τις γενικές διαβεβαιώσεις, καθώς στο τραπέζι βρίσκονται συγκεκριμένα ευρωπαϊκά εργαλεία και διαφορετικά σχήματα κάλυψης για τις επιχειρήσεις που λαμβάνουν ήδη ενισχύσεις και για εκείνες που παραμένουν εκτός στήριξης.
Ευρεία κάλυψη με δημοσιονομικά όρια
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι στόχος είναι να διαμορφωθεί μια ευρεία περίμετρος μέτρων, ώστε να καλυφθούν όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις, εντός των δημοσιονομικών αντοχών της χώρας. Ο αριθμός των δικαιούχων, η διάρκεια της παρέμβασης και το ύψος της επιδότησης εξετάζονται συνδυαστικά, με τη σχετική εξίσωση να έχει διαμορφωθεί από το ΥΠΕΝ σε στενή συνεργασία με το οικονομικό επιτελείο.
Η επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά ηλεκτρισμού έχει βαρύνει καθοριστικά στις κυβερνητικές αποφάσεις. Όπως επισημαίνεται, διαφορετική ήταν η εικόνα όταν η χονδρική τιμή κινούνταν κοντά στα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα και διαφορετική όταν, τον Σεπτέμβριο, ξεπέρασε τα 150 ευρώ.
Ως προς την αναδρομικότητα των μέτρων, οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι πριν από τον Ιούλιο οι τιμές κινούνταν σε συγκρατημένα επίπεδα και, επομένως, δεν δικαιολογείται πρόσθετη στήριξη για εκείνη την περίοδο. Η επισήμανση αφορά πρωτίστως την αυξημένη ενίσχυση που επιτρέπει το METSAF.
Στο ΥΠΕΝ υπενθυμίζουν ότι έχουν ήδη ανακοινωθεί παρεμβάσεις συνολικού ύψους 150 εκατ. ευρώ: 75 εκατ. ευρώ για την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους εκπομπών CO₂, 25 εκατ. ευρώ για τις ΥΚΩ και 50 εκατ. ευρώ για την αποθήκευση ενέργειας, με αξιοποίηση της ρήτρας διαφυγής. Το νέο πακέτο σχεδιάζεται να προστεθεί στα μέτρα αυτά.
Πώς θα λειτουργήσει η επιδότηση
Η παρέμβαση σχεδιάζεται να στηριχθεί στο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF (Clean Industrial Deal State Aif Framework) για την καθαρή βιομηχανία και στις πρόσθετες δυνατότητες που εισήγαγε το METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework) λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή που αξιοποιούν και άλλες χώρες. Πρόκειται για πλαίσια που λειτουργούν συνδυαστικά: το CISAF καθορίζει τους βασικούς όρους επιδότησης του βιομηχανικού ρεύματος και το METSAF επιτρέπει αυξημένη στήριξη.
Με τους βασικούς κανόνες του CISAF, η ενίσχυση μπορεί να αντιστοιχεί σε μείωση έως 50% της μέσης ετήσιας χονδρεμπορικής τιμής, για ποσότητα που δεν υπερβαίνει το μισό της ετήσιας κατανάλωσης του δικαιούχου. Για μια επιχείρηση, δηλαδή, που καταναλώνει 100 μεγαβατώρες, η επιδότηση μπορεί να αφορά έως τις 50. Παράλληλα, η τιμή για την επιδοτούμενη ποσότητα δεν επιτρέπεται να υποχωρεί κάτω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Το METSAF, που υιοθετήθηκε τον περασμένο Απρίλιο, αυξάνει το ανώτατο ποσοστό κάλυψης από το 50% στο 70% για την επιλέξιμη κατανάλωση. Το ποσοστό αυτό αποτελεί το μέγιστο περιθώριο που δίνει το ευρωπαϊκό πλαίσιο και όχι προαποφασισμένο ύψος επιδότησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Η τελική ενίσχυση θα καθοριστεί από τους όρους του ελληνικού προγράμματος και τους διαθέσιμους πόρους.
