Μια νέα δυνατότητα χρηματοδότησης για την ανακαίνιση παλαιών κατοικιών και την αξιοποίηση κλειστών ακινήτων αποκτούν τα νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, με το νέο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ να προβλέπει επιδοτήσεις που μπορούν να καλύψουν έως και το 95% των επιλέξιμων δαπανών.
Με συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» προβλέπει χρηματοδότηση έως 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, ενώ διατίθεται και πρόσθετο ποσό έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Το πρόγραμμα περνά πλέον σε ένα νέο στάδιο προετοιμασίας, καθώς δημοσιεύθηκε ο Οδηγός Εφαρμογής, ο οποίος καθορίζει τις προϋποθέσεις συμμετοχής, τις εργασίες που μπορούν να χρηματοδοτηθούν και τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι ενδιαφερόμενοι.
Η δημοσίευση του Οδηγού δεν σημαίνει ότι ξεκίνησε ήδη η υποβολή αιτήσεων. Δίνει, ωστόσο, τη δυνατότητα στους πολίτες να οργανώσουν εγκαίρως τον φάκελό τους, πριν ενεργοποιηθεί η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν και τι προβλέπει η επιδότηση
Η δράση απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, με στόχο να διευκολύνει την πραγματοποίηση παρεμβάσεων σε κατοικίες που χρειάζονται επισκευές, ανακαίνιση ή ενεργειακή αναβάθμιση.
Τα ποσοστά επιχορήγησης κυμαίνονται από 70% έως 95%, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του προγράμματος.
Το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης για τις βασικές εργασίες φτάνει τις 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται επιπλέον ενίσχυση έως 2.500 ευρώ για τις υποστηρικτικές υπηρεσίες που καλύπτονται από τον Οδηγό.
Βασική επιδίωξη είναι να επιστρέψουν στην αγορά κατοικίες που παραμένουν κλειστές και ανεκμετάλλευτες, αλλά και να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης σε ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.
Παράλληλα, το πρόγραμμα επιδιώκει να περιορίσει την ενεργειακή κατανάλωση των παλαιών κτιρίων, συμβάλλοντας στη μείωση του κόστους θέρμανσης και ψύξης για τα νοικοκυριά.
Με αυτόν τον τρόπο, η χρηματοδότηση συνδέει την αναβάθμιση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος με την αντιμετώπιση των στεγαστικών αναγκών και την ενεργειακή εξοικονόμηση.
Ποιες εργασίες ανακαίνισης χρηματοδοτούνται
Το νέο πρόγραμμα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις ενεργειακές παρεμβάσεις, αλλά καλύπτει ένα ευρύ φάσμα εργασιών που αφορούν τη λειτουργικότητα, την ασφάλεια και την αναβάθμιση μιας κατοικίας.
Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται:
- Ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, με δυνατότητα αντικατάστασης ειδών υγιεινής.
- Αντικατάσταση δαπέδων, πόρτας εισόδου και εσωτερικών θυρών.
- Επισκευή ή αναβάθμιση ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
- Εργασίες αποκατάστασης σε δομικά στοιχεία, επιχρίσματα, πλακίδια και χρωματισμούς.
- Εσωτερικές διαρρυθμίσεις και παρεμβάσεις προσβασιμότητας, όπου προβλέπονται από τους όρους της δράσης.
Παράλληλα, χρηματοδοτούνται εργασίες που στοχεύουν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του ακινήτου.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η αντικατάσταση κουφωμάτων, η θερμομόνωση, η αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, καθώς και η εγκατάσταση εξοπλισμού παραγωγής ζεστού νερού χρήσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι κάθε πρόταση πρέπει να συνδυάζει εργασίες ανακαίνισης με παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης.
Δεν αρκεί, δηλαδή, να προβλέπονται μόνο αισθητικές ή λειτουργικές βελτιώσεις, καθώς απαιτείται και ενεργειακό αποτέλεσμα.
Συγκεκριμένα, η κατοικία πρέπει να αναβαθμίζεται κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, προκειμένου να πληροί τη σχετική προϋπόθεση του προγράμματος.
Πότε ανοίγει η πλατφόρμα – Προτεραιότητα στα κλειστά ακίνητα
Η υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης θα πραγματοποιηθεί σε δύο διαδοχικές φάσεις, με διαφορετική σειρά ενεργοποίησης ανάλογα με τη χρήση της κατοικίας.
Αρχικά, η ηλεκτρονική πλατφόρμα θα ανοίξει για τις κλειστές κατοικίες, οι οποίες αποτελούν βασική προτεραιότητα της δράσης.
Σε επόμενο στάδιο θα ακολουθήσουν τα ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.
Η συγκεκριμένη διάρθρωση αποσκοπεί στην ταχύτερη αξιοποίηση ακινήτων που παραμένουν εκτός χρήσης, ενώ παράλληλα προβλέπει χρηματοδότηση και για νοικοκυριά που επιθυμούν να βελτιώσουν το σπίτι στο οποίο διαμένουν.
Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί η ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων.
Οι ακριβείς ημερομηνίες ενεργοποίησης της πλατφόρμας, καθώς και οι προθεσμίες συμμετοχής για κάθε κατηγορία κατοικιών, θα γνωστοποιηθούν σε μεταγενέστερο χρόνο.
Επομένως, η δημοσίευση του Οδηγού αποτελεί στάδιο ενημέρωσης και προετοιμασίας, όχι την επίσημη έναρξη της διαδικασίας χρηματοδότησης.