Αναδρομική κάλυψη για τις μικρότερες επιχειρήσεις
Η βασική διαχωριστική γραμμή του ελληνικού σχεδιασμού είναι αν μια βιομηχανία λαμβάνει ήδη αντιστάθμιση για το κόστος CO₂ που μετακυλίεται στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τις μικρότερες και μεσαίες επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός του συγκεκριμένου μηχανισμού, η κατεύθυνση είναι να υπάρξει αναδρομική κάλυψη για ολόκληρο το 2026. Πρόκειται για επιχειρήσεις που επανέφεραν επιτακτικά το αίτημα παρέμβασης με την πρόσφατη κοινή επιστολή 16 συνδέσμων και φορέων προς την κυβέρνηση.
Στη συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνονται εκατοντάδες βιομηχανικές μονάδες, με συνολική ετήσια κατανάλωση περίπου 1–1,5 τεραβατώρας. Η ΕΒΙΚΕΝ υπολογίζει την περίμετρο σε περίπου 600 παροχές, παρά το γεγονός ότι οι εκτιμήσεις του ΥΠΕΝ παραπέμπουν σε μικρότερο αριθμό.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, εξετάζεται η εφαρμογή των βασικών όρων του CISAF από τον Ιανουάριο έως περίπου τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο και, στη συνέχεια, η αξιοποίηση της αυξημένης στήριξης του METSAF έως τον Δεκέμβριο.
Η μεγαλύτερη διάρκεια κάλυψης για αυτή την ομάδα συνδέεται με το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις της δεν διαθέτουν την προστασία της αντιστάθμισης. Η τελική ένταξη των δικαιούχων θα εξαρτηθεί από τα ευρωπαϊκά κριτήρια επιλεξιμότητας και την εξειδίκευση του ελληνικού σχήματος.
Τι εξετάζεται για τους μεγάλους
Για τη μεγάλη ενεργοβόρα βιομηχανία που εισπράττει ήδη αντιστάθμιση, η πρόσθετη επιδότηση προσανατολίζεται στην περίοδο Ιουλίου–Δεκεμβρίου 2026.
Η κατηγορία αυτή αφορά περίπου 70 μετρητές, με συνολική ετήσια κατανάλωση 6,5–7 τεραβατωρών, και αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανικής κατανάλωσης.
Η στήριξη σχεδιάζεται να αξιοποιήσει τις αυξημένες δυνατότητες του METSAF. Ωστόσο, το πραγματικό όφελος θα εξαρτηθεί και από τους ειδικούς περιορισμούς για τον συνδυασμό της νέας επιδότησης με την αντιστάθμιση. Οι δύο ενισχύσεις δεν μπορούν απλώς να προστεθούν χωρίς να εφαρμοστούν οι σχετικοί ευρωπαϊκοί όροι.
Η επιδότηση συνοδεύεται και από επενδυτικές υποχρεώσεις. Το CISAF προβλέπει ότι τουλάχιστον το μισό της ενίσχυσης κατευθύνεται σε παρεμβάσεις όπως η αποθήκευση, η παραγωγή από ΑΠΕ, η εξοικονόμηση ενέργειας και η ευελιξία της κατανάλωσης. Η αύξηση της στήριξης μέσω του METSAF δεν αυξάνει αντίστοιχα την απαιτούμενη επενδυτική υποχρέωση.
Η βιομηχανία υποδέχεται θετικά την κυβερνητική πρόθεση να στηρίξει τις επιχειρήσεις απέναντι στο αυξανόμενο ενεργειακό κόστος. Ωστόσο, εκτιμάται ότι θα χρειαστούν μερικοί μήνες μέχρι η ενίσχυση να φτάσει στους δικαιούχους, καθώς απαιτούνται η έγκριση του ελληνικού σχήματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ολοκλήρωση των διαδικασιών εφαρμογής του.
Διαβάστε ακόμη
Από €5 δισ. στα €10 δισ. το όριο ενεργητικού για τις μικρές τράπεζες
Γιατί τα προϊόντα που αγοράζουμε είναι χειρότερα από παλιά
Ο πονοκέφαλος των τραπεζών έως το 2027 – Νέοι κανόνες και παλιές αδυναμίες για το ξέπλυμα (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