Βεβαίωση Επιλεξιμότητας: Το πρώτο απαραίτητο βήμα
Πριν από την υποβολή της αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να έχουν εξασφαλίσει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας για το συγκεκριμένο ακίνητο.
Η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία, επιτρέποντας στους πολίτες να προχωρήσουν στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας.
Ωστόσο, η έκδοση της Βεβαίωσης δεν ισοδυναμεί με έγκριση χρηματοδότησης.
Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή, χωρίς να διασφαλίζει ότι η αίτηση θα εγκριθεί στη συνέχεια.
Η χρηματοδότηση προϋποθέτει την υποβολή ολοκληρωμένου φακέλου και τη θετική αξιολόγηση της πρότασης, σύμφωνα με τους κανόνες του προγράμματος.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει, επομένως, να διαχωρίζουν τη διαδικασία επιβεβαίωσης της επιλεξιμότητας από τη μετέπειτα αξιολόγηση για την καταβολή της επιχορήγησης.
Πώς θα υποβάλλονται οι αιτήσεις
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος της δράσης, το οποίο διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ).
Δεν θα απαιτείται κατάθεση φυσικού φακέλου.
Κεντρικό στοιχείο της αίτησης αποτελεί το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο θα αποτυπώνονται αναλυτικά οι εργασίες που προτείνεται να πραγματοποιηθούν στην κατοικία.
Το Σχέδιο θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τον αντίστοιχο προϋπολογισμό, ώστε να προσδιορίζεται το ύψος της αιτούμενης χρηματοδότησης.
Με βάση τα στοιχεία αυτά θα εξετάζεται εάν οι προβλεπόμενες εργασίες πληρούν τις απαιτήσεις του προγράμματος και εάν το συνολικό κόστος κινείται εντός των επιτρεπόμενων ορίων.
Η συνεργασία με τεχνικό σύμβουλο δεν είναι υποχρεωτική για την υποβολή της αίτησης.
Συνιστάται, ωστόσο, προκειμένου να επιλεγούν οι κατάλληλες εργασίες, να καταρτιστεί σωστά το Σχέδιο Παρεμβάσεων και να γίνει ρεαλιστική εκτίμηση των δαπανών.
Η τεχνική προετοιμασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι προτεινόμενες παρεμβάσεις πρέπει να ανταποκρίνονται τόσο στις ανάγκες της κατοικίας όσο και στις προϋποθέσεις ενεργειακής αναβάθμισης.
Τα δικαιολογητικά και οι έλεγχοι
Κατά την αρχική υποβολή της αίτησης θα απαιτούνται το Σχέδιο Παρεμβάσεων, οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, όπου χρειάζεται, πρόσθετα δικαιολογητικά.
Δεν είναι απαραίτητο να κατατεθούν όλα τα έγγραφα από το πρώτο στάδιο.
Ειδικότερα, το αρχικό Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας θα υποβάλλονται σε μεταγενέστερο στάδιο.
Η κατάθεσή τους θα πραγματοποιείται μετά τη θετική αξιολόγηση της αίτησης, μέσα στην προθεσμία που προβλέπει το πρόγραμμα.
Ο Οδηγός περιγράφει επίσης τα στάδια ελέγχου, έγκρισης και υλοποίησης των εργασιών, καθώς και τη διαδικασία πιστοποίησης της ολοκλήρωσής τους.
Η καταβολή της επιχορήγησης εντάσσεται στην προβλεπόμενη διαδικασία χρηματοδότησης, όπως αυτή καθορίζεται από τους όρους της δράσης.
Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τα υποδείγματα των υπεύθυνων δηλώσεων περιλαμβάνονται στα παραρτήματα του Οδηγού.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα οι ιδιοκτήτες
Το διάστημα μέχρι την έναρξη των αιτήσεων μπορεί να αξιοποιηθεί για την απαραίτητη προετοιμασία.
Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ελέγξουν τα στοιχεία του ακινήτου τους και να διαπιστώσουν εάν υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν πριν από τη συμμετοχή τους.
Σημαντικό είναι επίσης να εξασφαλίσουν τυχόν συναινέσεις συνιδιοκτητών, όπου αυτές απαιτούνται.
Εφόσον υπάρχουν εκκρεμότητες που αφορούν τη νομιμότητα ή την τακτοποίηση της κατοικίας, θα πρέπει να εξεταστούν εγκαίρως, ώστε να μην αποτελέσουν εμπόδιο κατά την υποβολή του φακέλου.
Παράλληλα, μπορούν να ξεκινήσουν την προετοιμασία του Σχεδίου Παρεμβάσεων, καταγράφοντας τις εργασίες που χρειάζεται το ακίνητο και εκτιμώντας τον απαιτούμενο προϋπολογισμό.
Η έγκαιρη οργάνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το πρόγραμμα περιλαμβάνει τόσο τεχνικές όσο και διοικητικές προϋποθέσεις.
Με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» επιχειρεί να συνδυάσει την αναβάθμιση των υφιστάμενων ακινήτων με τη μείωση της ενεργειακής επιβάρυνσης και την αντιμετώπιση των στεγαστικών αναγκών.
Η επαναφορά κλειστών κατοικιών σε χρήση και η βελτίωση της ποιότητας των ήδη κατοικούμενων ακινήτων αποτελούν τις δύο βασικές κατευθύνσεις της παρέμβασης.
Το επόμενο βήμα είναι η ανακοίνωση των ημερομηνιών υποβολής αιτήσεων, με τους ενδιαφερόμενους να έχουν πλέον στη διάθεσή τους τις απαραίτητες πληροφορίες για να προετοιμάσουν εγκαίρως τη συμμετοχή τους.